Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Πόσο τυχαίο είναι το «τυχαίο»; – Ειρήνη Κρυσταλλίδου

Ένα μεγάλο μέρος των γεγονότων της ζωής μας συνηθίζουμε να το αποδίδουμε στην τύχη και σε εξωτερικούς τυχαίους παράγοντες. Σύμφωνα, μάλιστα, με διάφορες ψυχολογικές θεωρίες, η απόδοση της αποτυχίας μας σε τυχαίους εξωτερικούς παράγοντες είναι σημαντική, ώστε να διατηρήσουμε την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, καθώς τον απαλλάσσουμε από αυτήν την ευθύνη. «’Ηταν τυχαίο», «φταίει η κακή μου τύχη», «είμαι πολύ τυχερός», είναι συχνές εκφράσεις που χρησιμοποιούμε και περιέχουν τον τυχαίο παράγοντα.
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο το ρόλο της τύχης στην επιτυχία – αν και ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά βοηθούν τους ανθρώπους να γίνουν επιτυχείς, όπου μεταξύ αυτών των χαρακτηριστικών είναι η επιμονή και η φαντασία. Ωστόσο, η επιτυχία είναι ένας συνδυασμός να βρεθείς στο κατάλληλο μέρος την κατάλληλη στιγμή. Ένα απλό παράδειγμα της τύχης και πώς αυτή μπορεί να συνδεθεί με την επιτυχία είναι το όνομά μας. Έρευνες έδειξαν ότι όσο πιο εύκολα προφέρεται το όνομά μας τόσο πιο πιθανό είναι να επιτύχουμε.
Μια ενδιαφέρουσα έρευνα εστίασε στο ρόλο που μπορεί να έχει η τυχαία ευκαιρία στην επιτυχία. Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας μελετήθηκαν άνθρωποι άνω των 40 ετών. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν διαφορετικά επίπεδα ταλέντου και εκτίθεντο σε διαφορετικά ποσά τυχερών και άτυχων γεγονότων σε όλη την 40ετή καριέρα τους. Στο τέλος, αν και τα ταλέντα είχαν κατανεμηθεί κανονικά στον πληθυσμό τους, μόνο λίγοι άνθρωποι κατέληξαν να είναι εξαιρετικά επιτυχημένοι. Το αξιοσημείωτο είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν ήταν οι πιο ταλαντούχοι – ήταν αυτοί που είχαν βιώσει τα περισσότερα τυχερά γεγονότα. Το ταλέντο έχει σημασία, αφού οι άνθρωποι έπρεπε να έχουν κάποιο ταλέντο για να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται. Όμως, οι άνθρωποι με μικρό ταλέντο και πολλά τυχερά γεγονότα τείνουν να είναι πολύ πιο επιτυχημένοι από εκείνους που ήταν πολύ ταλαντούχοι, αλλά είχαν λιγότερα τυχερά γεγονότα στη ζωή τους. Κατά αντιστοιχία, η πολύ κακή τύχη θα μπορούσε να βλάψει ακόμα και τους πιο ταλαντούχους ανθρώπους.
Ένα απλό παράδειγμα που μπορεί να παρουσιάσει πώς ένα τυχαίο γεγονός μπορεί να επηρεάσει όλη τη ζωή κάποιου ανθρώπου είναι το παρακάτω: υπάρχουν δύο χορευτές, οι οποίοι πρόκειται να περάσουν μία οντισιόν για ένα διαφημιστικό στην τηλεόραση. Είναι εξίσου καλοί, αν και δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία. Τελικά, ο υπεύθυνος για την επιλογή γυρνάει ένα νόμισμα για να διαλέξει κάποιον από τους δύο, καθώς ήταν εξίσου καλοί. Λόγω της τύχης ενός νομίσματος, ένας από αυτούς θα συμμετάσχει στο διαφημιστικό. Την επόμενη φορά που και οι δύο πηγαίνουν σε μια ακρόαση εκτελούν και πάλι εξίσου καλά αυτό που έχουν να παρουσιάσουν, αλλά ο ένας από αυτούς έχει ήδη μία επιτυχία στο βιογραφικό του. Ο χορευτής με την προηγούμενη εμπειρία προσλαμβάνεται στη δουλειά, καθώς έχει περισσότερη εμπειρία. Την επόμενη φορά που οι δύο χορευτές περνούν οντισιόν δεν εκτελούν εξίσου καλά το χορευτικό τους. Ο χορευτής που είχε κερδίσει τις προηγούμενες δύο θέσεις εργασίας έχει αποκτήσει περισσότερη εμπειρία και πρακτικές γνώσεις, και αρχίζει να ξεπερνά το επίπεδο του άλλου χορευτή. Και έτσι, με βάση το στρίψιμο ενός νομίσματος ένα ταλέντο γεννιέται και το άλλο μένει στην αφάνεια. Αυτό όλο βρίσκει ομοιότητα με τη φράση ότι οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι. Μια πρώιμη νίκη μπορεί να θέσει τους ανθρώπους σε μια επιτυχημένη ζωή, ενώ οι πρώτες αποτυχίες μπορεί να τους απομακρύνουν από αυτήν.
Με βάση τα παραπάνω οι πρώιμες δυσμενείς εμπειρίες στη ζωή ενός παιδιού, που μπορεί να σχετίζονται με φτωχό βιοτικό επίπεδο, κακοποίηση, παραμέληση ή ψυχικές διαταραχές της οικογένειας, μπορεί να μειώσουν τις ευκαιρίες για ανάπτυξη που μπορεί να έχει το παιδί στη ζωή του. Ένα ισχνό σε ερεθίσματα περιβάλλον είναι πιθανό να καθυστερήσει την εξέλιξη των παιδιών και να προκαλέσει προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας στην ενήλικη ζωή τους. Όσο νωρίτερα απομακρυνθούν τα άτομα από αυτές τις καταστάσεις τόσο πιο πιθανό είναι να υπερκαλύψουν το χαμένο χρόνο και να επιτύχουν κανονική ανάπτυξη. Έτσι εξηγείται η έμφαση που δίνεται από τους ψυχολόγους στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, καθώς ό τρόπος με τον οποίο μεγαλώνει και ζει είναι αυτός που του εξασφαλίζει τις ευκαιρίες ή όχι, για εξέλιξη. Φυσικά, η τυχαία πιθανότητα δεν είναι ο μόνος παράγοντας που έχει σημασία – ακόμη και σε αντίξοες συνθήκες κάποια παιδιά διαχειρίζονται την κατάσταση και αναπτύσσουν αυτό που ονομάζεται ανθεκτικότητα. Έτσι, ακόμη και όταν τα παιδιά βιώνουν ένα δυσμενές περιβάλλον θα μπορούσαν να πετύχουν και να ευδοκιμήσουν αν τους δινόταν η σωστή ευκαιρία. Κατ’ αναλογία οποιοσδήποτε άνθρωπος που έχει ταλέντο μπορεί να επιτύχει, αρκεί να του δοθεί η ευκαιρία, που συνήθως είναι τυχαία. Αυτός είναι ο ένας πόλος, στον άλλο πόλο βρίσκονται σημαντικοί προσωπικοί παράγοντες που λειτουργούν συμπληρωματικά με την τύχη, το ταλέντο του καθενός και η προσπάθεια που καταβάλλει για να αξιοποιήσει την τυχαία ευκαιρία. Έτσι λοιπόν, δημιουργείται το ερώτημα… «πόσο “τυχαίο” είναι το τυχαίο;». Εδώ, η φράση «η τύχη ευνοεί τους τολμηρούς» θα έβρισκε εφαρμογή με μια παραλλαγή… H τύχη ευνοεί αυτούς που τη σέβονται και την αξιοποιούν.

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα