Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ στην «ΒτΚ»
Καταργείται το ηλεκτρονικό φακέλωμα των απολυμένων

Τέλος στην παγκόσμια «πρωτοτυπία» Αχτσιόγλου βάζει ο Γιάννης Βρούτσης

Με ειδική υπουργική απόφαση που θα εκδώσει ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης, αμέσως μετά τον Δεκαπενταύγουστο, καταργείται η υποχρεωτική αναγραφή του «βάσιμου λόγου απόλυσης» κάθε εργαζομένου στην ΕΡΓΑΝΗ.  Με τον τρόπο αυτό, καταργείται το παγκοσμίως πρωτοφανές φακέλωμα κάθε απολυμένου εργαζομένου που είχε θεσμοθετηθεί με την εγκύκλιο Αχτσιόγλου της 7ης Ιουνίου 2019 με αριθ. 26100/98/7.6.3019, η οποία υποχρέωνε, στο έγγραφο κάθε απόλυσης εργαζομένου, να αναγράφεται στο σύστημα από τον εργοδότη ο «βάσιμος λόγος απόλυσης» σε μία από τις εξής τρεις κατηγορίες: Ικανότητες Συμπεριφορά Λειτουργικές απαιτήσεις της επιχείρησης. Με τον τρόπο αυτό, για πρώτη φορά παγκοσμίως μετά από τον 19ο αιώνα, η ελληνική κυβέρνηση υποχρέωνε όλους τους εργοδότες να «φακελώνουν» τους εργαζομένους που απέλυαν. Ο «φάκελος» αυτός αναρτιόνταν στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και ακολουθούσε κάθε εργαζόμενο στο υπόλοιπο της σταδιοδρομίας του. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «ΒτΚ», ο υπουργός Εργασίας μετά την κατάργηση του περιβόητου άρθρου 48 του Νόμου 4611/2019 που από τις 17 Μαΐου 2019 και μετά, αξίωνε κάθε απόλυση στην Ελλάδα να οφείλεται σε «βάσιμο λόγο», θα καταργήσει και την ηλεκτρονική πλατφόρφμα που κατέγραφε όλες τις «βάσιμες αιτίες» απόλυσης. Με τη νομοθετική παρέμβαση του Γιάννη Βρούτση, στο εξής αποσυνδέεται το έγκυρο κάθε απόλυσης εργαζομένου από την  αιτιολόγησή  της. Ανοίγει δηλαδή το δρόμο για την επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος, το οποίο επιβάλλει υψηλότερες αποζημιώσεις για τις αναιτιολόγητες απολύσεις…

Κατεβαίνει και η πλατφόρμα που κατέγραφε τις «βάσιμες αιτίες» απόλυσης

Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα

Τον περασμένο Μάιο, λίγο πριν τις κρίσιμες -όπως αποδείχθηκε ευρωπαϊκές και περιφερειακές εκλογές, σε μια επίδειξη πρωτοφανούς υπουργικού ακτιβισμού, η τότε υπουργός Εργασίας εισηγήθηκε και τελικά η κοινοβουλευτική πλειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ υπερψήφισε, μια νομοθετική παρέμβαση που μοναδικό στόχο είχε να χαϊδέψει τα αυτιά ορισμένων συνδικαλιστικών μειοψηφιών. Το νομοσχέδιο περί «αιτιολογημένης απόλυσης» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσε πανικό σε κάθε μικρομεσαία ή μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας, αφού έθετε αυθαίρετα, σοβαρά και αλλεπάλληλα  νομοθετικά και διοικητικά εμπόδια στις επιχειρήσεις  στον τρόπο διαχείρισης του προσωπικού τους. Τον Ιανουάριο του 2016, ο υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος υπέγραψε μετά βαΐων και κλάδων την περιβόητη Χάρτα Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Με απλά λόγια, στο άρθρο 24 αυτής της Χάρτας προβλέπονται δύο ειδών απολύσεις εργαζομένων: Αιτιολογημένη Απόλυση  χωρίς Αποζημίωση. Αναιτιολόγητη Απόλυση  με Αποζημίωση. Αυτό το καθεστώς ισχύει, άλλωστε, στη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών της Ευρώπης, σε όλες πλην δύο, η μία ήταν η Ελλάδα, από τον Μάιο του 2018 μέχρι χθες. Η  κυρία Αχτσιόγλου  νομοθέτησε  αυθαίρετα και χωρίς διαβούλευση με τους κοινωνικούς φορείς τη συγχώνευση αυτών των δύο κατηγοριών. Κάθε απόλυση –έλεγε το προεκλογικό κατασκεύασμα ΣΥΡΙΖΑ– πρέπει να έχει επαρκή αιτιολόγηση, να αποζημιώνεται, και επιπλέον να υποστηρίζεται γραπτώς στο δικαστήριο, τον ΕΦΚΑ και την ΕΡΓΑΝΗ.Επομένως, όποιος εργοδότης απέλυε έναν εργαζόμενο έφερε αυτός το βάρος της απόδειξης των αιτίων. Είναι δηλαδή ο εργοδότης υποχρεωμένος να αποδείξει την έλλειψη ικανότητας, την κακή συμπεριφορά ή τη λειτουργική αναγκαιότητα της απόλυσης. Προφανώς όλες οι απολύσεις θα κατέληγαν στα δικαστήρια και ο φάκελος με την «αιτία της απόλυσης» θα στιγμάτιζε διά βίου τον απολυμένο.

