Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Παράθυρο στο φως με τη λάμψη της αγάπης

Μια νέα εκδοτική ματιά στο μεγάλο έργο του Αντώνη Σαμαράκη καταθέτουν οι εκδόσεις Ψυχογιός. Ο εκδοτικός οίκος, σκύβοντας με σεβασμό στην λογοτεχνική παρακαταθήκη που έχει αφήσει ο κορυφαίος έλληνας λογοτέχνης, επανακυκλοφορεί τα βιβλία του. Τον Ιούνιο επανακυκλοφόρησαν τα «Ποιήματα» του Αντώνη Σαμαράκη σε μια προσεγμένη έκδοση με το εξώφυλλο να το έχει εικονογραφήσει ο εικαστικός καλλιτέχνης Γιάννης Μπουτέας.


Τα «Ποιήματα» εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 2008 μετά το θάνατο του συγγραφέα χάρη στην άοκνη φροντίδα της συζύγου του Ελένης Σαμαράκη, η οποία έχει σταθεί με ολοκληρωτική αφοσίωση προστατευτικά στο έργο του συντρόφου της.

POIIMATA

Πρόκειται για το σύνολο του ποιητικού του έργου που ο μεγάλος του όγκος γράφηκε τις δεκαετίες του 30 και του 40 και πέντε ποιήματα, τα οποία είναι γραμμένα στις αρχές της δεκαετίας του 50. Είναι δηλαδή ποιήματα της νεότητας του που έρχονται να προσθέσουν τη δική τους ψηφίδα στο πορτρέτο του μεγάλου συγγραφέα, ο οποίος στην παγκόσμια συνείδηση έχει καταγραφεί ως ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους.

Εκεί, λοιπόν στην αυγή της ζωής του, ως έφηβος και ως νέος άνδρας, ανιχνεύει κανείς τα πρώτα σπαράγματα που θα συνθέσουν αργότερο τον πυρήνα του πεζογραφικού του έργου. Η αγάπη για τον άνθρωπο, η καθημερινότητα της ταπεινότητας, μια καθάρια και άδολη ψυχή, η δίψα για ελπίδα, η αισιοδοξία καθρεπτίζονται στην ποιητική του δημιουργία.

Και αν υπάρχει μια τομή στο έργο του, χωρίζοντας το στην περίοδο που γράφει μόνο ποίηση και στην βασική και κυρίαρχη λογοτεχνική του περίοδο που έχει αφοσιωθεί στον πεζό λόγο, ωστόσο διαπιστώνει κανείς ότι και οι δυο διαφορετικές μορφές γραφής είναι το όχημα που οδηγούν σε ένα ενιαίο δρόμο. Διαφοροποιείται η σύμβαση της γραφής αλλά ταυτόχρονα ενοποιείται σε μια κοινή διαδρομή. Και ο αναγνώστης προσλαμβάνει ένα και μόνο συναρπαστικό αφήγημα. Αυτό της αγάπης.

Η αγάπη είναι το ζητούμενο σ’ ένα κόσμο που βιώνει τον πόλεμο και τον αλληλοσκοτωμό. Είτε ως δέηση προς το Θεό, είτε ως διαπίστωση, ο ποιητής μέσα από τη χριστιανική πίστη του, θέτει κυρίαρχο αίτημα του την ηθική ανύψωση. Γράφει ο ίδιος το 1951 στο ποίημα του «Γράμμα στο Παύλο» το οποίο είναι εμπνευσμένο από την επιστολή Α Προς Κορινθίους : «αγάπη δε μη έχω, γέγονα χαλκός ηχών ή κύμβαλον αλαλάζον».

«Νιώθω την ανάσα σου κομμένη,/ τα μάτια σου αλαφιασμένα, την καρδιά σου να σπαράζει από την αγωνία/, γιατί,/ στη σιωπή της νύχτας που σκεπάζει τώρα/ τον κόσμο μας,/ ακούγονται από μακριά αλαλάζοντα κύμβαλα.».

Στο ποιητικό αυτό κόσμο που οικοδομεί, ο Αντώνης Σαμαράκης ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές του ανθρώπου ανοίγει ένα παράθυρο προς το φως που το περιβάλλει πάντα με τη λάμψη της αγάπης. Ζητά από τους ανθρώπους να συγχωρήσουν τα λάθη των συνανθρώπων τους για να μπορέσουν να συγχωρήσουν τους ίδιους τους εαυτούς τους. Σε ένα ποίημα του γραμμένο το 1945 (σελ57) περιγράφει πως τον βαραίνει ένα λάθος:

« Έχω πάντα την ιδέα πως είναι κάτι,/ κάποιο λάθος που με βασανίζει…» για να καταλήξει στο τέλος: «έχω μπλέξει άσχημα εκατό τοις εκατό/, κι όμως μ’ αρέσει αυτή η κατάσταση,/είναι κάτι δικό μου αυτό το λάθος/ και τ’ αγαπώ και τ’ αγαπώ,/ δεν μπορώ να κάνω τίποτ’ άλλο, / ο Θεός να με συγχωρήσει.»

Στα ποιήματα του ο Σαμαράκης παραμένει βαθύτατα ανθρωπιστής. Κάνει έκκληση στο καλό που κρύβεται στις ψυχές των ανθρώπων. Στο ποίημα του «Φτάνει..» σκιαγραφείται η άδολη ψυχή του συγγραφέα:

«Φτάνει ένα βλέμμα σου και μόνο/ να σβήσουν ζήλιες και θυμοί,/ ό,τι μας χώριζε ένα χρόνο/ να ξεχαστεί σε μια στιγμή».

Ή σε ένα άλλο πηγάζει η βαθύτατη αισιοδοξία που διέκρινε τον άνθρωπο Σαμαράκη:

«Εσείς, πηγαίνετε όλο πίσω,/ κι εγώ, μονάχα εμπρός, εμπρός».

Το ανθρωπιστικό στοιχείο που το διακρίνει κανείς βαθύ και αυθόρμητο από τα πρώτα του ποιήματα αρχίζει να ωριμάζει και να αποκρυσταλλώνεται περνώντας σε ορίζοντες ενός πανανθρώπινου και οικουμενικού προβληματισμού. Στο ποίημα του «Οι Παράλληλοι» γραμμένο το 1950 για την τραγωδία στην Κορέα μας παρουσιάζεται ατόφιος ο ανθρωποκεντρικός Σαμαράκης που με μια κραυγή αγωνίας στέλνει το ποιητικό του «σήμα κινδύνου» του για τη φρίκη του πολέμου και αποτυπώνει ένα κατηγορώ για τα άδικα του κόσμου:

«Δεν σου ζητώ να με συγχωρήσεις/ που σε σκότωσα χτες βράδυ/ κάπου εκεί κοντά στον 38 Παράλληλο…/ Μα σου ζητώ να με συγχωρήσεις/ που σε σκότωσα μέσα μου/ ω, πολύ πριν εφευρεθούν οι Παράλληλοι…/ Αδερφέ μου,/ με σκότωσες μέσα μου/ κι ο νεκρός ήσουν εσύ./ Αδερφέ μου σε σκότωσα μέσα μου/ κι ο νεκρός ήμουν εγώ./ Τώρα πια το ξέρουμε,/ κι αν δε ζήσαμε δυο παράλληλες ζωές,/ ζήσαμε ωστόσο δυο παράλληλους θανάτους»

Συντάκτης

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα