Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Εκλογές: Από το 1974 έως… τα μνημόνια

Δύο ήταν οι κομβικές και εμβληματικές εκλογικές αναμετρήσεις από το 1974 έως σήμερα: εκείνη της 17ης Νοεμβρίου 1974 και της 18ης Οκτωβρίου 1981. Η πρώτη εκλογική αναμέτρηση (Νοέμβριος 1974) ήταν αμέσως μετά την κατάρρευση της χούντας, το πραξικόπημα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε επιστρέψει ως παράκλητος από το Παρίσι και σήκωσε στις πλάτες του όλο το βάρος της πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής διαχείρισης μιας χώρας που βρέθηκε στο χείλος του γκρεμού και της εθνικής καταστροφής. Νοέμβριος ‘74-77 Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε τη «Νέα Δημοκρατία» (φυσικό συνεχιστή της προδικτατορικής ΕΡΕ και του προπολεμικού Λαϊκού Κόμματος) και κατήλθε στις εκλογές λαμβάνοντας το συντριπτικό ποσοστό του 54,37% και καταλαμβάνοντας 220 έδρες! Ουδέποτε κατεγράφη έκτοτε τόσο υψηλό εκλογικό ποσοστό. Ήταν μια προσωπική νίκη του Καραμανλή και μια έκφραση εμπιστοσύνης των πολιτών στο πρόσωπό του σε συνθήκες μεγάλης κρίσης. Το νεοεμφανιζόμενο και πολλά υποσχόμενο ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κάνει την «έκπληξη» και λαμβάνει 13,58% και 12 έδρες! Η κραταιά προδικτατορική Ένωση Κέντρου υπό τον Γεώργιο Μαύρο τώρα, συρρικνώθηκε στο 20,42%. Ακολούθησε στις 8 Δεκεμβρίου το δημοψήφισμα για το Πολιτειακό, όπου με πλειοψηφία 69,2% ο ελληνικός λαός απέρριψε τη βασιλευομένη μορφή του πολιτεύματος, η δυναστεία των Γκλύξμπουργκ κηρύχθηκε έκπτωτη και έμεινε σε εκκρεμότητα μόνον το ζήτημα της αποκαλουμένης βασιλικής περιουσίας (επιλύθηκε πια το 2000 επί κυβερνήσεως Κώστα Σημίτη και υπουργίας Ευάγγελου Βενιζέλου με το «Νόμο Βενιζέλου του 1994»). Εκλογές ξανα-διεξάγονται το 1977, ένα χρόνο πριν από τη λήξη της πρώτης μεταπολιτευτικής τετραετίας. Το άστρο του Καραμανλή δέχεται ένα ισχυρό πλήγμα, η δύναμη της Ν.Δ. μειώνεται κατά 12,53%, στο 41,84%, ενώ εκείνο του Ανδρέα Παπανδρέου αρχίζει να ανατέλλει ξεκάθαρα και σταθερά. Το ΠΑΣΟΚ μέσα σε τρία χρόνια «τσιμπάει» 11,76% και φθάνει στο 25,34%. Το πρωτοεμφανιζόμενο ΚΚΕ υπό τον ιστορικό ηγέτη του Χαρίλαο Φλωράκη, νομιμοποιημένο πλέον από το 1974, συγκέντρωσε 9,36%. Στις ίδιες εκλογές ο αποκλεισθείς από τα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. Κώστας Μητσοτάκης κατεβαίνει μόνος του με το προσωποπαγές κόμμα των Νεοφιλελεύθερων και σε ένα πολωμένο σκηνικό κατορθώνει να συγκεντρώσει 1,08% και να εκλέξει δύο βουλευτές! Να επισημάνουμε ότι στη Βουλή των εκλογών του 1977 εμφανίζεται για πρώτη φορά κόμμα δεξιότερα της Ν.Δ., η Εθνική Παράταξη του προδικτατορικού Στέφανου Στεφανόπουλου, που απέσπασε 6,82% και πέντε έδρες. Θα περάσουν 30 ολόκληρα χρόνια για να εμφανισθεί και πάλι ένα αστικό κόμμα στα δεξιά της Ν.