Οι συνέπειες της ανεύθυνης τροπολογίας

Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2019, περισσότεροι από 500.000 εργαζόμενοι απολύθηκαν από τη δουλειά τους – για τον ένα ή τον άλλο λόγο– κατά το δίμηνο εφαρμογής του ντροπιαστικού άρθρου 48 του Νόμου 4611/2019.

Ανεξάρτητα με το πόσοι εργαζόμενοι προσελήφθησαν μετά, είναι πασιφανές ότι όλοι οι απολυμένοι με βάση το Νόμο Αχτσιόγλου έχουν δικαίωμα προσφυγής στα δικαστήρια, με προφανείς συνέπειες για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης αλλά και των επιχειρήσεων. Άμεσο αποτέλεσμα του Νόμου Αχτσιόγλου ήταν η άνθηση των εταιριών «ενοικίασης εργαζομένων» που απάλλασσαν τις επιχειρήσεις από όλες αυτές τις χρονοβόρες, δαπανηρές και, κυρίως, αντιπαραγωγικές διαδικασίες. Στην αγορά δημιουργήθηκαν απίστευτες συνθήκες εργασιακής ζούγκλας. Οι εργοδότες απαιτούσαν τη μαζική μετατροπή σχέσεων εργασίας σε ορισμένου χρόνου, σε συμβάσεις έργου και σε υπεργολαβίες, που τελικά θα οδηγούσαν σε σημαντική ενίσχυση της «μαύρης», αδήλωτης, εργασίας. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις υποχρεώθηκαν να δημιουργήσουν «συστήματα μηνιαίας αξιολόγησης κάθε εργαζομένου», έτσι ώστε να μπορούν να στοιχειοθετήσουν το «βάσιμο λόγο» μιας ενδεχόμενης απόλυσής του στο δικαστήριο.

Η δήθεν φιλεργατική πολιτική κατέληξε μπούμερανγκ για τους εργαζόμενους

Για να είναι έγκυρη η καταγγελία μιας σύμβασης εργασίας ήταν υποχρεωτική η αναγραφή του λόγου της απόλυσης. Όταν η αιτιολόγηση αφορά στο πρόσωπο του εργαζομένου αυτός διαπομπεύεται υποχρεωτικά από τον εργοδότη του.

