Αντικειμενικές: Αυξήσεις για εξορθολογισμό και ανατροπές

Σχεδόν στο σύνολο των μεγάλων δήμων της χώρας οι νέες αντικειμενικές τιμές ζώνης ανά τ.μ. παρουσιάζουν άνοδο από 2% ως 75%, με την Αττική να είναι «πρωταθλήτρια» στις αυξήσεις. Δέσμευση του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα πως η μεταρρύθμιση θα παραμείνει δημοσιονομικά ουδέτερη.

Αυξήσεις στις αντικειμενικές τιμές σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας, όπου ήδη εδώ και πολλά έτη ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων, αποφάσισε να επιβάλει από το νέο έτος η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών.

Στους περισσότερους μεγάλους δήμους της χώρας αλλά και σε τουριστικές νησιωτικές περιοχές της χώρας οι νέες τιμές ζώνης ανά τ.μ., οι οποίες καθορίστηκαν με την απόφαση του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα, είναι υψηλότερες κατά ποσοστά που κυμαίνονται από 2% έως και 75%. Οι περισσότερες και μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στους δήμους του Λεκανοπεδίου Αττικής, αλλά και στο υπόλοιπο Αττικής, τόσο στο ανατολικό όσο και στο δυτικό τμήμα της.

Έτσι, με δεδομένη και τη δύσκολη οικονομική συγκυρία, όπως διαμορφώνεται κατά τη διαφαινόμενη αποδρομή της πανδημίας, υπάρχει ο κίνδυνος η αύξηση του ΑΕΠ να «προσπεράσει» τη μεσαία τάξη και να εντείνει φαινόμενα διεύρυνσης της κοινωνικής «ψαλίδας».

Η εφαρμογή υπέρμετρα αυξημένων τιμών ζώνης του συστήματος αντικειμενικών αξιών ακινήτων σε διάφορες περιοχές της χώρας θα φέρει μεγάλη αναστάτωση αν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα εξομάλυνσης των φορολογικών βαρών που θα προκύψουν σε ολόκληρο το φάσμα της φορολογίας ακινήτων, και ιδιαίτερα στον ΕΝΦΙΑ.

Όμως, αυτό το κεφάλαιο το έκλεισε ο υπουργός Οικονομικών, αφού στις δηλώσεις του τόνισε ότι «η αύξηση των αντικειμενικών δεν σημαίνει και αύξηση του ΕΝΦΙΑ, αφού θα ληφθεί μέριμνα για μεσαία και χαμηλά εισοδήματα».

Για άλλη μία φορά, ο κ. Σταϊκούρας τόνισε ότι «η άσκηση συνολικά θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερη. Άρα, θα τροποποιήσουμε τους συντελεστές μέσω των οποίων υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ, με βάση το τι θα προκύψει από τον Νοέμβριο. Αν υπάρξει αύξηση του ΕΝΦΙΑ θα την απομειώσουμε, ώστε να είναι μηδενικό το τελικό αποτέλεσμα. Θα αναπροσαρμόσουμε τους συντελεστές. Δεν θέλουμε να βγάλουμε ούτε ένα ευρώ παραπάνω συνολικό ΕΝΦΙΑ από την άσκηση αυτή. Αλλά είναι προφανές ότι κάποιοι συμπατριώτες μας θα πληρώσουν περισσότερο σε περιοχές που ανέβηκε η αντικειμενική αξία. Μόνο αυτή την περιουσία θα φορολογήσουμε περισσότερο. Θα προκύψουν και μειώσεις φόρων από χαμηλότερες αντικειμενικές αξίες», τόνισε ο κ. Σταϊκούρας.

«Στόχος μας είναι μέσω αυτής της άσκησης ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο που θα υπάρχει το 2022 να προχωρήσουμε σε περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 8% μεσοσταθμικά», συμπλήρωσε.

«Πάντως, οι αντικειμενικές αξίες έπρεπε να αναπροσαρμοστούν για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης. Υπάρχουν πολλές περιοχές σε ζώνες που υποφορολογούνταν. Δεύτερον, για τη διαμόρφωση αδιάβλητης τεχνοκρατικής διαδικασίας στον προσδιορισμό των αντικειμενικών αξιών. Τώρα χρησιμοποιήσαμε μητρώο πιστοποιημένων εκτιμητών, για να υπάρχει διαυγής προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών. Τρίτον, πολλές φορές γίνονται συναλλαγές στις αντικειμενικές αξίες και όχι στις εμπορικές τιμές», συμπλήρωσε ο υπουργός και τόνισε ότι «το αποτέλεσμα της άσκησης είναι μία μέση αύξηση συνολικά σε παλιές και νέες ζώνες κατά 8%, όπου περίπου υπάρχει αύξηση στο 55% των παλαιών και νέων ζωνών, μείωση σε ένα ποσοστό 21% και αμετάβλητο έμεινε το 24%».

Σπεύδουν για μεταβιβάσεις

«Συνωστισμός», στο μεταξύ, επικρατεί ήδη, εδώ και καιρό, σε συμβολαιογραφικά γραφεία, καθώς τρέχουν οι φορολογούμενοι να προλάβουν για να κάνουν γονικές παροχές ή να μεταβιβάσουν ακίνητα, ώστε να μην επιβαρυνθούν από την εκτίναξη σε πολλές περιοχές αντικειμενικών αξιών.

Οι αλλαγές στις αντικειμενικές αξίες, καθώς σε πολλές περιοχές οδηγούν σε μεγάλη άνοδο τιμών, εκτινάσσουν από του χρόνου το κόστος στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Υπενθυμίζεται ότι ο φόρος είναι στο 3% επί της αντικειμενικής αξίας.

Ενδεικτικό είναι ότι ο φόρος ενός διαμερίσματος 70 τετραγωνικών στου Ζωγράφου, όπου η τιμή ζώνης είναι σήμερα 1.450 ευρώ και αυξάνεται από τον Ιανουάριο σε 2.050 ευρώ, είναι 3.045 ευρώ. Όμως, με το νέο έτος ανεβαίνει στις 4.305 ευρώ.

Οι τιμές ζώνης ήταν πάντοτε «πολιτικό» μέγεθος, γιατί στόχος τους ήταν να είναι τόσο χαμηλές ώστε να μην αδικείται κανείς πολίτης, όσο μειονεκτικό και αν είναι το ακίνητό του, γι’ αυτό και στην πράξη δεν αμφισβητήθηκαν, επικράτησαν και προσέφεραν τεράστια υπηρεσία στους πολίτες και στο κράτος.

ΕΝΦΙΑ: Σε 10 έως 12 δόσεις η πληρωμή

Σχετικά με το σε πόσες δόσεις θα πληρωθεί φέτος ο ΕΝΦΙΑ, ο υπουργός Οικονομικών είπε ότι «το σε πόσες δόσεις θα πληρωθεί ο ΕΝΦΙΑ θα το δούμε την κατάλληλη στιγμή, αλλά δίνεται η δυνατότητα για πολύ περισσότερες από τις 6 δόσεις που τώρα υπάρχουν. Θα μπορούσαν να γίνουν και δέκα οι δόσεις ή και οριακά περισσότερες. Θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι 12».

Επίσης εκτίναξη αναμένεται σε αγροτεμάχια σε νησιά του Αιγαίου, όπου ήδη παρατηρείται οικοδομική δραστηριότητα και όπου μέχρι τώρα ο προσδιορισμός του φόρου γινόταν με δεδομένο ότι ήταν καλλιέργειες ή χορτολιβαδικές εκτάσεις. Βέβαια, όσοι δεν έχουν σκοπό να χτίσουν ή να πουλήσουν, θα βρεθούν ενώπιον βαριάς φορολογίας με τα νέα δεδομένα.

Οι αυξήσεις και οι μειώσεις με παραδείγματα

Την ακτινογραφία των ακριβών, των φτηνών και των μεσαίων περιοχών, όπως αυτές αποτυπώθηκαν, παρουσιάζει με αναλυτικούς πίνακες η «Βραδυνή της Κυριακής». Πάντως, στις πολύ ακριβές περιοχές οι αυξήσεις δεν ήταν μεγάλες.

Ρεκόρ αντικειμενικών αξιών, αλλά με μικρές αυξήσεις σε σχέση με άλλες περιοχές αυξήσεις, καταγράφονται στην Ηρώδου Αττικού (10.200), στο Καβούρι (10.800), το Κολωνάκι (8.550), και την παραλία Θεσσαλονίκης (4.850), αλλά και στη Μύκονο (5.900).

Να σημειωθεί ότι επίσης αισθητές αυξήσεις καταγράφονται σε περιοχές με μετρό, όπως π.χ. το Περιστέρι με 18% στην κατώτατη τιμή ζώνης του δήμου (από 800 στα 950 ευρώ) και στην ανώτατη 35% (από 1.150 σε 1.550 ευρώ), και η Πετρούπολη (+10% ή 1.150 η κατώτατη στο δήμο και +30% ή 1.500 η ανώτατη).

Πίνακας με χαρακτηριστικές τιμές αντικειμενικών αξιών

             Σημερινή Τιμή Ζώνης  Νέα τιμή Ζώνης     Ποσοστό

ΔήμοςΑνώτερη ΚατώτερηΑνώτερηΚατώτερη%%
Αγ. Βαρβάρα800 1.0008501.3006,2530,00
Αγία Παρασκευή1.250 1.8001.5002.0502013,89
Άγ. Δημήτριος1.000 1.3001.6001.9506050
Δάφνη1.000 1.1501.7501.9007565,22
Ζωγράφου1.250 1.4501.7002.0503641,38
Καματερό800 9501.3001.45062,5052,63
Φιλοθέη2.400 4.7002.7504.00014,58-14,89
Ρέντης750 1.1008501.25013,3313,64
Βουλιαγμένη2.400 8.9004.10010.80070,821,3
Αργυρούπολη1.350 1.6001.6002.35018,546,9
Πειραιάς950 2.8001.2003.20026,3214,29
Πέραμα750 9001.0501.1504027,78
Δραπετσώνα750 9508501.15013,3321,05
Γέρακας1.100 1.3001.3501.45022,7311,54
Κάλαμος750 1.2008.5001.20013,330,00
Αθήνα 1ο διαμ. (Κολωνάκι)950 8.4501.1508.55021,051,18
Αθήνα 2οδιαμ.  (Ηρώδου Αττικού)950 9.0001.15010.20021,0513,33
Αθήνα 3ο διαμ.900 2.3501.0003.20011,1136,17
Αθήνα 4ο διαμ.900 1.2009501.3005,568,33
Αθήνα 5ο διαμ.1.050 1.2501.2001.55014,2924,00
Αθήνα 6ο διαμ.9.00 1.5001.4501.85061,1123,33
Αθήνα 7ο διαμ.1.050 2.8501.1503.0009,525,26
Θεσ/κη 1ο διαμ.1.000 4.8501.2005.150206,19
Θεσ/κη 2ο διαμ.900 1.4009501.4505,563,57
Καλαμαριά750 2.7508502.75013,330
Πανόραμα1.950 2.2501.5002.050-23,08-8,89
Ωραιόκαστρο900 1.1009501.3005,5618,18
Μύκονος3.200 4.9003.1005.900-3,1320,41
Χανιά1.000 1.8501.0501.85050

Παίρνουν την… ανηφόρα 20 φόροι

Αυξήσεις σε 20 φόρους αλλά και ανακατατάξεις στην αγορά φέρνει ο νέος χάρτης των αντικειμενικών αξιών. Πολλοί μάλιστα, όπως εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, θα αναγκαστούν, λόγω μεγάλων επιβαρύνσεων σε διάφορες περιοχές της χώρας και οικονομικής τους αδυναμίας, να προχωρήσουν σε πωλήσεις.

Οι αλλαγές αυτές, που από το 2018 είχαν μπει στο «ψυγείο», αναμένεται να φέρουν ανατροπές σε 20 φόρους που συνδέονται με τα ακίνητα, αλλά και νέο τοπίο στην αγορά.

Ποιοι φόροι αναπροσαρμόζονται

  1. Ο κύριος Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) που υπολογίζεται στη βάση συντελεστών επί ενός εύρους τιμών ζώνης.
  2. Ο συμπληρωματικός ΕΝΦΙΑ φυσικών προσώπων, ο οποίος επιβάλλεται εφόσον η ακίνητη περιουσία υπερβαίνει τις 250.000 ευρώ.
  3. Ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων (ΦΜΑ), ο οποίος υπολογίζεται με 3% επί της αντικειμενικής αξίας κάθε πωλούμενου ακινήτου και επιβαρύνει τον αγοραστή.
  4. Ο ΦΠΑ 24% που επιβάλλεται στις πωλήσεις νεόδμητων κτισμάτων που δεν αποτελούν πρώτη κατοικία.
  5. Ο φόρος χρησικτησίας κτισμάτων.
  6. Ο φόρος ανταλλαγής – συνένωσης οικοπέδων.
  7. Ο φόρος διανομής ακινήτων.
  8. Το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), που επιβάλλεται υπέρ των δήμων μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος και υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 0,25‰ έως 0,35‰ επί των αντικειμενικών τιμών ζώνης των ηλεκτροδοτούμενων κτισμάτων.
  9. Ο δημοτικός φόρος που επιβαρύνει τις μεταβιβάσεις ακινήτων (υπολογίζεται με ποσοστό επί του φόρου μεταβίβασης).
  10. Το πρόσθετο τέλος μεταγραφής συμβολαίων.
  11. Ο φόρος δωρεάς ακινήτων, ο οποίος υπολογίζεται με αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ και συντελεστές 1%-10% για δωρεές προς συζύγους, τέκνα ή εγγόνια, με αφορολόγητο όριο 30.000 ευρώ και συντελεστές 5%-20% για δωρεές προς λοιπούς συγγενείς δευτέρου βαθμού και με αφορολόγητο όριο 6.000 ευρώ και συντελεστές 20% έως 40% για δωρεές προς λοιπούς συγγενείς και μη συγγενείς.
  12. Ο φόρος γονικής παροχής ακινήτων.
  13. Ο φόρος κληρονομιάς ακινήτων, ο οποίος υπολογίζεται με αφορολόγητα όρια και συντελεστές όμοια με του φόρου δωρεάς.
  14. Το τέλος εγγραφής ακινήτων στο Κτηματολόγιο.
  15. Τα πολεοδομικά πρόστιμα διατήρησης αυθαιρέτων κτισμάτων.
  16. Τα πολεοδομικά πρόστιμα κατασκευής νέων αυθαιρέτων.
  17. Οι εισφορές σε γη και χρήμα, για την ένταξη ακινήτων στα σχέδια πόλεων.
  18. Ο ειδικός φόρος ακινήτων 15% που επιβάλλεται στις υπεράκτιες εταιρίες ακινήτων.
  19. Ο φόρος επί των τεκμαρτών εισοδημάτων, τα οποία προσδιορίζονται βάσει των τεκμηρίων διαβίωσης των κατοικιών των φυσικών προσώπων.
  20. Ο φόρος επί του τεκμαρτού εισοδήματος από ιδιοχρησιμοποίηση επαγγελματικής στέγης και από δωρεάν παραχώρηση κατοικίας.

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»