Αρχές του 2020 τα αναδρομικά και οι αυξήσεις των επικουρικών | asfalistiko

Οκτώ βασικές αλλαγές σε συντάξεις και εισφορές –που αφορούν πάνω από 1,5 εκατ. άτομα– θα φέρει το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Οι προωθούμενες ρυθμίσεις θα συνδεθούν με το φορολογικό νομοσχέδιο –που ψηφίζεται πριν τα Χριστούγεννα από τη Βουλή– με στόχο ένα μεγαλύτερο πακέτο ελαφρύνσεων. 

Οι τελευταίες «πινελιές» στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο θα μπουν από τον υπουργό Εργασίας Γιάννη Βρούτση τις επόμενες εβδομάδες, και θα ακολουθήσει ψηφοφορία στη Βουλή, μέσα στον Ιανουάριο. Ειδικότερα, το βασικό πακέτο διατάξεων περιέχει τα εξής: 

  1. Καθιέρωση ενός συστήματος ελεύθερης επιλογής εισφορών για αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες. Οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε έξι κατηγορίες. Η επιλογή θα γίνεται αρχικά μία φορά το χρόνο –συγκεκριμένα κάθε Δεκέμβριο–, και μετά από μία διετία, ακόμα και μέσα στην ίδια χρονιά.
  2. Εφαρμογή μίας πενταετίας μειωμένων εισφορών (κοντά στα 130 ευρώ) για τους ελεύθερους επαγγελματίες, που μπαίνουν για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας. Διορθώνεται μία αδικία ετών, καθώς τα προηγούμενα χρόνια ανάλογο σύστημα ίσχυε μόνο για γιατρούς, μηχανικούς και δικηγόρους. 
  3. Αναπροσαρμογή των ποσοστών αναπλήρωσης, με «μπόνους» σε όσους συμπληρώνουν πάνω από 30 έτη δουλειάς. Στόχος είναι στα 40 χρόνια ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης να προσεγγίζει το 50%
  4. Αύξηση των επικουρικών συντάξεων για 465.000 άτομα, με τους μισούς από αυτούς να βλέπουν αυξήσεις ακόμα και της τάξης του 20% με 30%. Στους μεγάλους κερδισμένους είναι τραπεζικοί υπάλληλοι, δημοτικοί υπάλληλοι, αλλά και μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα.
  5. Μείωση του «πέναλτι» σε όσους συνταξιούχους εργάζονται. Το βασικό σενάριο προβλέπει η περικοπή να υποχωρεί από το 60%, στο 30%. 
  6. Αλλαγές στον τρόπο αμοιβής με εργόσημο και απόδειξη δαπάνης.
  7. Ρυθμίσεις για τα επιδόματα και πρόβλεψη για την καταβολή 2.000 ευρώ στις νέες μητέρες
  8. Αναδρομική καταβολή των ευνοϊκών διατάξεων στις συντάξεις από τις 4 Οκτωβρίου 2019. (120 ΛΕΞΕΙΣ)
    Μείωση εισφορών για νέους ελεύθερους επαγγελματίες (κ2)

Οικονομική ανάσα σε νέους ελεύθερους επαγγελματίες θα δώσει διάταξη του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Η συγκεκριμένη ρύθμιση θα προβλέπει μειωμένες εισφορές –σύμφωνα με πληροφορίες κοντά στα 130 ευρώ– για όσους ξεκινούν τα πρώτα επαγγελματικά τους βήματα. Οι ψαλιδισμένες εισφορές θα ισχύουν για μία πενταετία.

Να σημειωθεί πως με τη συγκεκριμένη ρύθμιση διορθώνεται μία ασφαλιστική αδικία. Οι μειωμένες εισφορές προβλέπονται ήδη για μηχανικούς, γιατρούς και δικηγόρους που κάνουν τα πρώτα επαγγελματικά τους βήματα, και τώρα επεκτείνονται σε όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες. Μετά την ολοκλήρωση της πενταετίας οι μη μισθωτοί θα επιλέγουν ανάμεσα σε έξι κατηγορίες εισφορών.

