Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Οι «τρύπες» της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης

Σπατάλη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που επιβαρύνει τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη, γεμίζει τις τσέπες των επιτηδείων, χωρίς να θεραπεύει ασθενείς που έχουν πραγματική ανάγκη, αποκαλύπτεται στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Μια ειδική μυστική έρευνα επαγγελματιών του χώρου αποκάλυψε μια σειρά από «δαπανηρές υπερβολές» στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, το οποίο αναμφισβήτητα αποτελεί πρόοδο και μεγάλο επίτευγμα για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης, πλην όμως εκατοντάδες επιτήδειοι βρίσκουν ακόμη τρόπους για να «φουσκώνουν» παράνομα το λογαριασμό για το κράτος. H κυβερνητική πολιτική για το φάρμακο έχει έναν και μόνον έναν στόχο. Τη μείωση της δημόσιας δαπάνης. Όσο πιο αποτελεσματική είναι αυτή η πολιτική τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που επωμίζονται οι πολίτες, οι ασθενείς και οι συγγενείς τους. Η συνολική δαπάνη ουδόλως μειώνεται. Απλώς, το βάρος μεταφέρεται σ’ αυτούς που πληρώνουν φόρους για να νιώθουν την προστασία του κράτους σε περιόδους μεγάλης ανασφάλειας. Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα, σήμερα, ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ, και σ’ αυτήν προστίθεται η νοσοκομειακή δαπάνη των 530 εκατ. ευρώ. Επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ βάζουν οι ίδιες οι φαρμακευτικές εταιρίες με τις διαφόρων τύπου επιστροφές, claw back, rebate κ.λπ., ενώ άλλο 1 δισ. ευρώ –τουλάχιστον– βάζουν από την τσέπη τους οι ασθενείς. Στο σύστημα αυτό υπάρχει μια μεγάλη «μαύρη τρύπα».

Ένας μηχανισμός που δημιουργήθηκε για να προστατεύει τους πολίτες, αλλά τελικά οδηγεί σε νέα μεγάλα βάρη τους φορολογουμένους.

◗ Σπατάλη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που επιβαρύνει τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη, γεμίζει τις τσέπες των επιτηδείων χωρίς να θεραπεύει ασθενείς που έχουν πραγματική ανάγκη, αποκαλύπτεται στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Μια ειδική μυστική έρευνα επαγγελματιών του χώρου αποκάλυψε μια σειρά από «δαπανηρές υπερβολές» στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης –το οποίο αναμφισβήτητα αποτελεί πρόοδο και μεγάλο επίτευγμα για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης–, πλην όμως εκατοντάδες επιτήδειοι βρίσκουν ακόμη τρόπους για να «φουσκώνουν» παράνομα το λογαριασμό για το κράτος. Τα λεφτά είναι πολλά, και γι’αυτό το σύστημα πρέπει να ορθολογικοποιηθεί. Το πόρισμα της μυστικής έρευνας παραδόθηκε ήδη στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας και το παρέλαβε ο γενικός γραμματέας Γιώργος Γιαννόπουλος, αλλά και η Επιτροπή Φαρμακευτικής Δαπάνης του υπουργείου Υγείας. Φάρμακα κύησης σε… άνδρες Στο πόρισμα που αποκαλύπτει σήμερα η «ΒτΚ» προκύπτει ότι στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ακόμη και σήμερα επιτρέπεται η εγγραφή σκευασμάτων που περιλαμβάνουν μη εγκεκριμένες ενδείξεις.

◗ Σε άλλες περιπτώσεις τα σκευάσματα χορηγούνται για χρονικό διάστημα πολύ μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο στις προδιαγραφές του κάθε προϊόντος.

◗ Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ασθενών που πήγαν στο γιατρό τους για να τους γράψει ένα φάρμακο και το απόγευμα της ίδιας μέρας ξαναπήγαν σε άλλο γιατρό για να τους γράψει το ίδιο φάρμακο πάλι!

