Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Ελληνοτουρκικά: διάκριση ανάμεσα στο μείζον και στο έλασσον – Άγγελος Μ. Συρίγος

Η κράτηση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στις τουρκικές φυλακές, ασκεί αναμφισβήτητα μεγάλη ψυχολογική πίεση στην Ελλάδα. Επηρεάζει τα συναισθήματα του ελληνικού λαού και, εκ του αποτελέσματος, βλέπουμε ότι καταλήγει να επιδρά στην κρίση και στη συμπεριφορά της ελληνικής κυβερνήσεως. Υπ’ αυτό το πρίσμα αποτελεί μία επιτυχημένη ψυχολογική επιχείρηση της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδος. Εάν θέλουμε, όμως να είμαστε αντικειμενικοί, δεν διακυβεύονται ελληνικά στρατηγικά συμφέροντα στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ούτε το Αιγαίο είναι ο στόχος του Ερντογάν αυτή την περίοδο. Ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας έχει ξεκινήσει από το 1974. Μετεξελίχθηκε με ουσιώδη τρόπο μετά τα Ίμια το 1996. Σήμερα το Αιγαίο στα μάτια τρίτων είναι μία θάλασσα αμφισβητούμενων καθεστώτων. Ο Ερντογάν δεν χρειάζεται να κάνει πολλά. Αρκεί να συντηρεί την ένταση και τις αμφισβητήσεις στην περιοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι όταν του δοθεί η ευκαιρία δεν θα την εκμεταλλευθεί. Αντιθέτως, η σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών δείχνει ότι καραδοκεί να εντοπίσει τυχόν αστοχίες της ελληνικής πλευράς για να τις μετατρέψει σε εργαλεία ασκήσεως πιέσεων.
Το πραγματικό ενδιαφέρον της Τουρκίας έχει στραφεί εδώ και χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι σωστές κινήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, να υπογράψει συμφωνίες οριοθετήσεως με τα περισσότερα γειτονικά της κράτη, δημιούργησε ένα καθεστώς στέρεα δεμένο στο Διεθνές Δίκαιο. Οι διεθνείς διαγωνισμοί για έρευνα και εκμετάλλευση των θαλασσίων τεμαχίων νοτίως του νησιού έβαλαν στο παιχνίδι πολυεθνικές εταιρίες, που πλέον έχουν άμεσα συμφέροντα στην περιοχή. Η σταδιακή ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στις θάλασσες ανάμεσα σε Κύπρο, Αίγυπτο και Ισραήλ δημιουργούν σταδιακά τις προϋποθέσεις για μία νέα πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας της Ε.Ε.
Η Τουρκία ήδη από το 2004 προσπαθεί να αποτρέψει αυτές τις εξελίξεις, χωρίς αποτέλεσμα. Η αρχή έγινε με την υπογραφή της συμφωνίας Κύπρου – Αιγύπτου το 2004. Με ρηματικές διακοινώσεις προς τον ΟΗΕ αμφισβήτησε την οριοθέτηση. Ακολούθως, προσπάθησε να δελεάσει τα κράτη της περιοχής να ακυρώσουν τις συμφωνίες τους με την Κύπρο και να υπογράψουν νέες συμφωνίες με την Τουρκία. Προς το σκοπό αυτό, τους υποσχέθηκε ότι θα αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερες θαλάσσιες περιοχές εάν επέλεγαν να αποστούν της υπογραφής τους με την Κύπρο και να κάνουν νέα συμφωνία με την Τουρκία.
Μετά το 2007 άρχισε να κάνει αεροναυτικές ασκήσεις νοτίως του νησιού και να παρενοχλεί ερευνητικά πλοία που δρούσαν για λογαριασμό της Κύπρου. Όταν το 2011 η εταιρία Νομπλ προχώρησε στη γεώτρηση με την οποία ανακάλυψε το κοίτασμα «Αφροδίτη», η Τουρκία «οριοθέτησε» όλη την περιοχή με το εαυτό της, προχωρώντας σε συμφωνία με το ψευδοκράτος. Ακολούθως, τα δικαιώματα εκμεταλλεύσεως εκχωρήθηκαν στην τουρκική κρατική εταιρία πετρελαίου. Το 2013 αγόρασε ένα σεισμογραφικό σκάφος, που μετονομάσθηκε στο γνωστό μας «Μπαρμπαρός», και έκανε παράλληλες έρευνες με την Κύπρο στην ΑΟΖ του νησιού.
Τώρα ετοιμάζεται για το μεγάλο της παιχνίδι. Έχοντας κάνει επενδύσεις άνω του μισού δισεκετομυρίου ευρώ, σχεδιάζει να στείλει ένα γεωτρητικό πλοίο, το «Deep Sea METRO II», νοτίως της Κύπρου. Μία γεώτρηση δεν είναι αναστρέψιμη, όπως συμβαίνει με τις σεισμογραφικές έρευνες. Άμεσος στόχος του Ερντογάν είναι η διακοπή του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου μέσω του «γκριζαρίσματος» του καθεστώτος των θαλασσίων περιοχών νοτίως του νησιού. Στρατηγικός στόχος είναι η συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων πριν τη λύση του Κυπριακού, και η παράλληλη δημιουργία αγωγού που θα περνά το αέριο μέσω Τουρκίας. Εκεί πρέπει να επικεντρωθούμε. Επειδή αιχμή του δόρατος για όλα αυτά είναι η τουρκική κρατική εταιρία πετρελαίου ΤΡΑΟ, πρέπει να ελέγξουμε εάν μπορεί να επιβάλει κυρώσεις η Ε.Ε. στη συγκεκριμένη εταιρία.

Ο Άγγελος Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966. Είναι απόφοιτος των Νομικών Σχολών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ. Επιστημονικά ενδιαφέροντα: Ελληνοτουρκικές σχέσεις, Κυπριακό, Μειονότητες, Βαλκάνια, Μεταναστευτικό – Προσφυγικό (το έχει χειρισθεί ως αρμόδιος γενικός γραμματέας στο υπουργείο Εσωτερικών 2012-2015), Ιθαγένεια.

Η βιογραφία του Κ. Μήτση