Όπως αναφέρθηκε, το βασικό κλειδί των αλλαγών είναι η ελεύθερη επιλογή. Δηλαδή, μια χρονιά που ένας ελεύθερος επαγγελματίες έχει χαμηλό εισόδημα θα επιλέγει χαμηλές εισφορές, και όταν δει τα έσοδά του να αυξάνονται, θα πηγαίνει σε άλλη κατηγορία.

Από τον Ιανουάριο τα αναδρομικά

Ο δρόμος για την καταβολή αναδρομικών τριμήνου ανοίγει τον Ιανουάριο, καθώς οι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις θα ισχύσουν από τις 4 Οκτωβρίου του 2019. Το υπουργείο Εργασίας –μετά και τη σχετική απόφαση του ΣτΕ– θα προχωρήσει στην αναδρομική αύξηση των καταβαλλόμενων ποσών. 

Οι αυξήσεις θα ενσωματωθούν στις μηνιαίες πληρωμές των επικουρικών συντάξεων από το ΕΤΕΑΕΠ τον Ιανουάριο, αμέσως μετά την ψήφιση του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Εκεί θα ενσωματωθούν και τα αναδρομικά για τους τρεις μήνες: δηλαδή τον Οκτώβριο, το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο. 
Να σημειωθεί πως το συνολικό κόστος των αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις κυμαίνεται κοντά στα 300 εκατομμύρια ευρώ.

120 ευρώ το μήνα αύξηση στην επικουρική

Μεγάλοι κερδισμένοι είναι περίπου 260.000 συνταξιούχοι, που θα έχουν σημαντική «ενίσχυση» στις επικουρικές συντάξεις. Με βάση ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, η μηνιαία αύξηση στην επικουρική μπορεί να φτάσει τα 120 ευρώ. 

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι είχαν άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης άνω των 1.300 ευρώ και έχασαν από 23% έως και 48% από την επικουρική τους σύνταξη με τις περικοπές του 2016. Ειδικότερα, από τις παρεμβάσεις που έγιναν το 2016, περισσότεροι από 120.000 συνταξιούχοι είδαν το εισόδημά τους να υποχωρεί από 100 έως 200 ευρώ, ενώ πάνω από 50.000 άτομα είχαν μία μείωση της τάξης των 50 έως 100 ευρώ.

Οι συγκεκριμένες ομάδες θα είναι τώρα κερδισμένες. Μεταξύ αυτών είναι: μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα με πολλά χρόνια ασφάλισης, τραπεζικοί υπάλληλοι, ναυτιλιακοί και τουριστικοί πράκτορες, εμποροϋπάλληλοι κ.ά. 
Άλλοι 200.000 συνταξιούχοι μπορούν να προσδοκούν μικρότερες αυξήσεις, καθώς το «ψαλίδι» που μπήκε στις συντάξεις πριν από μία τριετία, δεν τους επηρέασε σε μεγάλο βαθμό. Για παράδειγμα, 32.958 δημόσιοι υπάλληλοι έχασαν μεσοσταθμικά 7,34%, ενώ 5.282 πρώην υπάλληλοι ΟΤΕ έχασαν 2,63%. 

Στον αντίποδα, υπάρχουν και 750.000 συνταξιούχοι που δεν είχαν επηρεαστεί από τις αλλαγές του 2016, και επομένως δεν τους αφορά άμεσα το νέο ασφαλιστικό τοπίο.

Ελεύθερη επιλογή εισφορών

Νέο μοντέλο εισφορών για αγρότες αλλά και ελεύθερους επαγγελματίες θα περιλαμβάνει το ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Η βασική καινοτομία των αλλαγών είναι η καθιέρωση ενός συστήματος ελεύθερης επιλογής, που θα επιτρέπει την καταβολή εισφορών ανάλογα με το ετήσιο εισόδημα. 
Σύμφωνα με πληροφορίες, κάθε Δεκέμβριο οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες θα επιλέγουν την ασφαλιστική κατηγορία της επόμενης χρονιάς. Με βάση το σχεδιασμό του υπουργείου Εργασίας, μετά από μία διετία θα παρέχεται η δυνατότητα αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας, ακόμα και μέσα στην ίδια χρονιά. 

Να σημειωθεί πως συνολικά θα υπάρχουν έξι κλίμακες, που θα είναι διαφορετικές για τους ελεύθερους επαγγελματίες και διαφορετικές για τους αγρότες. Για παράδειγμα στους ελεύθερους επαγγελματίες η κλίμακα για την κύρια σύνταξη θα κυμαίνεται από 200 μέχρι 500 ευρώ. Στους αγρότες θα προβλέπονται χαμηλότερες εισφορές. 

Επίσης, έχει ήδη συγκροτηθεί επιτροπή στο υπουργείο Εργασίας, αναφορικά με τις αλλαγές στο εργόσημο και στην απόδειξη δαπάνης. Σύμφωνα με πληροφορίες, στους τίτλους κτήσης θα μειωθεί το προβλεπόμενο όριο των 10.000, ενώ όσον αφορά στο εργόσημο οι αλλαγές θα εστιάζουν κυρίως στους αγρεργάτες. 

Ποσοστά αναπλήρωσης μέχρι 50%

Μπόνους στις συντάξεις κρύβει το νέο Ασφαλιστικό για όσους έχουν πάνω από 30 έτη δουλειάς, με μεγάλους κερδισμένους όσους φτάνουν τη 40ετία. Η ανταποδοτικότητα για όσους παραμένουν 40 χρόνια στη δουλειά, θα προσεγγίζει το 50%. 

Τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης θα εφαρμοστούν τον Ιανουάριο και θα έχουν αναδρομική εφαρμογή από τις 4 Οκτωβρίου. Ουσιαστικά, θα πριμοδοτούνται όσοι δεν ανοίγουν νωρίς την πόρτα «εξόδου» από την αγορά εργασίας. Με τα κίνητρα ασφάλισης θα αυξηθούν τα έσοδα των Ταμείων τόσο από τις εισφορές όσο και από τον περιορισμό των πρόωρων συντάξεων.

Ενδεικτικά αναφέρονται δύο παραδείγματα για τις αναμενόμενες αυξήσεις στις συντάξεις. Τα παραδείγματα αφορούν συνταξιούχους με 40ετία:

  1. Εργαζόμενος με 1.000 ευρώ μισθό αν βγει στη σύνταξη με 40 χρόνια δουλειάς, σήμερα δικαιούται 809 ευρώ. Ωστόσο, αν εφαρμοστούν αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης –δηλαδή 50%– θα φτάσει τα 885 ευρώ το μήνα
  2. Εργαζόμενος με 1.500 ευρώ μισθό σήμερα, αν βγει στη σύνταξη με 40 χρόνια δουλειάς θα πάρει 1.026 ευρώ. Ωστόσο, αν το ποσοστό αναπλήρωσης πάει στο 50% θα δει το εισόδημά του να αυξάνεται στα 1.135 ευρώ.
    Τέλος, να σημειωθεί πως ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο αύξησης του σταθερού ποσού της εθνικής σύνταξης για όσους αποχωρούν με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης (σήμερα είναι 384 για όλους όσοι φεύγουν με 20ετία και πλέον).
     Όπως αναφέρθηκε, στόχος των προωθούμενων ρυθμίσεων είναι να δοθούν κίνητρα για την παραμονή στην αγορά εργασίας και να περιοριστούν οι πρόωρες συντάξεις.

Θα κόβεται το 30% και όχι το 60% της σύνταξης

Οικονομική «ανάσα» σε χιλιάδες συνταξιούχους που εργάζονται δίνει διάταξη του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Η συγκεκριμένη διάταξη θα μειώνει το «πέναλτι» στη σύνταξη από το 60%, πιθανότατα στο 30%.
Η ευνοϊκή αυτή ρύθμιση αναμένεται να μπει σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο, και εκτιμάται πως θα αποτελέσει κίνητρο για την ασφάλιση. Επομένως, το όφελος θα είναι διπλό: οι συνταξιούχοι θα δουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό να αυξάνεται και παράλληλα θα δοθεί οικονομική «ανάσα» στα ασφαλιστικά ταμεία (καθώς θα περιοριστεί η εισφοροδιαφυγή). 