Δ., το ΛΑΟΣ του Γιώργου Καρατζαφέρη, που στις εκλογές του 2007 συγκέντρωσε 3,80% και πήρε 10 έδρες. Η Αλλαγή του ΄81 Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μετά την υπογραφή της Συνθήκης Ένταξης στην ΕΟΚ και διαισθανόμενος τη μείωση της εκλογικής του επιρροής μεταπηδά στην Προεδρία της Δημοκρατίας και αρχηγός της Ν.Δ. εκλέγεται ο ευπατρίδης Γεώργιος Ράλλης. Όλα, όμως, μοιάζουν να είναι προδιαγεγραμμένα… Στις εκλογές στις «18 του Οκτώβρη» του 1981, ο Ανδρέας Παπανδρέου με ποσοστό 48,07% κάνει όντως τη μεγάλη «αλλαγή». Οσμώμενος τις κοινωνικές μεταβολές και τις απαιτήσεις των νέων ανερχόμενων κοινωνικών τάξεων εκφράζει την Ελλάδα που «θέλει να ξεχάσει» και να λάβει μερίδιο στη μεταπολιτευτική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Είναι χαρισματικός και γοητευτικός. Για τους κομματικούς του αντιπάλους είναι λαοπλάνος. Με συνθήματα: «Αλλαγή», «Έξω οι Βάσεις του Θανάτου», «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», «Ραντεβού με την Ιστορία» γίνεται πραγματικά μια μεγάλη πολιτική και κυρίως κοινωνική και οικονομική αλλαγή. Ακολούθως, τον Δεκέμβρη του 1981 ο Γ. Ράλλης παραιτείται και τον διαδέχεται στην ηγεσία της Ν.Δ. ο Ευάγγελος Αβέρωφ μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 1984, όταν εξελέγη πρόεδρος της Ν.Δ. ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Ο Αβέρωφ παραιτήθηκε για λόγους υγείας και για τη διαδοχή του διασταύρωσαν τα ξίφη τους ο τότε εκλεκτός του Καραμανλή και της παραδοσιακής Δεξιάς Κωστής Στεφανόπουλος και ο «ξένος» αλλά δυναμικός και καλός διαπραγματευτής Κώστας Μητσοτάκης. Όταν κέρδισε ο Μητσοτάκης ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αναφωνήσει το πολύκροτο «εφιάλτης», δείγμα της έντασης των πολιτικών παθών που θα ακολουθούσαν. Οι εκλογές του ΄85 Την άνοιξη του 1985 ο Παπανδρέου αποφάσισε αιφνιδίως να μην υποστηρίξει την επανεκλογή Καραμανλή στην προεδρία και να αντιπροτείνει τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη, που είχε διακριθεί για το σθένος του στη διερεύνηση της υπόθεσης δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν άντεξε την προσωπική, όπως θεώρησε, πολιτική προσβολή από τον Ανδρέα Παπανδρέου και παραιτήθηκε προκαλώντας την επίσπευση κατά μερικούς μήνες της εκλογικής αναμέτρησης. Μέσα σε ένα κλίμα πόλωσης, με κύριο εκφραστή στο χώρο του Τύπου την ιστορική εφημερίδα «Αυριανή», τα κόμματα διχάζονται μεταξύ Παπανδρέου – Καραμανλή. Οι πολίτες στις εκλογές της 2ας Ιουνίου του ΄85 αναδεικνύουν νικητή και πάλι το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου… Ενισχυμένη αλλά στη δεύτερη θέση η Ν.Δ. του Κώστα Μητσοτάκη. Με το ποσοστό του 40,85% ο Μητσοτάκης παγιώνεται ως ηγέτης της Ν.Δ. Το ΚΚΕ Εσωτερικού μπαίνει πάλι στη Βουλή, με 1,84%. Τον Απρίλιο του 1987 διαλύεται όμως και δημιουργείται στη θέση του η ΕΑΡ (Ελληνική Αριστερά).

  • Ο Σημίτης, το ευρώ, η ΟΝΕΜε την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου τον Ιανουάριο του ΄96 εκλέγεται πρωθυπουργός ο Κώστας Σημίτης, ο οποίος θα γίνει ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης (1996- 2004). Μετά την πρώτη του νίκη στις εκλογές του Σεπτεμβρίου ΄96 (41,49%) αρχίζει μια σταθερή και χαμηλών τόνων μεταρρύθμιση, που θα μείνει στην ιστορία ως «περίοδος εκσυγχρονισμού». Την οκταετία 1996-2004 υλοποιείται η Συνθήκη του Μάαστριχτ, η Ελλάδα το 2001 εντάσσεται στην ΟΝΕ και χρησιμοποιεί το ευρώ ως νόμισμα σε λογιστική μορφή, ενώ την επόμενη χρονιά, 1η Ιανουαρίου 2002, καταργείται η ΔΡΑΧΜΗ και ταυτόχρονα με τα άλλα κράτη της ευρωζώνης μπαίνει σε κυκλοφορία το ΕΥΡΩ στη φυσική του μορφή. Λόγω της ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 υλοποιούνται τα μεγάλα έργα οδοποιίας σε ολόκληρη τη χώρα και αποπερατώνεται νέο διεθνές αεροδρόμιο, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», στα Σπάτα. Ένα μήνα πριν από τις εκλογές του Μαρτίου 2004, ο Κώστας Σημίτης «δίνει» τη σκυτάλη στο ΠΑΣΟΚ στον Γιώργο Παπανδρέου.

Η περίοδος Κώστα Καραμανλή 2004-2009

Τις εκλογές του 2004 κερδίζει η Ν.Δ. υπό τον Κώστα Καραμανλή με 45,36%, ενάντια στο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου. Σε εκείνες τις εκλογές πρωτοεμφανίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ, που συγκέντρωσε, με επικεφαλής τον Νίκο Κωνσταντόπουλο, 3,26% και έξι έδρες. Θα περάσουν πέντε χρόνια για να γίνει «ανταλλαγή» πρωθυπουργίας και τον Κώστα Καραμανλή να κερδίσει –αυτή τη φορά- ο Γιώργος Παπανδρέου τον Οκτώβριο του 2009. Η περίοδος Καραμανλή χαρακτηρίζεται από την επιτυχή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, την πρωτιά στη Eurovision του 2005 και την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος ποδοσφαίρου. Οι εκλογές του 2007 κερδίζονται πάλι από τη Ν.Δ. (41,84%), αλλά με ένα οριακό ποσοστό δύο εδρών (152). Το καλοκαίρι του ΄07 έχουν μεσολαβήσει οι πυρκαγιές στην Πάρνηθα και στην Πελοπόννησο –η δεύτερη με πολλούς νεκρούς μάλιστα. Το 2009 η Ν.Δ. και ο Κώστας Καραμανλής χάνουν τις εκλογές με τη μεγάλη οικονομική κρίση σοβούσα και προ των πυλών…