◗ Καταγράφηκαν περιπτώσεις σκευασμάτων που χορηγούνται σε δόσεις όχι απλώς εκτός του εγκεκριμένου θεραπευτικού εύρους του προϊόντος, αλλά σε υπερ-πολλαπλάσιες δόσεις, ικανές να προκαλέσουν επικίνδυνη τοξικότητα, και μάλιστα σε εξάμηνη συνταγή.

◗ Χαρακτηριστικότερη όλων ήταν η συνταγογράφηση φαρμάκων κύησης ή νόσων της μήτρας σε… άνδρες ασθενείς ή ακριβώς το αντίστροφο, δηλαδή χορήγηση φαρμάκων για… καλοήθη υπερπλασία του προστάτη σε… γυναίκες!

◗ Η έρευνα αποκάλυψε ότι το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης επιτρέπει στο γιατρό να αναγράφει συμμετοχή του ασθενούς διαφορετική από αυτή που προβλέπει ο νόμος. Χορηγούνται φάρμακα χωρίς να υπάρχουν στόχοι θεραπείας, δηλαδή χωρίς κανέναν περιορισμό.

◗ Αποκαλύφθηκαν περιπτώσεις συνταγογράφησης σκευασμάτων για δεύτερης γραμμής θεραπεία, ενώ στο ηλεκτρονικό σύστημα δεν φαίνεται η θεραπεία πρώτης γραμμής που έλαβε ο ασθενής, γιατί ενδεχομένως ήταν φθηνή και την πλήρωνε από τα δικά του χρήματα. Φάνηκαν εγγραφές σκευασμάτων χωρίς να υπάρχουν αυτόματα καταχωρημένα από το σύστημα τα αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων που θα πρέπει να έχουν προηγηθεί.

◗ Κάποιοι γιατροί άλλαξαν ξαφνικά τη θεραπεία του ασθενούς λόγω «ανεπιθύμητων παρενεργειών», χωρίς όμως πουθενά να καταγράφεται ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες, ούτε φυσικά συμπληρώθηκε η περίφημα «κίτρινη κάρτα». Αποκαλύφθηκε φαρμακοποιός που χορηγούσε σκεύασμα αντιβίωσης για οξεία νόσο… σε εξάμηνη συνταγή, σκευάσματα κατηγορίας «ΦΥΚ» (φάρμακα της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 3816/2010), χωρίς γνωμάτευση ειδικού ιατρού. Σ πατάλη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που επιβαρύνει τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη, γεμίζει τις τσέπες των επιτηδείων, χωρίς να θεραπεύει ασθενείς που έχουν πραγματική ανάγκη, αποκαλύπτεται στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Μια ειδική μυστική έρευνα επαγγελματιών του χώρου αποκάλυψε μια σειρά από «δαπανηρές υπερβολές» στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, το οποίο αναμφισβήτητα αποτελεί πρόοδο και μεγάλο επίτευγμα για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης, πλην όμως εκατοντάδες επιτήδειοι βρίσκουν ακόμη τρόπους για να «φουσκώνουν» παράνομα το λογαριασμό για το κράτος. H κυβερνητική πολιτική για το φάρμακο έχει έναν και μόνον έναν στόχο. Τη μείωση της δημόσιας δαπάνης. Όσο πιο αποτελεσματική είναι αυτή η πολιτική τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που επωμίζονται οι πολίτες, οι ασθενείς και οι συγγενείς τους. Η συνολική δαπάνη ουδόλως μειώνεται. Απλώς, το βάρος μεταφέρεται σ’ αυτούς που πληρώνουν φόρους για να νιώθουν την προστασία του κράτους σε περιόδους μεγάλης ανασφάλειας. Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα, σήμερα, ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ, και σ’ αυτήν προστίθεται η νοσοκομειακή δαπάνη των 530 εκατ. ευρώ. Επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ βάζουν οι ίδιες οι φαρμακευτικές εταιρίες με τις διαφόρων τύπου επιστροφές, claw back, rebate κ.λπ., ενώ άλλο 1 δισ. ευρώ –τουλάχιστον– βάζουν από την τσέπη τους οι ασθενείς. Στο σύστημα αυτό υπάρχει μια μεγάλη «μαύρη τρύπα». Ένας μηχανισμός που δημιουργήθηκε για να προστατεύει τους πολίτες, αλλά τελικά οδηγεί σε νέα μεγάλα βάρη τους φορολογουμένους.