Με το ισχύον πλαίσιο υπάρχουν δύο κατηγορίες συνταξιούχων. Όσοι αποχώρησαν μετά τις 13 Μαΐου του 2016 βάσει του Ν. 4387/16 και εργάζονται, χάνουν το 60% της σύνταξής τους. Όσοι ασφαλισμένοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν τις 13 Μαΐου του 2016 βάσει του Ν. 3863/10 χάνουν το 70% της σύνταξής τους για το ποσό που υπερβαίνει τα 1.007 ευρώ το μήνα. Μάλιστα, όσοι ασκούν ελεύθερο επάγγελμα η περικοπή γίνεται για το ποσό που υπερβαίνει τα 2.000 ευρώ. 

Κερδισμένοι όσοι εργάζονται

Περισσότεροι από 30.000 συνταξιούχοι που αυτή τη στιγμή δουλεύουν, θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των αλλαγών. Παράλληλα με την ευνοϊκή ρύθμιση εκτιμάται πως θα μπει… φρένο και στην εισφοροδιαφυγή. Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση εκτιμούν πως αυτή τη στιγμή 70.000 συνταξιούχοι δουλεύουν χωρίς να το δηλώνουν, γεγονός που προκαλεί οικονομική αιμορραγία στα ασφαλιστικά ταμεία.

Παραδείγματα αύξησης σύνταξης

Ενδεικτικά αναφέρονται δύο παραδείγματα για την αύξηση που θα έχουν στο εισόδημά τους όσοι συνταξιούχοι εργάζονται:
– Συνταξιούχος που δικαιούνταν 950 ευρώ, εφόσον εργάζεται, εισπράττει 380 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις –και αν το ψαλίδι περιοριστεί στο 30%– θα πάρει 665 ευρώ.
– Συνταξιούχος που δικαιούνταν 1.300 ευρώ, εφόσον εργάζεται, εισπράττει 520 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις –και αν το ψαλίδι περιοριστεί στο 30%– θα πάρει 910 ευρώ. 

Στήριξη των αδύναμων

Πακέτο παροχών κοινωνικού χαρακτήρα θα περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας. Παρά το ότι ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου θα περιλαμβάνει ασφαλιστικές διατάξεις, ένα πακέτο άρθρων θα αφορά στα καταβαλλόμενα επιδόματα. 

Η κυβέρνηση εστιάζει σε ένα ευρύ πλέγμα δράσεων για τη στήριξη των ασθενέστερων στρωμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, το κονδύλι για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα θα φτάσει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ και θα καλύπτει 800.000 πολίτες. Στόχος είναι το 0,5% του ΑΕΠ να διατίθεται για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας αναμένεται να μπει και η βασική προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης για την καταβολή 2.000 ευρώ στις οικογένειες που αποκτούν παιδί. Σε αυτή τη φάση εξετάζονται δύο σενάρια: η καταβολή των χρημάτων σε δύο δόσεις (η πρώτη στον πρώτο μήνα και η δεύτερη στον έκτο μήνα) ή σε τρεις δόσεις (το μισό ποσό να καταβάλλεται αμέσως και τα υπόλοιπα χρήματα σε δόσεις στον τρίτο και στον έκτο μήνα).
Επίσης, θα υπάρξουν επιμέρους παρεμβάσεις όσον αφορά στα επιδόματα. Για παράδειγμα θα πρέπει οι γονείς να δηλώνουν το σχολείο που πάνε τα παιδιά. Ρύθμιση αναμένεται να υπάρξει ώστε οι αιτούντες να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα την τελευταία 10ετία και όχι 5ετία που είναι σήμερα. Ο έλεγχος διαμονής γίνεται από την υποβολή φορολογικών δηλώσεων της τελευταίας 10ετίας.

Στις αλλαγές που εξετάζονται είναι για την καταβολή του επιδόματος ενοικίου, εκτός από το ηλεκτρονικό συμβόλαιο, να απαιτείται και η αναγραφή του ονόματος του ενοικιαστή στο λογαριασμό της ΔΕΗ. Τέλος, για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης θα υπάρχει πρόβλεψη ώστε να συνδεθεί το πληροφοριακό σύστημα με την «Εργάνη» για να υπάρχει ταυτοποίηση αν ο δικαιούχος εργάζεται ή όχι.

ΑΠΟ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