Στην ηλεκτρονική καρτέλα κάθε εργαζομένου στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ υπάρχει, πλέον, ο «βάσιμος λόγος» της απόλυσής του. Αυτή η διαδικασία καταργείται με την Εγκύκλιο Βρούτση που θα εκδοθεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Με την εγκύκλιο που αποκαλύπτει σήμερα η «ΒτΚ» θα αφαιρεθεί από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ το πεδίο της αιτιολόγησης. Μέχρι σήμερα, στο κείμενο κάθε καταγγελίας σύμβασης εργασίας, το οποίο αναγκαστικά περιέρχεται και εις γνώσιν τρίτων (π.χ. σε δικαστικούς επιμελητές, δικηγόρους, γείτονες σε περίπτωση θυροκόλλησης, πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος ή στους συναδέλφους) αναγράφεται ρητά ότι ο συγκεκριμένος εργαζόμενος δεν αποδίδει, δεν είναι κατάλληλος για τη θέση εργασίας ή ότι η συμπεριφορά του δημιουργεί προβλήματα. Προφανώς το κείμενο αυτό θα ακολουθεί τον εργαζόμενο σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του. Αυτομάτως προκύπτουν διαπληκτισμοί και αντιπαλότητες μεταξύ των ίδιων των εργαζομένων, δεδομένου ότι σε περιπτώσεις καταγγελιών που ανάγονται στο πρόσωπο του εργαζομένου, τα επικαλούμενα από τον εργοδότη περιστατικά ή αξιολογικές κρίσεις θα καλούνται να τα υποστηρίξουν ενόρκως συνάδελφοι του απολυθέντος εργαζομένου. Όλα αυτά χωρίς πραγματική αιτία. Η ξαφνική τροπολογία Βρούτση –παρά το γεγονός ότι κατατέθηκε εκπρόθεσμα– ήταν πραγματικά επείγουσα, γιατί έπρεπε να επαναφέρει την αγορά στα φυσιολογικά μέτρα. Στην Ελλάδα ισχύει –από την εποχή του Ελευθέριου Βενιζέλου– σύστημα προστασίας βασισμένο στην αποζημίωση, ως αντικειμενικό οικονομικό αντιστάθμισμα (που καταβάλλεται ακόμη και αν η καταγγελία οφείλεται σε υπαιτιότητα ή παράβαση των υποχρεώσεων του απολυομένου). Ταυτόχρονα, υπάρχει νομική και δικαστική προστασία ελέγχου του λόγου διακοπής της σχέσης εργασίας.

Η τροπολογία της κυβέρνησης επαναφέρει την αγορά στα φυσιολογικά μέτρα

Η προστασία αυτή είναι Συμβατή με τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη – όπως έκρινε και η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου 1512/2018. Γι’ αυτό καταργήθηκε χθες το περιβόητο Άρθρο 48. Οι δικαστικές διαφορές από την καταγγελία της σύμβασης εργασίας πρέπει να επιλύονται άμεσα. Με σύντομες προθεσμίες, που έχουν σκοπό να μην παρατείνεται η εκκρεμότητα, ιδίως από τις αμφισβητήσεις για το κύρος της απόλυσης.Γι’ αυτό καταργήθηκε το Άρθρο 58, σύμφωνα με το οποίο αναστέλλεται η τρίμηνη αποσβεστική προθεσμία για την αμφισβήτηση του κύρους της απόλυσης, καθώς και η εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία για τη διεκδίκηση της αποζημίωσης απόλυσης. Σύμφωνα με τον υπουργό Εργασίας Γιάννη Βρούτση, η κυβέρνηση: Καταργεί τον «κόφτη» στις προσλήψεις που έβαλε η προηγούμενη κυβέρνηση. Ενδεικτικά, από το συνδυασμό των πολιτικών της προηγούμενης κυβέρνησης και της εφαρμογής του Άρθρου 48, τον Ιούλιο 2019 το ισοζύγιο προσλήψεων -αποχωρήσεων ήταν αρνητικό κατά 14.691 θέσεις. Βάζει τέλος στον ουσιαστικό διαχωρισμό μεταξύ εκείνων που έχουν εργασία και εκείνων που είναι άνεργοι ή μόλις ξεκινούν τον εργασιακό τους βίο (insiders/ outsiders της αγοράς εργασίας). Αποτρέπει τη μαζική μετατροπή σχέσεων εργασίας σε ορισμένου χρόνου, σε συμβάσεις έργου και σε υπεργολαβίες, που θα οδηγούσε τελικά σε σημαντική ενίσχυση της «μαύρης», αδήλωτης, εργασίας.

Παρέµβαση και για την αδήλωτη εργασία

Ο Νόµος Αχτσιόγλου για το «βάσιµο λόγο απόλυσης» προκάλεσε έκρηξη στην αδήλωτη εργασία. Ειδικά λόγω της θερινής τουριστικής περιόδου οι έλεγχοι απέδειξαν ότι 1 στους 10 εργαζόµενους δεν δηλώνεται καν στην Επιθεώρηση Εργασίας. Ο υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης ετοιµάζεται να αναλάβει συγκεκριµένες πρωτοβουλίες µε ειδική νοµοθετική παρέµβαση, σύµφωνα µε την οποία θα καθίσταται ασύµφορη για τον εργοδότη η αδήλωτη και –κυρίως– η µερική απασχόληση. Πολλοί εργοδότες, κυρίως στις µικρές και εποχικές δραστηριότητες, εµφανίζουν ψευδώς κάποιους εργαζοµένους να απασχολούνται λιγότερες από τις πραγµατικές ώρες. Σύµφωνα µε τα στοιχεία, το 2018, στο σύνολο των νέων προσλήψεων κάλυπταν το 54,3%. Σε περίπτωση που το φαινόµενο δεν ανακοπεί, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για το ασφαλιστικό σύστηµα και κατά συνέπεια για τον κρατικό προϋπολογισµό. Οι πρώτες µελέτες δείχνουν ότι οι ετήσιες απώλειες που προκαλούν οι ευέλικτες µορφές στα Ταµεία ξεπερνούν τα 2,5 δισ. ευρώ ετησίως. Σύµφωνα µε καταγγελίες των ελεγκτών του Σώµατος Επιθεώρησης Εργασίας, η πάταξη της ψευδώς υποδηλωµένης εργασίας είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς µπορεί να πιστοποιηθεί µόνο µε επιτόπιους ελέγχους, την ώρα παράβασης του νόµιµου ωραρίου. Το σύστηµα ΕΡΓΑΝΗ για τον Ιούλιο 2019 διαπιστώνει έκρηξη της µερικής και της εκ περιτροπής απασχόλησης (56%), µε ταυτόχρονη καθήλωση των µισθών στα 200-300 ευρώ! √Χάθηκαν 14.691 θέσεις εργασίας (σε σχέση µε τον Ιούνιο 2019) √Χάθηκαν 6.081 θέσεις (σε σχέση µε τον Ιούλιο 2018) √56 στις 100 νέες θέσεις εργασίας, µε 300 ευρώ! √Οι µισές νέες θέσεις πλήρους απασχόλησης κάτω των 500 ¤! √4.000 περίπου µετατροπές από πλήρη σε µερική ή εκ περιτροπής απασχόληση! Για άλλη µια φορά η µερική και η εκ περιτροπής εργασία ξεπερνούν την πλήρη και σταθερή εργασία για µεγάλο χρονικό διάστηµα (Ιανουάριος-Ιούλιος 2019). Συγκεκριµένα, τον Ιούλιο 2019 έγιναν 250.319 προσλήψεις, εκ των οποίων οι 111.579 ήταν πλήρους απασχόλησης (ποσοστό 47,8%) και 138.740 για µερική και εκ περιτροπής απασχόληση, ήτοι ποσοστό 52,2%, όπως φαίνεται στους παραπάνω πίνακες.Αλλά και από τις θέσεις της πλήρους απασχόλησης οι απολαβές των µισών που προσλήφθηκαν µε καθεστώς «πλήρους» απασχόλησης, έχουν αµοιβή κάτω από 500 ευρώ µηνιαίως! Γι’ αυτό, άλλωστε, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πανηγύριζε για τη «µείωση της ανεργίας»: Το επτάµηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2019 είναι οριακά καλύτερο σε ποσοστά από το αντίστοιχο του 2018 µόνο ως προς τις προσλήψεις…

Προσλήψεις και όχι «φόρτωμα» εργαζομένων

Η απόφαση της κυβέρνησης να τροποποιήσει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για τον «βάσιμο λόγο απόλυσης» έρχεται να ενισχύσει το ρυθμό προσλήψεων των επιχειρήσεων, καθώς θα ξεκλειδώσει το φοβικό σύνδρομο που υπήρχε στην αγορά. Στόχος της κίνησης είναι οι επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν ευκολότερα, χωρίς γραφειοκρατικά και αντιαναπτυξιακά προσκόμματα. Επιπλέον, δημιουργεί κίνητρα για την κινητικότητα των εργαζομένων, που ειδικά στον ιδιωτικό τομέα αποτελεί, ίσως, το μοναδικό ασφαλή δρόμο για αυξήσεις αποδοχών. ΕΠΙΠΛΕΟΝ, ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ α) του Νόμου 4554 του 2018 που προβλέπουν την ευθύνη αναθέτοντος εργολάβου και υπεργολάβου έναντι των εργαζομένων (άρθρο 9 Ν. 4554/2018), β) του Νόμου 4611 του 2019 για την αναστολή προθεσμιών κατά τη συμφιλιωτική διαδικασία και τη διαδικασία επίλυσης εργασιακών διαφορών (άρθρο 58 Ν. 4611/2019). Η αξιωματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ αμέσως διατυμπάνιζε ότι η κατάργηση της διάταξης Αχτσιόγλου «αποτελεί ρουσφέτι στον ΣΕΒ». Αυτό σημαίνει ότι τα προηγούμενα 4,5 χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μέχρι τις 17 Μαΐου 2019, η «Πρώτη Φορά Αριστερά Κυβέρνηση» εφάρμοζε την πολιτική του ΣΕΒ. Όλο το προηγούμενο διάστημα εφαρμοζόταν το καθεστώς που τώρα επαναφέρεται. Η νέα ρύθμιση θα ξεκλειδώσει δρομολογημένες από επιχειρήσεις προσλήψεις, τις οποίες είχε «φρενάρει» η διάταξη για τις απολύσεις. Θα απελευθερώσει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες για αύξηση της απασχόλησης, τις οποίες είχε μπλοκάρει η επιβολή των «αιτιολογημένων απολύσεων». Επαναφέρεται η ισορροπία και η ηρεμία στην αγορά εργασίας και στις επιχειρήσεις. Η αποκατάσταση αυτής της ισορροπίας, σε συνδυασμό με το ευρύτερο οικονομικό κλίμα θα έχουν θετικές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, με τελικά ωφελημένους τους εργαζομένους αλλά και τους ανέργους. Η αυθαίρετη εγκύκλιος Αχτσιόγλου καθιέρωνε για πρώτη φορά στην ιστορία του Εργατικού Δικαίου το ηλεκτρονικό φακέλωμα. Ανάγκαζε τις επιχειρήσεις να καταγράφουν συμπεριφορές εργαζομένων, ώστε αν χρειασθεί να απολυθούν, να μπορούν οι εργοδότες να τεκμηριώσουν το «βάσιμο λόγο της απόλυσης». Όπως εξηγεί ο υπ. Εργασίας, «στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, υπήρχε και σχετικό κουτάκι, με την ένδειξη «πείτε μας τα αίτια του βάσιμου λόγου». Αυτό, όπως αντιλαμβάνεσθε, θα ακολουθούσε τον εργαζόμενο σε όλη του την εργασιακή ζωή. Κάθε φορά που θα αναζητούσε δουλειά, ο εργοδότης θα μπορούσε να ενημερωθεί για τον ηλεκτρονικό του φάκελο. Επρόκειτο για μια μοναδική ελληνική επινόηση». Το αρνητικό κατά 14.691 θέσεις, ισοζύγιο προσλήψεων – αποχωρήσεων τον Ιούλιο 2019 οφείλεται στη σύγχυση, στην αύξηση του διοικητικού βάρους και του μισθολογικού κόστους που προκάλεσε στην αγορά το καθεστώς Αχτσιόγλου, για καθαρά προεκλογικούς λόγους, προκειμένου να προσπαθήσει να πείσει για τη «φιλοεργατική» της πολιτική. Στην πράξη η διάταξη του ΣΥΡΙΖΑ παρέκαμπτε την πολυετή νομολογία για την προστασία του δικαιώματος εργασίας, που θεμελιώνεται και από πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου (1512/2018).

 

Συντάκτης

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα