Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Η ζωντανή ιστορία της χώρας στο καρνάγιο της Σύρου
Το Ναυπηγείο που μεγάλωσε μαζί με την Ελλάδα

Το Ναυπηγείο της Σύρου, στο Νεώριο, μπορεί κανείς να το παραλληλίσει με την Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Από την ίδρυσή του το 1861 και την ακμή του, έφτασε στην παρακμή δύο φορές, και τώρα στοχεύει ξανά στην κορυφή. Τα χρόνια της κρίσης οι περισσότεροι πλοιοκτήτες μετέφεραν τα καράβια τους στην Τουρκία για να επισκευαστούν. Πάνω από το 70% των πλοίων μεταφέρθηκαν στη γείτονα χώρα. Τώρα η ισορροπία σιγά σιγά επιστρέφει, με το Νεώριο της Σύρου να κερδίζει ξανά το στοίχημα των επισκευών.

Τ ο νησί της Σύρου όλα τα χρόνια από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους μέχρι και τώρα, στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το Ναυπηγείο του, εξάλλου λόγω του πολύ καλού λιμανιού που διαθέτει, ο πληθυσμός της Σύρου τον 19ο αιώνα αυξήθηκε από 5.000 άτομα σε 21.000, που είναι και ο σημερινός πληθυσμός. Το Ναυπηγείο δημιουργήθηκε στη θέση του παλαιού τότε λοιμοκαθαρτηρίου, που κατεδαφίστηκε το 1858, και χτίστηκε το 1860, με σχέδια που έγιναν στην Ευρώπη, με την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Ρ. Sampo. Αυτά τα 150 χρόνια που υπάρχει το Ναυπηγείο οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ήταν Ευρωπαίοι που έβλεπαν πόσο σημαντικός χώρος θα γίνει στο μέλλον. Τον Απρίλιο του 1861 ιδρύθηκε η πρώτη ατμοπλοϊκή εταιρία, ενώ η πρώτη ξύλινη αναβάθρα για την ανέλκυση των πλοίων κατασκευάστηκε το 1857 από τον ναυπηγό Νικόλαο Παγίδα. Το Ναυπηγείο στην αρχή του, ήταν γνωστό διότι κατασκεύαζε μικρές ατμομηχανές, αντλίες, λέβητες, πιεστήρια, μέχρι και μικρά κανόνια για την Κρητική Επανάσταση του 1866-1869. Όσο περνούσε ο καιρός η παραγωγή αναβαθμιζόταν, ενώ δημιουργούνταν και τμήματα μηχανουργείου, λεβητοποιείου και χυτηρίου. Μέσα σε λίγα χρόνια και βλέποντας την ανάπτυξη που δημιουργείται, κατασκευάζεται και η δεύτερη αναβάθρα στα σύγχρονα τότε ευρωπαϊκά πρότυπα, από τη γαλλική εταιρία Compagnie desForges et Chantiers το 1885, μαζί με το κτίριο της παλαιάς εισόδου όπου και έγινε η πρώτη επέκταση της μονάδας. Μαζί με την επέκταση έρχεται να ναυπηγηθεί και το πρώτο μεταλλικό εμπορικό πλοίο στην Ελλάδα, ένας γεγονός το οποίο τότε είχε πάρει μεγάλη δημοσιότητα. Οι αλλαγές και η πτώχευση Στη μεγάλη ιστορία του το Ναυπηγείο άλλαξε πολλά χέρια και πέρασε συνεχόμενες καταστάσεις ακμής και παρακμής. Τα πρώτα χρόνια την τεχνική διεύθυνση είχαν Άγγλοι και Γάλλοι μηχανικοί, με τους Έλληνες ντόπιους να είναι πάντα πιο πίσω στην ιεραρχία. Ενώ οι σημαντικές προσωπικότητες του νησιού διετέλεσαν είτε ως μέτοχοι, σύμβουλοι είτε ως δανειστές ή προμηθευτές της εταιρίας. Το 1893 το Ναυπηγείο πτώχευσε για πρώτη φορά στην ιστορία του, αλλά με την στρατηγική του θέση δεν άργησε να βρεθεί η επόμενη εταιρία που θα το χρησιμοποιούσε. Συγκεκριμένα, πέντε χρόνια αργότερα, το εργοστάσιο ανέλαβε η εταιρία «Νεώριον & Μηχανουργεία Σύρου», συντηρώντας το όπως μπορούσε, αλλά χωρίς να μπορέσει να κάνει το βήμα παραπάνω, ώστε να αποσπάσει καλύτερο μερίδιο στην αγορά. Έτσι, το 1925 πέρασε για πρώτη φορά στον έλεγχο του Έλληνα εφοπλιστή Μηνά Διακάκη. Δόθηκε έμφαση κυρίως στα πολεμικά πλοία, καθώς κατασκευάζονταν αντιτορπιλικά του Πολεμικού Ναυτικού. Το 1955 παραχωρήθηκε στο Ναυπηγείο Νεωρίου η πρώτη σιδερένια πλωτή δεξαμενή, τη οποία είχε αποκτήσει το ελληνικό Δημόσιο μέσω των γερμανικών επανορθώσεων μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η δεξαμενή εγκαταστάθηκε στην ανατολική πλευρά του λιμανιού της Ερμούπολης και δέσποζε για πολλά χρόνια. Η είσοδος Γουλανδρή Το 1968 έρχεται η καλύτερη στιγμή για το Ναυπηγείο μέχρι τότε, καθώς μπαίνουν σε αυτό οι Ανδριώτες εφοπλιστές αδελφοί Γουλανδρή (Γιάννης, Αλέξανδρος και Λεωνίδας), οι οποίοι αγόρασαν και την εταιρία. Μέσα σε λίγα χρόνια η επιφάνεια εργασίας του Ναυπηγείου υπερδιπλασιάστηκε και κατέφθασαν στο Νεώριο οι δύο πλωτές δεξαμενές, οι μεγαλύτερες στη Μεσόγειο, η «ΒΙΟΛΑΝΤΩ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ» και «ΕΡΜΟΥΠΟΛΙΣ», που υπάρχουν ακόμα και σήμερα. Παράλληλα, σε όλα αυτά ανεγείρονται νέα μηχανουργεία με σύγχρονα για την εποχή μηχανήματα, ενώ οι προβλήτες αυξήθηκαν μαζί με το προσωπικό του Ναυπηγείου. Τα πρώτα ηλεκτρικά αυτοκίνητα Λόγω της πετρελαϊκής κρίσης που έπληξε την παγκόσμια οικονομία το 1973, ο ιθύνοντας νους Γιάννης Γουλανδρής ενσωμάτωσε στο Ναυπηγείο την Ένφιλντ, που ήταν εταιρία παραγωγής ηλεκτρικών αυτοκινήτων, στην οποία ήταν επίσης ιδιοκτήτης. Έτσι το Νεώριο εξήγε και μετέφερε σε όλη την Ευρώπη ηλεκτρικά αυτοκίνητα, από το νησί της Σύρου. Μάλιστα, το καλύτερο μοντέλο που παρουσίασε ήταν το αυτοκίνητο E 8000 Bicini, ένα ηλεκτρικό αμάξι τύπου jeep που λειτουργούσε με μπαταρίες, με μέγιστη τελική τα 65 χλμ./ώρα και αυτονομία 110- 130 χλμ. Παρήχθησαν παραπάνω από 100 τέτοια οχήματα, που κυκλοφόρησαν παντού στην Ευρώπη, τα οποία τα έπαιρναν, κυρίως, πολύ πλούσιοι επιχειρηματίες. Βέβαια, η γραφειοκρατία που υπήρχε από πάντα στην Ελλάδα δεν άφησε να κυκλοφορήσουν στη χώρα μας αυτά τα αμάξια, αφού, όπως έλεγαν στο υπουργείο Μεταφορών, δεν μπορούσαν να καταλάβουν τη διαφορά μεταξύ ηλεκτρικού ίππου με κανονικού!

Εγκατάλειψη από αδελφούς Γουλανδρή και κλείσιμο

Toν Σεπτέμβριο του 1976 άρχισε η καθίζηση, καθώς μετά το πείραμα με τη δημιουργία αυτοκινήτων και σε ελάχιστο χρόνο μετά το βύθισμα την πλώρης του φορτηγού πλοίου «Almansour», η οποία, όπως λένε ντόπιοι ήταν ένα περίεργο περιστατικό, το οποίο δεν διερευνήθηκε ποτέ, οι αδερφοί Γουλανδρή εγκαταλείπουν την επιχείρηση εξαιτίας των συνθηκών που είχαν δημιουργηθεί από την οικονομική κρίση της εποχής εκείνης. Η εταιρία πέρασε σε καθεστώς ανυποληψίας και περιήλθε στον έλεγχο των τραπεζών και του κράτους, που ανέθεσαν τη διαχείρισή του στην αγγλική εταιρία Appledore. Το Νεώριο παραμένει υπό τον έλεγχο των τραπεζών για 13 χρόνια, έως το 1992, όταν η τότε κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφασίζει το κλείσιμό του, στο πλαίσιο των ιδιωτικοποιήσεων που είχε εξαγγείλει. Το 1994 το Νεώριο ξαναγοράστηκε, αλλά και πάλι ήταν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, ώσπου στις 6 Σεπτεμβρίου του 2018 συζητείται για τα καλά η είσοδος της εταιρίας ONEX, με επικεφαλής τον Πάνο Ξενοκώστα. Νέα εποχή με ελπίδες Μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας στην εταιρία ONEX, το Ναυπηγείο στο Νεώριο βρίσκεται στο μεγαλύτερο επίπεδο πληρότητας της τελευταίας 10ετίας. Φαίνεται πως έχει αφήσει πίσω του τις ημέρες που βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού και του οικονομικού «μπαμ», αφού είχε μείνει μέχρι και έναν χρόνο κλειστό, με τους εργαζομένους να διεκδικούν τα δεδουλευμένα τους, και πολλούς να είναι ακόμα και για 25 ολόκληρους μήνες απλήρωτοι. Αυτή τη στιγμή φιλοξενούνται στους ντόκους και στις δεξαμενές πάνω από 15 πλοία, ενώ ακόμα πολλά περιμένουν τη σειρά τους για να επισκευαστούν. Το Ναυπηγείο σφύζε,ι πλέον, από ζωή και οι ντόπιοι εργαζόμενοι είναι χαρούμενοι που μένουν στο νησί που αγαπούν και μπορούν να ζήσουν και τις οικογένειές τους. Αξίζει να σημειωθεί πως μέσα στο σχέδιο της ONEX είναι να δημιουργηθούν μεγαλύτερες δεξαμενές από αυτές που ήδη υπάρχουν. Υποδέχθηκε το μεγαλύτερο πλοίο στην ιστορία του Ακόμα και οι κάτοικοι τονίζουν πως έχουν να δουν τόση πληρότητα πάνω από 40 χρόνια και δεν έχουν άδικο, αφού πρόσφατα στο Ναυπηγείο της Σύρου βρέθηκε για επισκευή το bulk carrier «Ponente», χωρητικότητας 85.000 dwt, της εταιρίας New Port. Το, υπό σημαία Marshall Islands, «Ponente», αποτελεί το μεγαλύτερης χωρητικότητας μέχρι στιγμής πλοίο, από την ίδρυση του ιστορικού Ναυπηγείου εδώ και 150 χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί πως το Νεώριο δείχνει να κερδίζει τη μάχη με τα τουρκικά ναυπηγεία, καθώς όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες αφήνουν τη γείτονα χώρα για να έρθουν στη Σύρο.

Εργαζόμενοι και επιχείρηση, «ένα»

Αυτό που κάνει το Ναυπηγείο στο Νεώριο να ξεχωρίζει είναι η καλή επικοινωνία μεταξύ της επιχείρησης και των εργαζομένων. Όπως τονίζουν οι ίδιοι, η «μαγική λέξη» είναι ο σεβασμός. Μάλιστα, το Ναυπηγείο μπορεί να είναι λίγο πιο ακριβό από τα αντίστοιχα της Τουρκίας, αλλά ο εφοπλιστής παίρνει το πλοίο του σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μπορεί και νωρίτερα. Αξίζει να σημειωθεί πως το Νεώριο λειτουργεί με γνώμονα και τη Φύση, καθώς είναι από τα λίγα ναυπηγεία που λειτουργεί με την υδροαμμοβολή. Είναι η διαδικασία που χρησιμοποιείται για να καθαρίσει μια επιφάνεια από οτιδήποτε που μπορεί να παραμένει προσκολλημένο σε αυτήν. Τώρα γίνεται με τέτοιο τρόπο που δεν πλήττει το Περιβάλλον. «Υπάρχουμε λόγω του Ναυπηγείου» «Αν δεν ήταν το Ναυπηγείο, δεν ξέρω πώς θα ήταν το νησί μου τόσα χρόνια. Εγώ και όλη η οικογένειά μου ζούμε λόγω αυτού. Το Ναυπηγείο έδωσε σε όλους μας ψωμί. Στον παππού μου, στον πατέρα μου και μένα, και τώρα παίρνουν σειρά τα παιδιά μου. Ιστορικά να το πάρεις δεν ξέρω αν μια τέτοια επιχείρηση βοήθησε τόσο πολύ έναν τόπο όσο τη Σύρο. Πολλές φορές μέναμε απλήρωτοι για πολύ καιρό, αλλά κάναμε τα πάντα για να βοηθήσουμε. Είναι δύσκολο να πω τι αισθάνομαι, το Ναυπηγείο είναι η ζωή μου, εδώ πήρα τις μεγαλύτερες χαρές και λύπες. Ελπίζω να συνεχίσει έτσι δυναμικά».

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα