Αν πιστέψουμε τις φορολογικές δηλώσεις του 2019, τότε δύο στους δέκα φορολογούμενους ζουν με 83 ευρώ το μήνα, πιο κάτω δηλαδή και από το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα των 200 ευρώ. Πρόκειται για 1.357.165 πολίτες που δηλώνουν εισοδήματα έως 1.000 ευρώ το χρόνο και αποτελούν το 20% των 6.469.044 δηλώσεων που υποβλήθηκαν πέρσι στην Εφορία. Σε σχέση με τις φορολογικές δηλώσεις του 2018 ο αριθμός των φορολογουμένων αυτών διπλασιάστηκε!

Με μηδενικό εισόδημα εμφανίζονται 639.860 άτομα, και μέσα σε αυτή την κατηγορία βρίσκονται πολλοί φοιτητές, κυρίως λόγω της υποχρέωσης για την υποβολή φορολογικής δήλωσης που έχουν με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους. Ωστόσο, υπάρχουν και φυσικά πρόσωπα – πρώην εργαζόμενοι που δεν κατάφεραν να ξεφύγουν από τις μεγάλες στρατιές των ανέργων που δημιούργησαν τα Μνημόνια και η οικονομική κρίση.

Έτσι, με βάση τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι είναι καταδικασμένοι να βρίσκονται πολύ μακριά ακόμη και από το βασικό κατώφλι των αναγκών που ορίζει το όριο της φτώχειας στην Ελλάδα (4.917 ευρώ για τον εργένη). Στον αντίποδα, 407 φορολογούμενοι-κροίσοι δήλωσαν στην Εφορία το 2019 ετήσια εισοδήματα πάνω από 900.000 ευρώ, από 302 που ήταν το 2018.

Από τη στατιστική επεξεργασία των φορολογικών δηλώσεων που υποβλήθηκαν το 2019, προκύπτει ακόμη ότι περίπου 3 στα 10 νοικοκυριά φορολογήθηκαν πέρσι για εισοδήματα πολύ μεγαλύτερα από αυτά που δήλωσαν. Από το 1.904.507 νοικοκυριά που έπεσαν στην παγίδα των τεκμηρίων και αναγκάστηκαν να φορολογηθούν για εισοδήματα υψηλότερα αυτών που δήλωσαν, τα 690.653 αποτελούνται από μισθωτούς φορολογούμενους.

Δεδομένου, δε, ότι το σύνολο των νοικοκυριών με μισθωτούς φορολογούμενους ανήλθε το 2018 σε 2.340.107, ανάγεται το συμπέρασμα ότι σχεδόν το 30% του συνόλου των μισθωτών πιάστηκε πέρσι στην παγίδα των τεκμηρίων.

Με έξτρα ποσά φόρων, εξαιτίας της εφαρμογής των τεκμηρίων, χρεώθηκαν πέρυσι και 535.866 νοικοκυριά συνταξιούχων, και ακολουθούν 363.043 εισοδηματίες, 204.300 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, και περίπου 1 στους 3 φορολογούμενους με εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα ή 110.645 νοικοκυριά.

Το συνολικό εισόδημα που δηλώσαμε το 2019 (6.469.044 νοικοκυριά) ανήλθε σε 75,2 δισ. ευρώ από 73,6 δισ. ευρώ το 2018, ενώ το εισόδημα για το οποίο φορολογήθηκαν όλα τα φυσικά πρόσωπα άγγιξε τα 81,6 δισ. ευρώ λόγω της προσαύξησης των τεκμηρίων. Ο φόρος που βεβαιώθηκε στα νοικοκυριά ανήλθε σε 8,4 δισ. ευρώ, ενώ πολλοί φορολογούμενοι δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν το απαιτούμενο ποσό από ηλεκτρονικές αποδείξεις, με αποτέλεσμα να πληρώσουν έξτρα φόρο συνολικού ύψους 22,7 εκατ. ευρώ.

Νέα μέτρα στήριξης της οικογένειας

Στήριξη στις μητέρες που θέλουν να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας και ενίσχυση του πλαισίου που διέπει τις γονικές άδειες των πατεράδων προωθεί το υπουργείο.

Στο πολυαναμενόμενο νομοσχέδιο- «σκούπα» θα συμπεριληφθεί δέσμη διατάξεων με τις οποίες ενσωματώνεται στο εθνικό Δίκαιο η Οδηγία 1158 του 2019, σχετικά με «την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής για τους γονείς». Τι κρύβει αυτή η στριφνή διατύπωση; Την αύξηση των γονικών αδειών για τους εργαζόμενους πατεράδες.

Η πραγματικότητα έχει ως εξής. Η μητέρα δικαιούται άδεια τοκετού 2 μηνών προ της γέννας και άλλους 3,25 μήνες ως άδεια λοχείας. Στη συνέχεια, αντί μειωμένου ωραρίου, μπορεί να συμπτύξει αυτόν το χρόνο σε άδεια περίπου 3,5 μηνών. Θεωρητικά, χρήση αυτού του τριμήνου έχει το δικαίωμα να κάνει εναλλακτικά ο πατέρας, ωστόσο στην πράξη το δικαίωμα ασκείται από τη μητέρα για ευνόητους λόγους. Αμέσως μετά, η μητέρα και μόνο η μητέρα έχει το δικαίωμα άλλων 6 μηνών αδείας, κατά τους οποίους πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό του ΟΑΕΔ. Σε αυτό ακριβώς το 6μηνο θα γίνει η μεγάλη παρέμβαση.

Πρόθεση είναι να αποκτήσει δικαίωμα 6μηνης άδειας και ο πατέρας. Απέναντι, μάλιστα, στην εισήγηση αυτό το 6μηνο να μοιράζεται μεταξύ μητέρας – πατέρα, η απόφαση που στηρίζεται στη σχετική Οδηγία, είναι ότι ο πατέρας θα έχει αυτοτελές δικαίωμα τουλάχιστον 2 μηνών, οπότε θα πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό του ΟΑΕΔ. Από τις εν εξελίξει διαβουλεύσεις με το υπουργείο Οικονομικών για το διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο θα κριθεί εάν υπάρχει δυνατότητα και για τους μπαμπάδες να υπάρχει κάλυψη αποδοχών συνολικά για το 6μηνο.

Βελτιώσεις έρχονται και στο πεδίο της άδειας πατρότητας, η οποία στην παρούσα φάση είναι μικρότερη και από την άδεια γάμου. Έτσι, αντί των μόλις 2 ημερών, που ισχύουν σήμερα, η άδεια πατρότητας θα φτάσει τουλάχιστον στο μέσο όρο της Ευρώπης, δηλαδή στις 10 εργάσιμες ημέρες ή 14 ημερολογιακές. 

Οι «νταντάδες της γειτονιάς

Ως προς τη στήριξη των εργαζόμενων μητέρων, το 2021 ενεργοποιείται η δράση «Νταντάδες της γειτονιάς», που έμεινε πίσω λόγω κορωνοϊού. Η δράση, με πιλοτικό προϋπολογισμό περί τα 3 εκατ. ευρώ, ενσωματώθηκε στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού που υποβλήθηκε στις Βρυξέλλες. Το πρόγραμμα αυτό αφορά κυρίως στη φύλαξη βρεφών ηλικίας από έξι μηνών έως 2,5 ετών και προβλέπει την οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων, κυρίως, γονέων, των μονογονέων, των αναδόχων και γενικά της οικογένειας οριζόντια, για τη φύλαξη του παιδιού ή των παιδιών τους, είτε εντός της οικογενειακής εστίας είτε στο σπίτι μίας/ενός παιδαγωγού-φύλακα. Στόχοι:

  • Η ένταξη γυναικών στην αγορά εργασίας – τέρμα στο δίλημμα «καριέρα ή σπίτι». 
  • Η εργασιακή επανένταξη γυναικών μακροχρόνια άνεργων ή συνταξιούχων, οι οποίες θα λάβουν τη σχετική πιστοποίηση.
  • Η μείωση της αδήλωτης εργασίας, καθώς οι περισσότερες κυρίες που φροντίζουν παιδιά αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, δεν εργάζονται νόμιμα.

Όσον αφορά στους νέους γονείς, στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας περιλαμβάνεται διάταξη με την οποία καλύπτονται όσοι έχασαν την προθεσμία υποβολής αίτησης για το επίδομα γέννησης. Υπενθυμίζεται ότι γι’ αυτό το επίδομα θα πρέπει να υποβληθεί αίτηση εντός 3 μηνών από τη γέννηση, έτσι όσοι έχασαν την προθεσμία θα έχουν δυνατότητα να υποβάλουν την αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου. Το επίδομα ανέρχεται στις 2.000 ευρώ για κάθε παιδί, είναι αφορολόγητο και δεν κατάσχεται.

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»