Ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας, αναμφίβολα είναι ο άνθρωπος που μαζί με τους ειδικούς επιστήμονες μας έκανε να εμπιστευτούμε και να ξαναδούμε με θετική ματιά τον πολιτικό λόγο με ανθρώπινη διάσταση. 

Όλο το προηγούμενο διάστημα, ο κ. Νίκος Χαρδαλιάς μαζί με την ομάδα αντιμετώπισης του Covid-19, και ασφαλώς υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, έδωσαν εξετάσεις και πέρασαν επιτυχώς, αφού η Ελλάδα κατάφερε να παραμείνει όρθια στην πανδημία. Ωστόσο, ακόμη τίποτε δεν έχει κριθεί, καθώς ένα δεύτερο κύμα του ιού μπορεί –αν δεν προσέξουμε– να έχει πολύ χειρότερα αποτελέσματα. Ο υφυπουργός τονίζει τι πρέπει να προσέξουμε αλλά και πώς θα πρέπει να κινούμαστε όλοι εμείς, έτσι ώστε να μην ζήσουμε καταστάσεις σαν και αυτές που, δυστυχώς, έζησαν πολύ χειρότερα άλλες χώρες.   

Κύριε υφυπουργέ, αναμφίβολα η χώρα «γλίτωσε» από την πανδημία του κορωνοϊού με λιγότερα θύματα –παρότι, δυστυχώς,, είχαμε και εμείς– σε σύγκριση με άλλες χώρες πιο ανεπτυγμένες οικονομικά από τη δική μας. Αυτό οφείλεται στην έγκαιρη λήψη μέτρων από την κυβέρνηση και το «καμπανάκι» που κτύπησαν οι ειδικοί επιστήμονες. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι τι κάνουμε από εδώ και πέρα. Πώς προετοιμαζόμαστε για το δεύτερο κύμα που αναμένεται με βάση τους ειδικούς που παρακολουθούν την εξέλιξη του ιού;

«Τους προηγούμενους μήνες αποκτήσαμε πολύτιμη γνώση όσον αφορά στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Γνώση, στην οποία μπορούμε να βασιστούμε και για τη συνέχεια της προσπάθειάς μας. Η Πολιτεία παραμένει σε ετοιμότητα, με το σχεδιασμό και τα πρωτόκολλα που ακολουθούνται να επικαιροποιούνται διαρκώς, και το Σύστημα Υγείας να ενισχύεται. Σημαντικό, όμως, ρόλο διαδραματίζει και η συμβολή των πολιτών, καθώς η πιο ισχυρή ασπίδα προστασίας που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή, είναι η τήρηση των οδηγιών των ειδικών. Γιατί με αυτό τον τρόπο προστατεύουμε εμάς και τους γύρω μας και αποτρέπουμε μία σημαντική αύξηση των κρουσμάτων. Ας είναι ξεκάθαρο σε όλους μας: η καλύτερη προετοιμασία για το δεύτερο κύμα της πανδημίας είναι να συνεχίσουμε να τηρούμε τα μέτρα, να μην εφησυχάσουμε. Γιατί σε αντίθετη περίπτωση μπορεί καμία προετοιμασία να μην είναι αρκετή».

Βρίσκεται σε εξέλιξη μία συζήτηση για το κατά πόσο έπρεπε να ανοίξουν στις παραλίες τα κέντρα διασκέδασης τύπου “beach bar” που είναι μόνο για να συγκεντρώνεται κόσμος, ειδικά νέες και νέοι, για να διασκεδάζουν όρθιοι με ποτό, μουσική και χορεύοντας – είδαμε τι έγινε τις προηγούμενες ημέρες–  ή έπρεπε να μην ανοίξουν γιατί θα συνέβαινε αυτό που συνέβη. Τελικά, κ. υφυπουργέ, πόσο επικίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία είναι κάτι τέτοιο, ή πάμε, πλέον, σε κάποιο άλλο μοντέλο ή κάποιο διαφορετικό πρωτόκολλο που συστήνουν οι επιστήμονες;

«Είναι απαράδεκτα τα φαινόμενα συγχρωτισμού και παραβίασης των κανόνων λειτουργίας των συγκεκριμένων κέντρων. Βέβαια, οι εικόνες αυτές ήταν αποσπασματικές και δεν αποτελούν τον κανόνα. Η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρηματιών προσπάθησε και προσπαθεί να εφαρμόσει τις οδηγίες. Σε κάθε περίπτωση, εκπτώσεις δε θα γίνουν σε όσους παραβαίνουν τους νόμους και προκαλούν. Όμως, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι οποιοδήποτε βήμα “επιστροφής” ενέχει τέτοιους κινδύνους. Δεν γίνεται να αφήσουμε το φόβο να κυριαρχήσει και να βάλουμε τις ζωές μας σε παρένθεση μέχρι να βρεθεί εμβόλιο ή θεραπεία για τη νόσο. Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι, σε περίπτωση που δεν το έχουμε ήδη κάνει, είναι ότι πρέπει να τηρούμε απαρέγκλιτα τις οδηγίες των ειδικών. Το να παραμείνουν κάποιες επιχειρήσεις κλειστές δεν αποτελεί ουσιαστική λύση, καθώς αντίστοιχες συνθήκες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη Δημόσια Υγεία, μπορούν να δημιουργηθούν και σε ιδιωτικούς χώρους. Για αυτό και τονίζουμε συνεχώς την ανάγκη να παραμείνουμε σε εγρήγορση και να τηρούμε πιστά τα μέτρα προστασίας. Γιατί αυτό είναι το κλειδί για να διατηρήσουμε τα θετικά αποτελέσματα που έχουμε πετύχει».

Ο κ. Μητσοτάκης σάς εμπιστεύεται πλήρως, καθώς έχετε αποδείξει ότι μπορείτε να λαμβάνετε τις σωστές αποφάσεις την κρίσιμη στιγμή. Η κρίσιμη αυτή στιγμή έχει παρέλθει χρονικά με την πανδημία στη χώρα ή έχουμε ακόμη μπροστά μας να περιμένουμε, ίσως και με πιο μεγάλη ένταση, μια νέα επίθεση του Covid-19 το επόμενο διάστημα; 

«Το αν η κρίσιμη στιγμή έχει παρέλθει ή όχι, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον καθένα μας. Ο ιός είναι ακόμα εδώ, όπως έχουμε κατ’ επανάληψη αναφέρει. Και το αν θα υπάρξει μία νέα μεγάλης έντασης “επίθεσή” του εξαρτάται από την τήρηση των μέτρων. Όσο πιο πιστά τα εφαρμόζουμε όλοι μας, τόσο πιο δυνατή γίνεται η ασπίδα προστασίας μας ενάντια στον ιό, και άρα μειώνονται οι πιθανότητες να χρειαστεί να κάνουμε βήματα προς τα πίσω».

Με βάση το σταδιακό άνοιγμα της κοινωνίας και της Οικονομίας, στην οποία εντάσσεται και ο Τουρισμός, εκτιμάτε ότι θα έχουμε νέα επιπλέον κρούσματα από τους τουρίστες που θα επισκεφθούν –όσοι αποφασίσουν να έρθουν– τη χώρα τους επόμενους μήνες, και σε μια τέτοια περίπτωση πώς θα αντιδράσει η Πολιτεία; 

«Δεν γίνεται να μην υπάρξει ούτε ένα κρούσμα ανάμεσα σε όσους επιλέξουν να επισκεφθούν τη χώρα μας. Πάντως, η μέχρι σήμερα εμπειρία, με τον έλεγχο όσων εισέρχονται αεροπορικώς στη χώρα, δείχνει ότι το ποσοστό των φορέων είναι εξαιρετικά μικρό. Και οι αρμόδιες υπηρεσίες λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα όποια κρούσματα θα τύχουν της φροντίδας και διαχείρισης που επιβάλλεται, χωρίς ρίσκα για τη Δημόσια Υγεία. Έτσι ώστε η υφιστάμενη θετική εικόνα να διατηρηθεί, και η επερχόμενη τουριστική περίοδος να μη θέσει σε κίνδυνο ό,τι έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα. Με αυτό το στόχο, έχουμε προχωρήσει στην επικαιροποίηση των πρωτοκόλλων και των διαδικασιών, ώστε να ανταποκρίνονται στα δεδομένα των επόμενων μηνών, δίνοντας έμφαση τόσο στην αντιμετώπιση κρουσμάτων όσο και στον εντοπισμό των επαφών τους και την τάχιστη στεγανοποίηση των πιθανών εστιών. Πάντα με μόνο γνώμονα την υγεία των συμπολιτών μας, αλλά και των επισκεπτών».

Τη Δευτέρα 15 Ιουνίου ανοίγουν τα αεροδρόμια και την 1η Ιουλίου θα έχουμε πτήσεις και στα υπόλοιπα αεροδρόμια της χώρας. Στην περίπτωση που υπάρξουν κρούσματα από διάφορες ξένες χώρες, τότε θα σταματήσουμε ξανά να δεχόμαστε από αυτές τις χώρες πολίτες; 

«Σε περίπτωση που εμφανιστεί έντονο επιδημιολογικό φορτίο σε κάποια χώρα, τότε θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να προασπίσουμε τη Δημόσια Υγεία. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν αποκλείεται να ανασταλεί προσωρινά η αεροπορική σύνδεση με κάποια χώρα, όπως συνέβη πρόσφατα και με το Κατάρ. Γιατί είναι χρέος μας να προστατεύσουμε όσα έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα».

Τα υγειονομικά πρωτόκολλα όπου κριθεί θα περιλαμβάνουν και τοπικές καραντίνες σε περιπτώσεις όπου κάποιες περιοχές βρεθούν επιβαρυμένες επιδημιολογικά;

«Όταν το αυξημένο επιδημιολογικό φορτίο είναι γεωγραφικά εντοπισμένο, ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισής του είναι με μέτρα τοπικού χαρακτήρα. Αυτό δείχνει η εμπειρία των προηγούμενων μηνών, που τα μέτρα αυτά δοκιμάστηκαν στην πράξη, με θετικά αποτελέσματα. Για αυτό και στην παρούσα φάση, με δεδομένη την επιδημιολογική εικόνα που παρουσιάζει η χώρα μας, στοχευμένα και τοπικού χαρακτήρα μέτρα βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού μας».  

Το σενάριο που ήθελε η Τουρκία να στέλνει πρόσφυγες με κορωνοϊό στα ελληνικά νησιά παραμένει ακόμη υπαρκτό, υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις;

«Δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάτι τέτοιο». 

Κύριε Χαρδαλιά, έχετε θητεύσει σε διάφορες θέσεις, από δήμαρχος μέχρι εδώ που βρίσκεστε σήμερα. Ομολογουμένως, απ’ όλα όσα περάσατε το έργο σας ήταν και είναι πετυχημένο. Πότε, αλήθεια, υπήρξε κάποια στιγμή που δοκιμαστήκατε και αναρωτηθήκατε μέσα σας αν αυτό που αποφασίσατε ήταν και το ορθό; 

«Δεν έχει συμβεί μόνο μία φορά, ειδικά στην πανδημία. Και αυτό, γιατί όλοι όσοι βρεθήκαμε στην πρώτη γραμμή, κληθήκαμε να κινηθούμε σε αχαρτογράφητα νερά και να πάρουμε αποφάσεις χωρίς να έχουμε στη διάθεσή μας όλα τα αναγκαία στοιχεία, καθώς η επιστημονική κοινότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν άγνωστο εχθρό. Και το πιο δύσκολο ήταν ότι κάθε φορά έπρεπε να περάσουν περίπου δύο εβδομάδες, λόγω του κύκλου της νόσου, για να είμαστε σίγουροι ότι πήραμε τη σωστή απόφαση».

«Απόλυτη προτεραιότητα η προστασία της ανθρώπινης ζωής» 

Πώς προετοιμαζόμαστε για την αντιπυρική περίοδο για να μην έχουμε, κ. Χαρδαλιά, επανάληψη των εικόνων σαν και αυτές στο Μάτι πριν από δύο καλοκαίρια;

«Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί για εμάς απόλυτη προτεραιότητα. Για αυτό και προχωρήσαμε στην ενίσχυση και την αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού Σώματος, πάντα με γνώμονα το δόγμα “άμεσος εντοπισμός, άμεση πληροφόρηση, άμεση κινητοποίηση”. Πιο συγκεκριμένα, συστάθηκε και ετοιμάζεται το νέο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων, το οποίο προήλθε από την ενοποίηση τριών διαφορετικών Κέντρων Επιχειρήσεων και επιτρέπει την άμεση διαχείριση της πληροφορίας, τη γρήγορη ανταπόκριση και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό σε περίπτωση συμβάντος. Επιπρόσθετα, έχουμε εκπονήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τις δασικές πυρκαγιές, το σχέδιο “Ιόλαος”, και έχουμε παραδώσει στην ΚΕΔΕ το Πρότυπο Υπόδειγμα Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών για τις δασικές πυρκαγιές, ώστε να διευκολυνθούν οι δήμοι στην εκπόνηση των τοπικών σχεδίων και να διασφαλιστεί ότι τα σχέδια αυτά εναρμονίζονται με το σχέδιο “Ιόλαος”. Παράλληλα, η φετινή αντιπυρική βρίσκει το Πυροσβεστικό Σώμα ενισχυμένο τόσο σε επίπεδο υλικοτεχνικών μέσων όσο και ανθρώπινου δυναμικού. Πιο συγκεκριμένα, 3 επιπλέον ελικόπτερα βαρέως τύπου και 126 νέα πυροσβεστικά οχήματα εντάσσονται στο μηχανισμό δασοπυρόσβεσης, 1.300 επιπρόσθετοι εποχικοί πυροσβέστες ενισχύουν το Σώμα και ιδρύονται 80 Πυροσβεστικά Κλιμάκια εποχικής λειτουργίας σε περιοχές με αυξημένη επικινδυνότητα σε ολόκληρη την Επικράτεια. Τέλος, έχει τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία και ο Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης 112, ο οποίος μπορεί να βρει εφαρμογή και στην περίπτωση των δασικών πυρκαγιών για την ενημέρωση των πολιτών, αλλά και την εκκένωση συγκεκριμένων περιοχών, αν κριθεί αναγκαίο».

«Ο πρώτος λόγος πρέπει να ανήκει στους επιστήμονες»  

Αμφιβάλλατε κάποια στιγμή για αυτά που σας ενημέρωναν οι επιδημιολόγοι; Ξέρετε, υπάρχει μια άποψη, ευτυχώς όχι η επικρατούσα, που υποστηρίζει ότι όλα αυτά είναι ψέματα και επειδή δεν είδε ο κόσμος νεκρούς στην Ελλάδα, όπως είδε στις τηλεοράσεις του σε άλλες χώρες, δεν πιστεύει κιόλας ότι υπήρξαν. Τι απαντάτε σε όλους αυτούς τους… «δύσπιστους»;

«Δυσκολεύομαι να αντιληφθώ πώς γίνεται να πιστεύει κάποιος ότι η Ιταλία για παράδειγμα είχε νεκρούς από τον κορωνοϊό, αλλά η Ελλάδα όχι. Προφανώς τα μεγέθη είναι διαφορετικά. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι οι περιπτώσεις των δύο χωρών είναι παρεμφερείς. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι και η Ελλάδα δεν επηρεάστηκε από την πανδημία, όπως άλλωστε και ολόκληρος ο πλανήτης. Όσον αφορά στο πρώτο σκέλος της ερώτησής σας, ως άνθρωπος εμπιστεύομαι τους ειδικούς και αυτό κάναμε και στην περίπτωση της πανδημίας. Γιατί σε μία τόσο κρίσιμη συγκυρία, ο πρώτος λόγος πρέπει να ανήκει στους επιστήμονες».