◗ Σπατάλη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που επιβαρύνει τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη, γεμίζει τις τσέπες των επιτηδείων χωρίς να θεραπεύει ασθενείς που έχουν πραγματική ανάγκη, αποκαλύπτεται στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Μια ειδική μυστική έρευνα επαγγελματιών του χώρου αποκάλυψε μια σειρά από «δαπανηρές υπερβολές» στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης –το οποίο αναμφισβήτητα αποτελεί πρόοδο και μεγάλο επίτευγμα για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης–, πλην όμως εκατοντάδες επιτήδειοι βρίσκουν ακόμη τρόπους για να «φουσκώνουν» παράνομα το λογαριασμό για το κράτος. Τα λεφτά είναι πολλά, και γι’αυτό το σύστημα πρέπει να ορθολογικοποιηθεί. Το πόρισμα της μυστικής έρευνας παραδόθηκε ήδη στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας και το παρέλαβε ο γενικός γραμματέας Γιώργος Γιαννόπουλος, αλλά και η Επιτροπή Φαρμακευτικής Δαπάνης του υπουργείου Υγείας. Φάρμακα κύησης σε… άνδρες Στο πόρισμα που αποκαλύπτει σήμερα η «ΒτΚ» προκύπτει ότι στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ακόμη και σήμερα επιτρέπεται η εγγραφή σκευασμάτων που περιλαμβάνουν μη εγκεκριμένες ενδείξεις.

◗ Σε άλλες περιπτώσεις τα σκευάσματα χορηγούνται για χρονικό διάστημα πολύ μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο στις προδιαγραφές του κάθε προϊόντος.

◗ Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ασθενών που πήγαν στο γιατρό τους για να τους γράψει ένα φάρμακο και το απόγευμα της ίδιας μέρας ξαναπήγαν σε άλλο γιατρό για να τους γράψει το ίδιο φάρμακο πάλι!

◗ Καταγράφηκαν περιπτώσεις σκευασμάτων που χορηγούνται σε δόσεις όχι απλώς εκτός του εγκεκριμένου θεραπευτικού εύρους του προϊόντος, αλλά σε υπερ-πολλαπλάσιες δόσεις, ικανές να προκαλέσουν επικίνδυνη τοξικότητα, και μάλιστα σε εξάμηνη συνταγή.

◗ Χαρακτηριστικότερη όλων ήταν η συνταγογράφηση φαρμάκων κύησης ή νόσων της μήτρας σε… άνδρες ασθενείς ή ακριβώς το αντίστροφο, δηλαδή χορήγηση φαρμάκων για… καλοήθη υπερπλασία του προστάτη σε… γυναίκες!

◗ Η έρευνα αποκάλυψε ότι το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης επιτρέπει στο γιατρό να αναγράφει συμμετοχή του ασθενούς διαφορετική από αυτή που προβλέπει ο νόμος. Χορηγούνται φάρμακα χωρίς να υπάρχουν στόχοι θεραπείας, δηλαδή χωρίς κανέναν περιορισμό.

◗ Αποκαλύφθηκαν περιπτώσεις συνταγογράφησης σκευασμάτων για δεύτερης γραμμής θεραπεία, ενώ στο ηλεκτρονικό σύστημα δεν φαίνεται η θεραπεία πρώτης γραμμής που έλαβε ο ασθενής, γιατί ενδεχομένως ήταν φθηνή και την πλήρωνε από τα δικά του χρήματα. Φάνηκαν εγγραφές σκευασμάτων χωρίς να υπάρχουν αυτόματα καταχωρημένα από το σύστημα τα αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων που θα πρέπει να έχουν προηγηθεί.