Οι κυβερνήσεις συνασπισµού το 1989 και το 2012

Η ιστορική περίοδος του Ανδρέα Παπανδρέου (1981-89) έκλεισε µε το σκάνδαλο Κοσκωτά, τη δίωξη και στιγµατισµό κορυφαίων στελεχών του ΠΑΣΟΚ, ακόµη και του Ανδρέα Παπανδρέου, καθώς και τη συγκρότηση του πρώτου Ειδικού ∆ικαστηρίου της χώρας µε κατηγορούµενα τα µεγαλύτερα ονόµατα από το χώρο του ΠΑΣΟΚ. Για την τελική αθώωση του Ανδρέα αλλά και «τη λάσπη που ρίχτηκε στον ανεµιστήρα» της πολιτικής αντιπαράθεσης ονοµάστηκε από τη διωκόµενη και απολογούµενη παράταξη του ΠΑΣΟΚ «βρώµικο ΄89». Ειδικά όταν ο Κώστας Μητσοτάκης προχώρησε στη συγκρότηση της πρώτης κυβέρνησης συνεργασίας ∆εξιάς – Αριστεράς οι θεωρίες συνωµοσίας έγιναν καθηµερινό πολιτικό ρεπορτάζ… Από το 1989 έως το 1990 διεξήχθησαν τρεις εκλογικές αναµετρήσεις. Οι πρώτες εκλογές, του Ιουνίου του ΄89 γίνονται κάτω από το βάρος του σκανδάλου Κοσκωτά. Τη σύγχυση στο χώρο του ΠΑΣΟΚ συµπληρώνει η αποκαρδιωτική εµφάνιση του Ανδρέα Παπανδρέου, που µετά την επιβάρυνση της υγείας του και την εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς που υπεβλήθη στο Χέρφιλντ, είναι πια η σκιά του παλαιού, κραταιού και δυναµικού ηγέτη του ΄81. Πρώτο κόµµα τον Ιούνιο του ΄89 έρχεται η Ν.∆. του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, αλλά κανένα δεν εξασφαλίζει την πλειοψηφία. ∆ηµιουργείται ο ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ (ΚΚΕ – ΚΚΕ εσ.) και συµµετέχει για πρώτη φορά στις εκλογές. Σχηµατίζεται κυβέρνηση συνεργασίας ανάµεσα στη Ν.∆. και τον ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ. υπό τον Τζανή Τζαννετάκη, µε στόχο να µην παραγραφούν τα σκάνδαλα. Παραπέµπονται στο Ειδικό ∆ικαστήριο για την «υπόθεση Κοσκωτά» ο Ανδρέας Παπανδρέου και µια σειρά στελέχη και πρώην υπουργοί του ΠΑΣΟΚ. Πέντε µήνες µετά, προκηρύσσονται πρόωρες εκλογές. Πρώτο κόµµα η Ν.∆., αλλά και πάλι κανένα κόµµα δεν εξασφαλίζει την πλειοψηφία. Το ΠΑΣΟΚ εµφανίζεται ενισχυµένο, ενώ απώλειες σηµείωσε ο ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ. Οι τρεις πολιτικοί αρχηγοί: Κ. Μητσοτάκης, Α. Παπανδρέου, Χ. Φλωράκης αποφασίζουν τη σύσταση Οικουµενικής Κυβέρνησης υπό τον Ξενοφώντα Ζολώτα. Από το µακρινό 1989 κυβερνήσεις συνεργασίας είχαµε και στις εκλογές του 2012. Το 2010 υπεγράφη το πρώτο Μνηµόνιο και η χώρα βρίσκεται έκτοτε σε επιτροπεία. Αυτό «κοστίζει» στα παραδοσιακά κόµµατα, που στη συνείδηση των πολιτών είναι υπεύθυνα για τη χρεοκοπία. Έτσι, τα αποτελέσµατα των εκλογών του Μαΐου 2012 δεν έδωσαν κυβέρνηση ικανή να εξασφαλίσει την εµπιστοσύνη της Βουλής. Σχηµατίζεται υπηρεσιακή υπό τον τότε πρόεδρο του Συµβουλίου της Επικρατείας Παναγιώτη Πικραµµένο και η χώρα οδηγείται και πάλι σε εκλογές. Τον Ιούνιου του ΄12 η κάλπη δεν έβγαλε και πάλι κυβέρνηση και σχηµατίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας Ν.∆. – ΠΑΣΟΚ και ∆ΗΜ.ΑΡ., µε πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαµαρά. Μετά την αποχώρηση της ∆ΗΜ.ΑΡ. τον Ιούνιο του 2013, λόγω του κλεισίµατος της ΕΡΤ, η κυβέρνηση συνεχίζει ως κυβέρνηση συνεργασίας Ν.∆. – ΠΑΣΟΚ µε ηγέτες τους Αντώνη Σαµαρά και Ευάγγελο Βενιζέλο.

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα