Με απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Απόστολου Βεσυρόπουλου καθορίζεται για φέτος η διαδικασία για τη σύνδεση αποδείξεων και φόρου εισοδήματος. «Το απαιτούμενο ποσό δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για κάθε φορολογικό έτος ορίζεται σε 30% του πραγματικού εισοδήματος που προκύπτει στην ημεδαπή ή/και στην αλλοδαπή και προέρχεται από μισθωτή εργασία και συντάξεις, από επιχειρηματική δραστηριότητα και από ακίνητη περιουσία και μέχρι 20.000 ευρώ δαπανών», αναφέρει η σχετική απόφαση, που ουσιαστικά επαναλαμβάνει ότι θα επιβληθεί έξτρα φόρος σε όσους δεν θα καταφέρουν να καλύψουν το 30% του εισοδήματός τους με δαπάνες οι οποίες θα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικό χρήμα.

Σημειώνεται ότι για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνονται υπόψη και εκείνες οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από τον επαγγελματικό τους τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον αυτές αφορούν σε ατομικές ιδιωτικές τους δαπάνες και όχι στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Σε περιπτώσεις, πάντως, που καταγραφεί παραπάνω δαπάνη σε ηλεκτρονικές πληρωμές σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα, τότε ο φορολογούμενος μπορεί να «μπει στο μάτι» της Εφορίας και να κληθεί να τεκμηριώσει τη διαθεσιμότητα εισοδήματος.

Στον υπολογισμό του πραγματικού εισοδήματος δεν περιλαμβάνονται το ποσό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του Ν. 4172/2013, όπως αυτό προκύπτει κατά την έκδοση της πράξης διοικητικού προσδιορισμού φόρου του οικείου φορολογικού έτους, το ποσό της διατροφής που δίδεται από τον φορολογούμενο στον/στη διαζευγμένο/-η σύζυγο ή σε μέρος συμφώνου συμβίωσης ή/και σε εξαρτώμενο τέκνο του, εφόσον αυτό καταβάλλεται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Επιπλέον, στην έννοια του πραγματικού εισοδήματος δεν περιλαμβάνεται το εισόδημα που προκύπτει από την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων.

Για τον φορολογούμενο του οποίου είναι κατασχεμένοι ένας ή περισσότεροι λογαριασμοί, πλην του ακατάσχετου λογαριασμού του Ν. 4254/2014 (Α’ 85), οποτεδήποτε μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του οικείου φορολογικού έτους, το όριο των δαπανών που πρέπει να καταβληθούν με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής εντός του φορολογικού έτους περιορίζεται στις 5.000 ευρώ.

Τα ενοίκια

Στην περίπτωση που οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί εντός του εκάστοτε φορολογικού έτους και αφορούν σε καταβολές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσης αυτών, δανειακές υποχρεώσεις προσωπικές ή επαγγελματικές προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό) και για ενοίκια, υπερβαίνουν το εξήντα τοις εκατό (60%) του πραγματικού εισοδήματος, όπως αυτό ορίζεται με το παρόν άρθρο, τότε το απαιτούμενο ποσοστό δαπανών περιορίζεται στο είκοσι τοις εκατό (20%), υπό την προϋπόθεση ότι οι ανωτέρω δαπάνες έχουν καταβληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Στα ενοίκια περιλαμβάνεται το ποσό που καταβάλλεται για ενοίκιο κύριας ή/και δευτερεύουσας κατοικίας του φορολογούμενου, επαγγελματικής στέγης, καθώς και το ποσό που καταβάλλεται για ενοίκιο κατοικίας των εξαρτώμενων τέκνων του που φοιτούν σε άλλη πόλη.

Ποιοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση

Απαλλάσσονται από την υποχρέωση πραγματοποίησης δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και δεν απαιτείται να προσκομίσουν αποδείξεις:

·     Φορολογούμενοι που έως το τέλος του εκάστοτε φορολογικού έτους έχουν συμπληρώσει το εβδομηκοστό έτος της ηλικίας τους.

·     Άτομα με ποσοστό αναπηρίας ογδόντα τοις εκατό και άνω.

·     Όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση.

·     Οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα.

·     Δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, καθώς και φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας που διαβιούν ή εργάζονται στην αλλοδαπή. Στην έννοια της αλλοδαπής περιλαμβάνονται τόσο οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΕΟΧ όσο και οι τρίτες χώρες.

·     Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

·     Οι υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία.

·     Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους. Ως τουριστικοί τόποι ορίζονται όσοι περιλαμβάνονται στο Π.Δ. 899/1976, όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 664/1977.

·     Οι φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ).

·     Οι φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των έξι μηνών).

·     Όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας και σε ψυχιατρικό κατάστημα.

·     Οι φυλακισμένοι.

Ποιες δαπάνες εντάσσονται στο μέτρο

Οι δαπάνες απόκτησης αγαθών και λήψης υπηρεσιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής λαμβάνονται υπόψη για το όριο δαπανών εφόσον πραγματοποιούνται στην ημεδαπή ή σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΕΟΧ και περιλαμβάνονται στις ακόλουθες ομάδες του δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΛ.ΣΤΑΤ.:

·     Ομάδα 1 (Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά).

·     Ομάδα 2 (Αλκοολούχα ποτά και καπνός).

·     Ομάδα 3 (Ένδυση και υπόδηση).

·     Ομάδα 4 (Στέγαση), εξαιρουμένων των ενοικίων.

·     Ομάδα 5 (Διαρκή αγαθά, είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες).

·     Ομάδα 6 (Υγεία).

·     Ομάδα 7 (Μεταφορές), εξαιρουμένης της δαπάνης για τέλη κυκλοφορίας και της αγοράς οχημάτων, πλην των ποδηλάτων.

·     Ομάδα 8 (Επικοινωνίες).

·     Ομάδα 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), εξαιρουμένης της αγοράς σκαφών, αεροπλάνων και αεροσκαφών.

·     Ομάδα 10 (Εκπαίδευση).

·     Ομάδα 11 (Ξενοδοχεία, καφέ, εστιατόρια).

·     Ομάδα 12 (Άλλα αγαθά και υπηρεσίες).

Εφόσον οι ως άνω δαπάνες απόκτησης αγαθών και λήψης υπηρεσιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής καταβάλλονται σε δόσεις, για τον υπολογισμό του απαιτούμενου ποσού δαπανών λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό των δόσεων που εκκαθαρίζονται στο οικείο φορολογικό έτος.

Ειδικά για τους λογαριασμούς ΔΕΚΟ που είναι στο όνομα προσώπου διαφορετικού από εκείνο που τους εξοφλεί, οι εν λόγω δαπάνες γίνονται δεκτές εφόσον το πρόσωπο που τις καταβάλλει είναι και ο πραγματικός χρήστης του ακινήτου.

Στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, αυτές θα λαμβάνονται υπόψη για τους ενοίκους ή ιδιοκτήτες ανάλογα με το ποσό που τους αντιστοιχεί.

Για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνονται υπόψη και εκείνες οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από τον επαγγελματικό τους τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον αυτές αφορούν σε ατομικές ιδιωτικές τους δαπάνες και όχι στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα.

Για τον υπολογισμό του απαιτούμενου ποσού δαπανών που καταβάλλονται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής κάθε φορολογικό έτος λαμβάνονται υπόψη και οι δαπάνες του άρθρου 39Β του Ν. 4172/2013, που σχετίζονται με τη λήψη υπηρεσιών και αφορούν στην ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, καθώς οι εν λόγω δαπάνες εντάσσονται στην υποομάδα 432 (υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κατοικίας) της ομάδας 4 του δείκτη τιμών καταναλωτή της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Στις περιπτώσεις κοινών τραπεζικών λογαριασμών σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, οι πραγματικοί δικαιούχοι, οι οποίοι καθορίζονται με βάση τις πραγματικές περιστάσεις, μπορούν να χρησιμοποιούν τους εν λόγω λογαριασμούς ανάλογα με τις δαπάνες που πραγματοποιούν μέσω αυτών. Το ίδιο ισχύει και για πιστωτικές κάρτες με δικαιούχους κύρια και πρόσθετα μέλη.

Η απόδειξη της εξόφλησης

Για την απόδειξη της εξόφλησης με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής των εν λόγω δαπανών γίνεται δεκτό κάθε πρόσφορο μέσο όπως, ενδεικτικά, κατάσταση κίνησης τραπεζικού λογαριασμού (bank statement) ή αντίγραφο κίνησης τραπεζικού λογαριασμού, αναλυτική εικόνα καρτών, αποδεικτικά κατάθεσης ή εξόφλησης, αντίγραφο εκτύπωσης της συναλλαγής από το τερματικό μηχάνημα (POS) κ.λπ., χωρίς να απαιτείται η συλλογή αποδείξεων.

Τα έγγραφα (π.χ. κατάσταση κίνησης τραπεζικού λογαριασμού) που αποδεικνύουν την εξόφληση της δαπάνης για απόκτηση αγαθών και λήψη υπηρεσιών, φυλάσσονται από τους φορολογούμενους μέχρι την παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για έλεγχο της αρχικής δήλωσης.

Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλον σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών. Στην κοινή δήλωση όταν ένας εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης ανήκει στα πρόσωπα των περιπτώσεων για τα οποία δεν απαιτείται η πραγματοποίηση δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και εφόσον πραγματοποιεί δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, τότε το δηλωθέν ποσό των δαπανών του δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του ελάχιστα απαιτούμενου ποσού δαπανών.

ΕΝΦΙΑ: τι προβλέπεται φέτος για εκπτώσεις και συμψηφισμούς;

Από τις 20 Αυγούστου θα ξεκινήσει η εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ, καθώς λόγω πανδημίας υπήρξε παράταση των φορολογικών δηλώσεων και μία μικρή καθυστέρηση στην εκκαθάριση. Στη συνέχεια, μετά το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου αναμένεται να αναρτηθούν τα εκκαθαριστικά για τους ιδιοκτήτες.

Σημειώνεται ότι πάνω από 280.000 ιδιοκτήτες ακινήτων, που έχουν υποστεί μείωση των μισθωμάτων, έχουν μπει σε διαδικασία συμψηφισμού για το 30% των απωλειών. Αναλυτικά, όσοι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν κάνει τη σχετική δήλωση στην πλατφόρμα που έστησε η ΑΑΔΕ για τη μείωση του εισοδήματός τους θα λάβουν έκπτωση ίση με το 30% των απωλειών που έχουν μέχρι τώρα (έξι μήνες) από την αναγκαστική μείωση (40%) των ενοικίων στους κορωνοϊόπληκτους.

Βέβαια, συνολικά περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες θα κληθούν και φέτος σε έξι δόσεις να καταβάλουν περίπου 2,5 δισ. ευρώ στο δημόσιο ταμείο. Η πρώτη από τις 6 ισόποσες μηνιαίες δόσεις θα πρέπει να καταβληθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου και η τελευταία έως τις 26 Φεβρουαρίου.

Σημειώνεται ότι και φέτος απαλλάσσονται από το συμπληρωματικό φόρο τα αγροτεμάχια και τα οικόπεδα εκτός σχεδίου πόλης και οικισμού. Και φέτος αναμένεται να ισχύσουν κλιμακωτές μειώσεις του φόρου 10% έως 30%, ανάλογα με το ύψος της αξίας της συνολικής ακίνητης περιουσίας κάθε φορολογούμενου.

Αναλυτικά οι μειώσεις του φόρου που και φέτος ισχύουν, είναι εξής:

  • 30% για αξία ακίνητης περιουσίας μέχρι 60.000 ευρώ.
  • 27% για αξία ακίνητης περιουσίας μέχρι 70.000 ευρώ.
  • 25% για αξία ακίνητης περιουσίας μέχρι 80.000 ευρώ.
  • 20% για αξία ακίνητης περιουσίας μέχρι 1.000.000 ευρώ.
  • 10% για αξία ακίνητης περιουσίας άνω του 1.000.000 ευρώ.

Επίσης, και φέτος προβλέπεται μείωση κατά 50% του ΕΝΦΙΑ με βάση εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που έχουν καταγραφεί στις φορολογικές τους δηλώσεις αλλά και τις δηλώσεις Ε9. Η διαδικασία χορήγησης εκπτώσεων είναι αυτοματοποιημένη για τα φυσικά πρόσωπα, χωρίς να χρειάζεται η υποβολή πρόσθετων δικαιολογητικών, παρά μόνο εφόσον διαπιστωθούν λάθη.

Η έκπτωση κατά 50%

Έκπτωση 50% στο ποσό του ΕΝΦΙΑ θα έχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων εφόσον πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου φορολογικού έτους να μην υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
  • Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο ή η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του, λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού συνιδιοκτησίας και του είδους του δικαιώματος, δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά.

Η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προσδιορίζεται για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου, δεν υπερβαίνει το ποσό των 85.000 ευρώ για τον άγαμο, των 150.000 ευρώ για τον έγγαμο (και τον ή τη σύζυγό του ή τη μονογονεϊκή οικογένεια) με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των 200.000 ευρώ για τον έγγαμο (τον ή τη σύζυγό του και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια) με δύο εξαρτώμενα τέκνα.

Προϋποθέσεις για πλήρη απαλλαγή

Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ χορηγείται στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80%. Η απαλλαγή χορηγείται υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • Το συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
  • Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ο υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.