Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Ο τελευταίος να κλείσει την πόρτα

Αυτό το Brexit δεν το θέλει κανείς! Ούτε καν οι ίδιοι οι Βρετανοί! Γι’ αυτό και η πολιτική κρίση που ξέσπασε στη χώρα όταν η Τερέζα Μέι παρουσίασε το προσχέδιο της συμφωνίας του δεν εξέπληξε κανέναν. Η παραίτηση του υπουργού για το Brexit Ντόμινικ Ράαμπ ήταν μόνο η αρχή μιας σειράς συνολικά τεσσάρων παραιτήσεων, λόγω των διαφωνιών που υπάρχουν με τους όρους αυτού του προσχεδίου. Η συγκέντρωση των απαιτούμενων 48 υπογραφών, όπως έλεγαν οι πληροφορίες την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, στο στρατόπεδο των Τόρις από τους σκληροπυρηνικούς που προτιμούν ένα σκληρό Brexit για την έναρξη της διαδικασίας πρότασης μομφής κατά της Βρετανίδας πρωθυπουργού (πιθανότατα την Τρίτη η ψηφοφορία) προδικάζουν καυτές εξελίξεις στη χώρα καθοδόν προς τις εορτές των Χριστουγέννων. Η Μέι, λαβωμένη αλλά όρθια, επιμένει ότι θα καταφέρει να επικρατήσει των εσωκομματικών αντιπάλων της αλλά και όλων όσοι θέλουν μια δεύτερη ευκαιρία για να ανατραπεί μια απόφαση αποχώρησης που ελήφθη οριακά στο απόγειο της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη. Το καλύτερο σχετικό σχόλιο έκανε το περιοδικό «Bloomberg», που έγραψε ότι «η Βρετανία έκανε εντυπωσιακό λάθος στη διάγνωσή της για την Ευρώπη. Αντί το Brexit να επιφέρει πλήγμα και να υπονομεύσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα, γαλβάνισε την Ε.Ε. και τα 27 εναπομείναντα μέλη της». Ποια είναι, όμως, τα πιθανά σενάρια για την επόμενη μέρα στη Βρετανία και το Brexit; Το Κοινοβούλιο μπλοκάρει το σχέδιο συμφωνίας αποχώρησης: η Τερέζα Μέι είναι εξαιρετικά δύσκολο να κερδίσει την κοινοβουλευτική έγκριση με δεδομένο ότι οι Εργατικοί, το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας (SNP), οι Βορειοϊρλανδοί του DUP και 51 Τόρις έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ψηφίσουν υπέρ του. Εάν τα εναπομείναντα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράψουν το σχέδιο συμφωνίας για το Brexit, τότε η βρετανική κυβέρνηση θα πρέπει να κερδίσει τους βουλευτές σε μια κρίσιμη ψηφοφορία στις αρχές Δεκεμβρίου. Εάν η Μέι χάσει στην ψηφοφορία αυτή, θα έχει 21 ημέρες για να προωθήσει ένα νέο σχέδιο. Εάν κερδίσει, παραμένει ασφαλής για την ώρα… Η Μέι αποσύρει το τρέχον σχέδιο συμφωνίας: η Βρετανίδα πρωθυπουργός μπορεί να αποφασίσει ότι δεν θα περάσει το σχέδιο συμφωνίας από το Κοινοβούλιο και μπορεί να ζητήσει επαναδιαπραγμάτευση με την Ε.Ε. Μια τέτοια εξέλιξη θα εξοργίσει μερίδα του Συντηρητικού Κόμματος και τις Βρυξέλλες και θα εκληφθεί σαν ταπείνωση για τη κυβέρνησή της. Μπορεί να πυροδοτήσει, επίσης, αγώνα για την ηγεσία του κόμματος και κατά συνέπεια της ίδιας της χώρας. Επέκταση του Άρθρου 50: η Μέι μπορεί να ζητήσει από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επεκτείνει το άρθρο 50 για να έχει τον χρόνο να προετοιμάσει μια συμφωνία που μπορεί να περάσει από το Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με το τρέχον σχέδιο, το Ηνωμένο Βασίλειο θα «εγκαταλείψει» την Ε.Ε. στις 29 Μαρτίου 2019. Μια τέτοια αξίωση θεωρείται δύσκολο ότι θα βρει αποδέκτες εντός της Ένωσης. Κάποιες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, εξάλλου, βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση από τα λαϊκίστικα κόμματα να διώξουν το Ηνωμένο Βασίλειο από την Ε.Ε. το συντομότερο δυνατόν. Οι συντηρητικοί βουλευτές καταθέτουν πρόταση μομφής εναντίον της πρωθυπουργού: ήδη πρόταση μομφής σε βάρος της Μέι κατέθεσε την Πέμπτη ο ευρωσκεπτικιστής βουλευτής της Τζέικομπ Ρις Μογκ, με αφορμή τη συμφωνία του Λονδίνου με την Ε.Ε. για τους όρους του Brexit. Η πρότασή του πρέπει, πλέον, να υποστηριχτεί από τουλάχιστον 47 ακόμα Συντηρητικούς βουλευτές, ώστε να προκληθεί ενδοκομματική ψήφος εμπιστοσύνης εναντίον της Βρετανίδας πρωθυπουργού. Η ψήφος εμπιστοσύνης στην Κοινοβουλευτική Ομάδα των Συντηρητικών κρίνεται με απλή πλειοψηφία, που αντιστοιχεί σε 159 έδρες. Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα. Εάν η Μέι κερδίσει ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει την εξουσία της για τους επόμενους 12 μήνες. Αν, όμως, χάσει υποχρεώνεται σε παραίτηση και ακολουθεί εκλογή νέου κομματικού ηγέτη που θα αναλάβει αυτόματα και την πρωθυπουργία, πιθανώς οδηγώντας σε ανατροπή της συμφωνίας για το Brexit. Γενικές εκλογές – 3 πιθανοί δρόμοι: εάν η Μέι δεν καταφέρει να κερδίσει την υποστήριξη που θέλει στην τρέχουσα συμφωνία, μπορεί να κηρύξει πρόωρες εκλογές. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει πρώτα να περάσει η πρότασή της από τα δύο τρίτα των βουλευτών και στη συνέχεια να δημοσιοποιηθεί η ημερομηνία, που πιστεύεται ότι θα είναι στις αρχές Ιανουαρίου. Η συγκεκριμένη επιλογή θεωρείται σχεδόν απίθανη, καθώς ήδη η πολιτική αξιοπιστία της Μέι αμφισβητήθηκε ανοιχτά μετά την προκήρυξη εκλογών το 2017, που είχε σαν αποτέλεσμα την απώλεια της πλειοψηφίας των Συντηρητικών. Διαφορετικά γενικές εκλογές μπορεί να προκηρυχθούν αν μια απλή πλειοψηφία βουλευτών ψηφίσει υπέρ της πρότασης μομφής εναντίον της Βρετανίδας πρωθυπουργού. Μόλις 7 Συντηρητικοί βουλευτές ή όλοι οι βουλευτές του DUP θα πρέπει να στραφούν εναντίον της κυβέρνησης για να οδηγηθεί άμεσα η χώρα σε εκλογές μετά από ένα διάστημα παύσης όλων των εργασιών για δύο εβδομάδες. Η Μέι θα μπορέσει να κρατήσει την πρωθυπουργία ενόσω οι βουλευτές θα διαπραγματεύονται μια νέα κυβέρνηση. Ένας άλλος δρόμος προς την προκήρυξη γενικών εκλογών είναι η κυβέρνηση να καταργήσει ή να τροποποιήσει τον νόμο (Fixedterm Parliaments Act) που προβλέπει χρονικό διάστημα πέντε χρόνων ανάμεσα στις προεκλογικές αναμετρήσεις. Ένας νέος σχετικός νόμος θα πρέπει να περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων και τη Βουλή των Λόρδων, που θεωρείται απίθανο σενάριο. Δεύτερο δημοψήφισμα: η Μέι μπορεί να αποφασίσει ότι είναι αδύνατον να βρει ένα σχέδιο συμφωνίας αποχώρησης που να γίνει αποδεκτό από το Κοινοβούλιο και να θέσει το όλο θέμα ξανά στη κρίση του βρετανικού λαού. Μια τέτοια ψηφοφορία μπορεί να τροποποιηθεί προκειμένου να επιτρέψει στους βουλευτές να ψηφίσουν για το αν η χώρα πρέπει να οδηγηθεί σε ένα δεύτερο δημοψήφισμα. Είναι αδιευκρίνιστο, ωστόσο, αν θα συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός των βουλευτών που χρειάζεται για να στηρίξει ένα δεύτερο δημοψήφισμα, ενώ η Βρετανίδα πρωθυπουργός έχει κατ’ επανάληψη απορρίψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι βουλευτές της Βρετανίας μπορεί να κοιτάξουν την άβυσσο και τα επίπεδα της στερλίνας, και απλά να αποφασίσουν να μην πηδήξουν. Κατ’ αυτόν τον τρόπο άρθρο της εφημερίδας «Guardian» προλογίζει κείμενο για την παραίτηση αυτή την εβδομάδα του υπουργού Brexit Ντόμινικ Ράαμπ που οδήγησε τη λίρα και τις μετοχές σχεδόν όλων των μεγάλων βρετανικών εταιριών (κατασκευαστικές, τράπεζες, αλλά και εμπόρους) σε ελεύθερη πτώση. Η Βρετανία θα πρέπει να προετοιμαστεί για μια από τα ίδια και πολύ χειρότερα αν το σχέδιο της Τερέζα Μέι αποτύχει, προειδοποιούν, έκτοτε, σύσσωμα τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης με σημαντική μερίδα αυτών να τάσσονται υπέρ του «ΟΧΙ Brexit» με οποιοδήποτε τρόπο αυτό μπορεί να καταστεί δυνατόν. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές που κρατήθηκαν στα μετόπισθεν καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων βρίσκονται σε εγρήγορση σήμερα. Το ερώτημα που απασχολεί άπαντες τώρα, είναι αν οι αγορές αποφασίσουν να παίξουν ρόλο στις εξελίξεις από εδώ και πέρα. Μια σχετική πρόταση έκανε ο Ρούπερτ Χάρισον, πρώην σύμβουλος του πρώην υπουργού Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν και νυν ανώτατο στέλεχος στην BlackRock, τη μεγαλύτερη εταιρία διαχείρισης κεφαλαίων στον κόσμο. «Αρχίζω να αναρωτιέμαι αν η κοινοβουλευτική ψήφος θα είναι σαν το πρόγραμμα για τη σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού κλάδου (TARP) στις ΗΠΑ – καταψηφιστεί, οι αγορές έρθουν τα πάνω-κάτω, περάσει τη δεύτερη φορά με μικρές αλλαγές», ήταν συγκεκριμένα η ανάρτηση του στο Twitter, που έκανε αίσθηση. Για την ιστορία, το πρόγραμμα TARP που εφαρμόστηκε στο απόγειο της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης στις ΗΠΑ, για να ανακεφαλαιωθούν οι τράπεζες ύψους 700 δισ. δολαρίων, δεν ήταν καθόλου δημοφιλές. Αναμενόταν, ωστόσο, ότι θα εγκρινόταν από το Κογκρέσο γιατί δεν υπήρχε σχέδιο Β. Όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων το καταψήφισε ο Dow Jones έπεσε κατά 777 μονάδες, με αποτέλεσμα λίγες ημέρες αργότερα, ο TARP να περάσει με μικρές διαφοροποιήσεις. Brexit vs TARP Η αναλογία ανάμεσα στο Brexit και την αμερικανική περίπτωση είναι πολύ εύκολο να διαπιστωθεί. Εάν το Κοινοβούλιο σκοπεύει να ψηφίσει εναντίον του σχεδίου συμφωνίας της Μέι (εάν φυσικά πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία) η αντίδραση των αγορών είναι βέβαιο πως θα είναι βίαιη. Απέναντι σε μια τέτοια εξέλιξη και τις τρομερές και φοβερές συνέπειές της οι Βρετανοί βουλευτές ίσως αποφασίσουν να μην ρίξουν τη χώρα από τον γκρεμό και να δεχτούν όσα τους έβαλε η Μέι στο τραπέζι, με μικρές αλλαγές. Είναι βέβαιο πως η κυβέρνηση θα ενισχύσει μια τέτοια απόφαση υπογραμμίζοντας τη γραμμή του «εθνικού συμφέροντος» πιο έντονα από ποτέ, ενώ οι επιχειρήσεις που ευημερούν στο πλευρό της θα βγουν να προειδοποιήσουν απειλητικά για απώλειες θέσεων εργασίας, ακυρώσεις επενδύσεων και ανάγκη σταθεροποίησης της κατάστασης. Φυσικά και υπάρχουν διαφοροποιήσεις από το αμερικανικό προηγούμενο, καθώς το βρετανικό έγγραφο μετρά 585 σελίδες και χρειάζεται την έγκριση της Ε.Ε. για να αλλάξει. Επίσης, στη βρετανική περίπτωση δεν υπάρχει το δίλημμα «συμφωνία ή καθόλου συμφωνία», καθώς στην πραγματικότητα η Μέι έχει συμπεριλάβει στις επιλογές της το ενδεχόμενο «ΟΧΙ Brexit». Οπότε, μπορεί να θεωρηθεί σίγουρο ότι οι επενδυτές ήδη ζυγίζουν τις πιθανότητες ενός δεύτερου δημοψηφίσματος (που θα είναι καλό για τη λίρα) ή της προκήρυξης γενικών εκλογών (που θα είναι αρνητικό για το εθνικό νόμισμα) ή απλά της καθυστέρησης ή της επαναδιαπραγμάτευσης. Όλα αυτά προκαλούν μεγαλύτερη σύγχυση στις αγορές, που τις επόμενες ημέρες θα καθορίσουν τη στάση τους ανάλογα με τις εξελίξεις στην πολιτική σκηνή της Βρετανίας. Η φοβική αυτή εικόνα που διαμορφώνεται είναι βέβαιο ότι θα βοηθήσει τη Μέι στον στόχο της να κλείσει την υπόθεση του Brexit σύντομα, και με όποιον τρόπο μπορεί. Σε όλα αυτά, φυσικά, θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι εταιρίες που θησαυρίζουν λόγω Brexit, όπως για παράδειγμα η βρετανική εταιρία IProov, η καναδική WorldReach Software και η ολλανδική Dutch ReadID, που έχουν ήδη συνάψει με το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών σύμβαση για λογισμικές παροχές, συγκεκριμένα για να βοηθήσουν στην επιβεβαίωση της ταυτότητας ξένων υπηκόων που υποβάλλουν αίτηση παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μάλιστα, έχουν αναπτύξει και μια σχετική εφαρμογή. Το δίχως άλλο, από τα παραπάνω γίνεται απολύτως κατανοητό ότι τα επίπεδα στα οποία θα κινηθεί η στερλίνα, το πιο ευαίσθητο οικονομικό βαρόμετρο της Βρετανίας, θα είναι βασική υποπλοκή τις επόμενες εβδομάδες στο μεγάλο δράμα που εξελίσσεται στη χώρα.

Τα πέντε βασικά σημεία και τα τρία πρωτόκολλα της συμφωνίας 

Τα βασικά σημεία του προσχεδίου της συμφωνίας Βρετανίας – Ε.Ε. για το Brexit έχουν ως εξής: ◗ Αναφορικά με τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών στο Ηνωμένο Βασίλειο και Βρετανών πολιτών στην Ε.Ε., όλοι οι πολίτες θα συνεχίσουν να έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα που έχουν σήμερα, εφ’ όρου ζωής, ακόμα και αυτοί που θα εγκατασταθούν στη μία ή την άλλη περιοχή μέσα στη μεταβατική περίοδο. ◗ Όλες οι οικονομικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο 28 θα γίνουν σεβαστές, κάτι που σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμβάλει στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού. ◗ Έχουν λυθεί όλα τα ζητήματα που αφορούν τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης, τα προσωπικά δεδομένα και τις επιμέρους συμφωνίες που έχουν να κάνουν με την Ευρατόμ και άλλα στοιχεία της διαδικασίας αποχώρησης. ◗ Αναφορικά με τη «διακυβέρνηση» (εφαρμογή) της συμφωνίας, έχει αποφασιστεί ότι τις διαφορές θα λύνει μια ειδική επιτροπή, και σε περιπτώσεις που διακυβεύεται το κοινοτικό Δίκαιο, το Δικαστήριο της Ε.Ε. θα παίζει το ρόλο του ως ερμηνευτής της κοινοτικής νομοθεσίας. ◗ Τέλος συμφωνήθηκε μια μεταβατική περίοδος, από τις 29/3/2019, που το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι τρίτη χώρα, και έως 21/12/2020, οπότε και θα διατηρηθεί η παρούσα κατάσταση σε σχέση με την τελωνειακή ένωση, και την κοινή αγορά, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα επέκτασης της μεταβατικής περιόδου για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Τα τρία πρωτόκολλα που συμφωνήθηκαν είναι τα ακόλουθα: ✔ Το πρώτο αφορά το Γιβραλτάρ και τις επιμέρους συμφωνίες Ισπανίας – Η.Β. ✔ Το δεύτερο αφορά την Κύπρο και τις κυρίαρχες βρετανικές βάσεις, και το οποίο διαφυλάσσει τη συνέχιση των σημερινών δεδομένων για 11.000 Κύπριους πολίτες, που θα μπορούν να ζουν όπως και σήμερα εγκατεστημένοι στις εν λόγω περιοχές. ✔ Το τρίτο αφορά την Ιρλανδία, όπου, όπως εξήγησε στον Τύπο ο επικεφαλής των διαπραγματευτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Brexit Μισέλ Μπαρνιέ, «βρήκαμε τρόπο για την αποφυγή σκληρού συνόρου». Σε σχέση με τη Νήσο της Ιρλανδίας οι δύο πλευρές δεσμεύονται να βρουν μια μόνιμη λύση στο πλαίσιο της μελλοντικής σχέσης Ηνωμένου Βασιλείου – Ε.Ε., αν δεν την έχουν βρει μέχρι τότε, μπορούν να ζητήσουν επέκταση της μεταβατικής περιόδου, και «αν και πάλι δεν τα έχουμε βρει, τότε μπαίνει σε ισχύ το λεγόμενο backstop», τόνισε ο Μπαρνιέ. Η λύση τύπου backstop προβλέπει τον κανονιστικό και τελωνειακό εναρμονισμό της Β. Ιρλανδίας με την Ε.Ε., κάτι που συνεπάγεται και πρόσβαση της Β. Ιρλανδίας στην κοινή αγορά μέσω της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι υπεύθυνο να εφαρμόσει το κοινοτικό τελωνειακό Δίκαιο στη Β. Ιρλανδία και οι πολίτες στη νήσο της Ιρλανδίας θα συνεχίσουν να έχουν τα ίδια δικαιώματα που έχουν σήμερα. Τέλος, σε ό,τι αφορά τη «μελλοντική σχέση», αυτή θα αρχίσει να συζητείται από τις 29/03/2018 και θα έχει αντικείμενο τη συμφωνία επί μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου, με τελωνειακή συνεργασία, χωρίς ποσοστώσεις και δασμούς, μεταξύ άλλων. Όπως επίσης έγινε γνωστό, βάσει του προσχεδίου της συμφωνίας θα δίνεται στο οικονομικό κέντρο του Λονδίνου ένα βασικό επίπεδο πρόσβασης στις χρηματαγορές του μπλοκ μετά το Brexit.

Συντάκτης

Η βιογραφία του Κ. Μήτση