◗ Κάποιοι γιατροί άλλαξαν ξαφνικά τη θεραπεία του ασθενούς λόγω «ανεπιθύμητων παρενεργειών», χωρίς όμως πουθενά να καταγράφεται ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες, ούτε φυσικά συμπληρώθηκε η περίφημα «κίτρινη κάρτα». Αποκαλύφθηκε φαρμακοποιός που χορηγούσε σκεύασμα αντιβίωσης για οξεία νόσο… σε εξάμηνη συνταγή, σκευάσματα κατηγορίας «ΦΥΚ» (φάρμακα της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 3816/2010), χωρίς γνωμάτευση ειδικού ιατρού.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να διαμορφώσει μια «Εθνική Πολιτική Υγείας» μεταφέροντας το κόστος από τον κρατικό προϋπολογισμό, στις ιδιωτικές εταιρίες και τους ασθενείς, που για να σώσουν την υγεία τους, συνεχώς πληρώνουν περισσότερα. Οι περιβόητες επιστροφές των εταιριών, το διάσημο, πλέον, claw back, φαίνεται πως θα διατηρηθεί στην Ελλάδα μέχρι το 2022, και μάλιστα σ’ αυτά τα πρωτοφανή παράλογα υψηλά επίπεδα. Οι «κλειστοί προϋπολογισμοί» του ΕΟΠΥΥ, για τα επόμενα 4 χρόνια δεν θα ξεπεράσουν σημαντικά τα 2 δισ. ευρώ. Η τυπική απελευθέρωση του ανώτατου ορίου στις δαπάνες για την Υγεία, που δήθεν προκύπτει από το δήθεν τέλος των Μνημονίων, δεν υλοποιείται. Στο ήδη επιβαρυμένο επενδυτικά περιβάλλον, έρχεται να προστεθεί και η επικείμενη εφαρμογή ενός ακόμη γραφειοκρατικού συστήματος, αυτό της Αξιολόγησης Καινοτόμων Θεραπειών (ΗΤΑ), το οποίο θα βαρύνει όποια εταιρία θέλει να εισαγάγει μια νέα θεραπεία στην Ελλάδα με «τέλος εισόδου 25% τις νέες θεραπείες». Προφανώς, αυτή η πολιτική θα καθυστερήσει με περίπλοκες παραμέτρους και γραφειοκρατικά προσκόμματα την εισαγωγή νέων φαρμάκων. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις στο χώρο της Υγείας έχουν προειδοποιήσει την πολιτική ηγεσία ότι καινοτόμες θεραπείες με συνολική έκπτωση έως και 60% ή 70% (με το συνυπολογισμό και των υποχρεωτικών επιστροφών) δεν πρόκειται να εισαχθούν στη χώρα μας. Οι Έλληνες ασθενείς υποχρεωτικά θα αναζητούν στο εξωτερικό τα φάρμακα που χρειάζονται, και φυσικά θα πληρώνουν αδρά.

Τα «φίλτρα» στεγανοποίησης Τεχνικά εργαλεία προστασίας στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες είναι:

◗ Επέκταση εφαρμογής φίλτρων – περιορισμών σε περισσότερες θεραπευτικές κατηγορίες και δραστικές ουσίες.

◗ Εφαρμογή φίλτρων στις ενδείξεις κάθε προϊόντος, σε συνδυασμό με τον αντίστοιχο ICD-10 κωδικό.

◗ Φίλτραστη συνταγογραφούμενη δοσολογία, σε συνδυασμό με τις ενδείξεις, τον αντίστοιχο ICD-10 κωδικό, την DDD και την καταγεγραμμένη συνταγογραφηθείσα μέση ημερήσια δόση.

◗ Φίλτρα που αφορούν συγκεκριμένα δημογραφικά χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με τις ενδείξεις του προϊόντος (π.χ. φύλο, ηλικία κ.ά.).

◗ Φίλτρα αναφορικά με τη συνταγογραφούμενη ποσότητα ανά ΑΜΚΑ μηνιαίως, σε αντιστοιχία με τις ενδείξεις του προϊόντος.

◗ Φίλτρα αναφορικά με τη χρονική διάρκεια χορήγησης σε αντιστοιχία με τις ενδείξεις του προϊόντος.

◗ Επιβεβαίωση καταγραφής ανεπιθύμητης ενέργειας.

◗ Επιβεβαίωση ύπαρξης γνωμάτευσης ειδικού ιατρού, για φάρμακα της κατηγορίας «ΦΥΚ» (φάρμακα της περίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 3816/2010).

◗ Κάποια από τα ανωτέρω μπορεί να εφαρμοστούν ως απόλυτοι «κόφτες» και φίλτρα, ενώ κάποια άλλα ως προειδοποιήσεις/ενημερώσεις προς τον συνταγογράφο ιατρό για συνταγογραφική συμπεριφορά εκτός του μέσου όρου (π.χ. pop-ups, συνεχείς επιβεβαιώσεις κ.ά.)

Δεν ελέγχεται η ποιότητα και συχνότητα των σκευασμάτων

Το Ηλεκτρονικό Σύστημα Συνταγογράφησης δεν μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικά τους περιορισμούς του Θετικού Καταλόγου (χρονικά περιθώρια – προηγούμενες αγωγές), ούτε όμως –κυρίως– ελέγχει τα δημογραφικά δεδομένα (ηλικία – φύλο) και σύνδεσή τους με διαγνώσεις και αγωγές. Το Σύστημα δεν ελέγχει την ποσότητα ούτε τη συχνότητα των σκευασμάτων ιδίας δραστικής στον ίδιο ΑΜΚΑ. Είναι προφανές ότι το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης πρέπει να βελτιωθεί. Μετά από αρκετά χρόνια εφαρμογής του στη χώρα, έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για την περαιτέρω εξέλιξη σε ένα εργαλείο που να μπορεί να συμβάλει με ακόμα πιο αποτελεσματικό τρόπο στον εξορθολογισμό της συνταγογράφησης των φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων, αλλά και την ουσιαστικότερη προστασία του ασθενούς από τυχόν παραλείψεις ή σφάλματα που μπορούν δυνητικά να συμβούν. Οι επαγγελματίες του κλάδου προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις, όπως για παράδειγμα να ενσωματωθεί η χρήση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ώστε να υπάρχει εφαρμογή της Evidence Based Medicine στην καθημερινή συνταγογραφική πράξη. Το Σύστημα πρέπει να εμπλουτισθεί με φίλτρα συνταγογράφησης που να βασίζονται σε δεδομένα καθοριζόμενα από το φύλλο οδηγιών Χρήσης, Ενδείξεις, αντενδείξεις, προειδοποιήσεις, ειδικοί πληθυσμοί κ.ά. Η μελέτη που παραδόθηκε στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας διαπιστώνει ότι ο έλεγχος της φαρμακευτικής δαπάνης μπορεί πρακτικά να προκύψει μόνο μέσα από τον εξορθολογισμό του όγκου συνταγογραφούμενων σκευασμάτων. Ο εξορθολογισμός θα επιφέρει και σημαντική μείωση της δαπάνης, το σύστημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης μπορεί να αποτελέσει το σημαντικότερο εργαλείο ελέγχου και όχι απλά καταγραφής, όπως ισχύει σήμερα. Υπάρχουν διάφορα φίλτρα που μπορούν να ενσωματωθούν στο σύστημα ώστε να αποφευχθεί η παραβατικότητα. Επιπλέον, η καθολική εφαρμογή ενός συστήματος ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, που θα περιείχε πλήρες ατομικό ιστορικό υγείας με δεδομένα νοσηρότητας, αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων, φαρμακευτική αγωγή, νοσηλείες κ.ά., θα λειτουργούσε συνδυαστικά με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση για την ακόμα πιο αξιόπιστη και ευρύτερη εφαρμογή φίλτρων και περιορισμών, και ταυτόχρονα θα δημιουργούσε μια βάση δεδομένων απαραίτητη για τη χάραξη εθνικής πολιτικής στο Φάρμακο και την Υγεία. Η μελέτη προτείνει ακόμα τη σύσταση προτύπων θεραπείας για τα συνήθη νοσήματα, που θα διευκόλυναν τη διαδικασία συνταγογράφησης στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών.

Συντάκτης

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα