Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

Παρά τη λήξη του μνημονίου, καμία ελάφρυνση

Σαν τον ακροβάτη στο σχοινί που –για πρώτη φορά– θα προσπαθήσει να διανύσει τη διαδρομή χωρίς το προστατευτικό δίκτυ, θα δείχνει η Ελλάδα που «βγαίνει από τα Μνημόνια» και επανέρχεται στις αγορές, την ερχόμενη Τρίτη 21 Αυγούστου.

Τι αλλάζει στις 21 Αυγούστου

Σταματά ο φθηνός δανεισμός από τους Θεσμούς
Καταργείται η κατ’ εξαίρεση αποδοχή των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ
Θα αυξηθεί –υπό προϋποθέσεις– ο κατώτατος μισθός
Επαναφέρονται οι Συλλογικές Διαπραγματεύσεις, με αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις
Δεν θα γράφονται τα νομοσχέδια στην αγγλική γλώσσα, αλλά πρώτα στην ελληνική
Γίνονται ευκολότερες οι ανέξοδες προεκλογικές υποσχέσεις εκατέρωθεν

Τι δεν αλλάζει στις 21 Αυγούστου

Η καθημερινότητα των φόρων
Όλοι οι ψηφισμένοι «μνημονιακοί νόμοι»
Η υποθήκευση του εθνικού πλούτου για 99 χρόνια
Τα Capital Controls
Oι τριμηνιαίες επισκέψεις των Θεσμών
Οι πιέσεις για μείωση των «κόκκινων δανείων» στις τράπεζες
Οι δεσμεύσεις για μαζικές αποκρατικοποιήσεις

Η κυβέρνηση επιχειρεί να πείσει τους πολίτες ότι από την Τρίτη η χώρα ανακτά την εθνική της κυριαρχία. Η αντιπολίτευση υπενθυμίζει πως η κυβέρνηση έχει ήδη δεχθεί ασφυκτική επιτήρηση από τους δανειστές ανά τρίμηνο, και υψηλά πλεονάσματα έως το 2060. Η αντιπαράθεση για το ποιος έχει δίκιο αναμένεται να «χτυπήσει κόκκινο» από μεθαύριο, κι ο νικητής θα κριθεί στις επόμενες εκλογές. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως με σεβασμό στους συμφωνημένους δημοσιονομικούς στόχους η κυβέρνηση θα καταφέρει να διορθώσει τις αδικίες, να μειώσει τα βάρη στις κοινωνικές ομάδες που επιβαρύνθηκαν, να επανασχεδιάσει το φορολογικό σύστημα, και να ασκήσει «αριστερή» κοινωνική και εργατική πολιτική… Η αλήθεια είναι, ωστόσο, διαφορετική. Ουδεμία αλλαγή θα διαπιστώσουν οι Έλληνες στην καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών. Η λιτότητα των πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% ΑΕΠ θα παραμείνει μέχρι το 2020. Ό,τι φόρους πληρώναμε μέχρι σήμερα, θα τους πληρώνουμε και τα επόμενα χρόνια.

Φόροι

Ο εφιάλτης των φόρων θα συνεχιστεί. Για το 2019 ο «πιο αριστερός υπουργός Οικονομικών της Ευρώπης» έχει προϋπολογίσει ότι τα έσοδα του κράτους θα πρέπει να ξεπεράσουν τα 53,4 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 17,7 δισ. ευρώ θα προέλθουν από άμεσους φόρους. Τα 9,1 δισ. ευρώ εκτιμάται πως θα αντληθούν από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Επιπλέον 30,6 δισ. ευρώ θα πληρώσουν οι Έλληνες σε έμμεσους φόρους, σε απίστευτη φορολογία επί φόρων, τέλη, εισφορές και κρατήσεις, που ξεκινούν από το σημείο που τελειώνει η λογική κι αρχίζει ο θυμός και η οργή.

Μισθοί

Μια μικρή αύξηση του κατώτατου μισθού και ο συνδυασμός της με την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων θεωρούνται δύο από τις βασικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, που θα υλοποιηθούν αμέσως μετά τη λήξη του προγράμματος. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί στην έκθεση συμμόρφωσης, ότι στο θέμα των μισθών και του κόστους εργασίας «πρέπει να διαφυλάξει την επιτευχθείσα πρόοδο» τα επόμενα χρόνια. Σήμερα, ο κατώτατος μισθός φτάνει τα 586 ευρώ μεικτά (683 ευρώ μεικτά αν υπολογιστεί επί 12 και όχι 14 μήνες). Για να αυξηθεί κατά 50 ευρώ ο κατώτατος μισθός πρέπει να αλλάξει ο μνημονιακός νόμος του 2013. Ο Νόμος 4172 του 2013 στο άρθρο 103, προβλέπει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα εντός των οποίων θα λειτουργήσει νέος μηχανισμός καθορισμού του κατώτατου μισθού. Μία επιτροπή 5 ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων σε θέματα Οικονομίας, και κυρίως οικονομίας της εργασίας, κοινωνικής πολιτικής, καθώς και εργασιακών σχέσεων (ορίζονται 2 από αυτούς από τον υπουργό Εργασίας, 2 από τον υπουργό Οικονομικών και 1 από τον υπουργό Ανάπτυξης), εισηγείται με βάση τις εκθέσεις που συντάσσουν οι κοινωνικοί εταίροι.

Συντάξεις

Όσες υποσχέσεις κι αν δώσει από τη Θεσσαλονίκη στους συνταξιούχους, ο πρωθυπουργός η αλήθεια είναι ότι το διαρθρωτικό μέτρο περικοπής της συνεισφοράς του κρατικού προϋπολογισμού στο συνταξιοδοτικό σύστημα, θα εφαρμοστεί όχι μόνον το 2019, αλλά και το 2020, και το 2021, και το 2022. Είναι προφανές ότι το οικονομικό επιτελείο θα σκαρφιστεί ένα μέτρο αντιστάθμισης των περικοπών αυτών, αλλά η ουσία παραμένει: οι περικοπές στις συντάξεις φτάνουν το 18% σε κύριες και επικουρικές, και οι μειώσεις θα αφορούν συνταξιούχους που παίρνουν ακόμη και κάτω από 1.000 ευρώ. Το μέτρο έχει ψηφιστεί για να εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2019. Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος που παίρνει σήμερα 1.018 ευρώ καθαρά, θα δει τη σύνταξή του να μειώνεται σε μόλις 875 ευρώ. Η μείωση στο καθαρό ποσό φτάνει σε αυτή την περίπτωση τα 143 ευρώ μόνο για την κύρια σύνταξη, άρα 1.716 ευρώ καθαρή απώλεια το χρόνο. Επιπλέον, με το μέτρο της μείωσης του αφορολογήτου από 8.636 ευρώ στα 5.681 ευρώ, ένας συνταξιούχος των 600 ευρώ το μήνα, θα κληθεί να πληρώσει φόρο 300 ευρώ, ενώ μέχρι σήμερα δεν θα πλήρωνε τίποτα.

Διεθνής επιτροπεία

Τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει επιτευχθεί, γι’ αυτό η Ελλάδα ζει στον «ζουρλομανδύα» των τριμηνιαίων επιθεωρήσεων από τους δανειστές. Παρά το «τέλος των Μνημονίων» ο μοχλός πίεσης των δανειστών στη μεταμνημονιακή εποπτεία είναι διπλός: από τη μία οι ανά τρίμηνο έλεγχοι μπορούν να οδηγήσουν σε αναβολή επιστροφής των κερδών των κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα, ποσό που ο ΟΔΔΗΧ υπολογίζει σε συνολικά 5,8 δισ. ευρώ. Από την άλλη, οι εκθέσεις συμμόρφωσης που θα εκδίδουν οι Θεσμοί αμέσως μετά από κάθε τριμηνιαίο έλεγχο θα λειτουργούν ως πυξίδα για τις αγορές, αφού θα προσδιορίζουν το βαθμό «προσαρμογής» της ελληνικής Οικονομίας στη σύγχρονη διεθνή οικονομική πραγματικότητα.

Κόστος του χρήματος

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε, επισήμως, το τέλος της ειδικής μεταχείρισης των ελληνικών ομολόγων, δηλαδή την εξαίρεση που επέτρεπε στην ΕΚΤ να δέχεται ελληνικά ομόλογα από την 20ή Αυγούστου. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να χρηματοδοτούν τις άμεσες ανάγκες ρευστότητάς τους από τις αγορές ή από τον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας, ELA, που όχι μόνον επιβαρύνει το κόστος, αλλά κυρίως δημιουργεί επιπλοκές σε όλες τις ελληνικές αξίες και συναλλαγές. Για να γίνει δυνατή η χρηματοδότηση μέσω Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα πρέπει να αναβαθμιστεί η πιστοληπτική αξιοπιστία της Ελλάδα από τους διεθνείς Οίκους κατά τουλάχιστον 3 βαθμίδες. Η FITCH έκανε την αρχή και αναβάθμισε την Ελλάδα στην κατηγορία ΒΒ-. Θα χρειαστούν άλλες 3 αναβαθμίσεις, στην κατηγορία ΒΒ, κατόπιν στην ΒΒ+, και τέλος στην ΒΒΒ-. Η προβληματική Ιταλία με βαθμολογία (κατά 5 βαθμίδες) υψηλότερη, στο ΒΒΒ, σήμερα δανείζεται από τις αγορές με επιτόκιο 3,07%, ενώ η Ελλάδα με 4,17%. Πάνω σ’ αυτό το προεξοφλητικό επιτόκιο στηρίζονται όλες οι επιχειρηματικές συμφωνίες στην Ελλάδα σήμερα.

Capital Controls

Oι έλεγχοι στη ροή και την κίνηση κεφαλαίων, που ήδη συμπληρώνουν 37 μήνες ζωής, περισσότερο από 3 χρόνια, δεν πρόκειται να αποσυρθούν την 21η Αυγούστου. Όλα δείχνουν ότι η Ελλάδα θα ζει σε συνθήκες τραπεζικής ασφυξίας για τους επόμενους 16, τουλάχιστον, μήνες. Στην Κύπρο, τα capital controls εφαρμόστηκαν για δύο χρόνια. Επιβλήθηκαν στα μέσα Μαρτίου του 2013 και αποσύρθηκαν στις 6 Απριλίου του 2015. Στην Ελλάδα δεν έχουμε διανύσει ακόμη ούτε το 50% της απόστασης που μας χωρίζει από την απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων. Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη του Ευκλείδη Τσακαλώτου, για να υπάρξει πλήρης άρση των capital controls απαιτείται συνεχής πρόοδος στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας του Χρέους και αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό τομέα, που θα αντανακλάται στην ανοδική τάση των καταθέσεων. Οι ελληνικές τράπεζες να ανακτήσουν πρόσβαση στις αγορές για μακροχρόνια χρηματοδότηση, να υπάρξει αισθητή μείωση των δεικτών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων των τραπεζών, να καταγραφεί μόνιμη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων και της ανταγωνιστικότητας των τραπεζών, να υπάρξει σθεναρή δέσμευση των αρμόδιων Αρχών για τη διασφάλιση της γενικότερης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, να καταγράφονται καλές επιδόσεις σε θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη, και, κυρίως, να υπάρξει επαρκής πρόσβαση του ελληνικού Δημοσίου στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.

Οι κίνδυνοι της επόμενης μέρας

Βασικό στοιχείο της θριαμβολογικής κυβερνητικής προπαγάνδας είναι η πρόσφατη αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας της Ελληνικής Δημοκρατίας από τον αμερικανικής ιδιοκτησίας Οίκο FITCH. O ίδιος, όμως, ο Οίκος προειδοποιεί την ελληνική κυβέρνηση για τους κινδύνους που ελλοχεύουν και μπορούν να οδηγήσουν σε νέα ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ και όχι αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιοπιστίας.

Η FITCH απαριθμεί στην ανάλυσή της τους 3 βασικούς λόγους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υποβάθμιση της ελληνικής Οικονομίας μέσα σε διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών: ◗ Χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής και την αντιστροφή των πολιτικών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του προγράμματος του ESM. ◗ Ανεπιθύμητες εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα, που θα αυξάνουν τους κινδύνους για την πραγματική Οικονομία και για τα δημόσια οικονομικά. ◗ Εκ νέου δημιουργία ελλειμμάτων στο ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών, μέσα από μία αποδυνάμωση της καθαρής εξωτερικής θέσης.

 

Τι έκαναν οι άλλες «μνημονιακές χώρες»

Αν κάποιος συγκρίνει την Ελλάδα με τις περιπτώσεις των άλλων χωρών που ήταν σε Μνημόνια, διαπιστώνει ότι πρόκειται για μια Οικονομία «κουρασμένη». Η Κύπρος και η Ιρλανδία, για παράδειγμα, στη δική τους χρονιά «απογαλακτισμού από τα Μνημόνια» είδαν την ανάπτυξη να εκτινάσσεται με 4% και 4,8%, αντίστοιχα. Η Ελλάδα παρά το 28% της μείωσης του ΑΕΠ που υπέστη τα 8 μνημονιακά χρόνια, δεν μπορεί ούτε έναν ρυθμό ανάπτυξης του 2% να συντηρήσει. Και τα πράγματα δεν φαίνονται καλύτερα ούτε για αργότερα. Τα περιοριστικά πρωτογενή πλεονάσματα μέχρι το 2060, η μαζική αποεπένδυση στην Οικονομία, η γήρανση του πληθυσμού, και, κυρίως, η μεταρρυθμιστική κόπωση που συντηρείται από την κυβερνητική υποσχεσιολογία κατεβάζουν πολύ χαμηλά τις προσδοκίες ανάπτυξης της Οικονομίας και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Οι λόγοι για τους οποίους βγήκαν με επιτυχία από τα Μνημόνια οι άλλες χώρες δεν ήταν οι παροχές, αλλά το ότι έδωσαν έμφαση σε μεταρρυθμίσεις, μείωσαν φόρους και δεν συνέχισαν τη δημοσιονομική λιτότητα, στην οποία η Ελλάδα θα μείνει δεμένη για χρόνια.

Συντάκτης

Η βιογραφία του Κ. Μήτση