Ο πρωθυπουργός έχει θέσει ως στόχο ένα στα τρία νέα οχήματα που θα ταξινομούνται στην Ελλάδα του 2030 να είναι ηλεκτρικό, και σε αυτή την κατεύθυνση έχει εξαγγείλει μία σειρά επιδοτήσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων για όποιον αντικαταστήσει το παλαιό του όχημα με ένα ηλεκτροκίνητο.

Στη διευκόλυνση των υποψήφιων αγοραστών στοχεύει και το σχέδιο νόμου που βρίσκεται σε διαβούλευση και διαθέτει πρόβλεψη για εγκατάσταση φορτιστών σε καινούργια και σε υφιστάμενα κτίρια.

Έτσι, η ηλεκτρική εποχή των αυτοκινήτων ανατέλλει και στην Ελλάδα, με το μέλλον της αυτοκίνησης να φαντάζει, πλέον, ηλεκτρικό και πιο οικονομικό, καθώς τα οφέλη είναι πολλαπλά τόσο για την τσέπη των καταναλωτών όσο και για το Περιβάλλον.

Όλες, σχεδόν, οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν στα σχέδιά τους να παρουσιάσουν τουλάχιστον ένα ηλεκτρικό όχημα στη μεσαία γκάμα των μοντέλων τους, αρκετές ετοιμάζονται να λανσάρουν ολοκαίνουργια μοντέλα αμιγώς ηλεκτρικά, ενώ οι Έλληνες αντιπρόσωποι ακολουθούν εισάγοντας όλο και περισσότερα ηλεκτρικά μοντέλα.  

Το κυρίαρχο, ίσως, ερώτημα που πλανάται στο μυαλό του καταναλωτή, όμως, αφορά στην εμβέλεια και τη φόρτιση των νέων οχημάτων. «Πόσα χιλιόμετρα διαρκεί η μπαταρία;», είναι το πρώτο που ρωτούν.  

Έτσι, αναμιγνύονται οι εταιρίες που παρέχουν φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων προσφέροντας φορτιστές διαφόρων χαρακτηριστικών, αργής, μεσαίας ή γρήγορης φόρτισης.  

Η φόρτιση του οχήματος από μία απλή πρίζα σούκο απαιτεί μεγάλη διάρκεια, καθώς συνήθως η ισχύς φόρτισης δεν ξεπερνάει τα 2,6 kW και μία πλήρης φόρτιση μπορεί να διαρκέσει κατά μέσο όρο πάνω από 10 ώρες, αναλόγως του μοντέλου του αυτοκινήτου και της χωρητικότητας των μπαταριών του. Με τη χρήση μίας ειδικής συσκευής φόρτισης και με παροχή στα 16 Α ή και στα 32 Α, εφόσον υπάρχει τέτοια διαθεσιμότητα στο χώρο εγκατάστασης της συσκευής, μία πλήρης επαναφόρτιση άδειας μπαταρίας μπορεί να διαρκέσει από 3,5 έως 7 ώρες, αναλόγως του τύπου του αυτοκινήτου, της διαθέσιμης ισχύος του ρεύματος στο κτίριο όπου τοποθετείται, και των χαρακτηριστικών της συσκευής φόρτισης. Σε ακόμη λιγότερο χρόνο μπορούν να φορτίσουν τα νέου τύπου οχήματα, ειδικά αν συνδυαστούν με εξωτερικό φορτιστή μεγάλης ισχύος.  

Οι παράγοντες  

Σε γενικές γραμμές, οι παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα φόρτισης της μπαταρίας ενός ηλεκτρικού οχήματος είναι:  

1. Η χωρητικότητα της μπαταρίας  

2. Ο τύπος της φόρτισης (AC ή DC 

3. H μέγιστη ισχύς φόρτισης σε ΑC και DC που μπορεί να διαχειριστεί το όχημα  

4. O διαθέσιμος εξωτερικός φορτιστής όπου φορτίζουμε το όχημα (τύπος φόρτισης, ισχύς φόρτισης)  

5. Η κατάσταση της μπαταρίας (άδεια, μερικώς φορτισμένη κ.λπ. 

6. Η θερμοκρασία της μπαταρίας κατά τη φόρτιση.  

Οι τιμές των φορτιστών ξεκινούν από τα 500 ευρώ και μπορεί να ξεπεράσουν τα 30.000 ευρώ. Η πιο απλή λύση είναι ένας επίτοιχος 7,3 KW, ο οποίος κοστίζει από 500 έως 1.500 ευρώ, μπορεί να τοποθετηθεί εύκολα από τον κατάλληλο εξειδικευμένο εγκαταστάτη στην πιλοτή μιας πολυκατοικίας ή σε κάποιο άλλο ιδιωτικό χώρο, και να φορτίζει το αυτοκίνητο. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, η αγορά οικιακού φορτιστή θα επιδοτείται με 500 ευρώ για τους επόμενους 18 μήνες, άρα καλύπτει σε μεγάλο βαθμό το κόστος κτήσης ενός τέτοιου φορτιστή.  

Πόσο καίει;  

Όσον αφορά τώρα στο «πόσο καίει» το αυτοκίνητο η απάντηση είναι «σίγουρα λιγότερο από βενζίνη ή και από diesel». Αν πάρουμε ως παράδειγμα ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο που καταναλώνει 20 kWh για κάθε 100 χλμ. διαδρομής θα απαιτήσει για τη διαδρομή αυτή ενέργεια αξίας 3,30 ευρώ, δηλαδή περίπου ίση με την αξία 2 λίτρων βενζίνης. Όμως, τα μεσαίου μεγέθους ηλεκτρικά αυτοκίνητα καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια, που κυμαίνεται από 13 kWh έως και 16 kWh για κάθε 100 χλμ., άρα το λειτουργικό κόστος μειώνεται αντίστοιχα, όπως επίσης μειώνεται ακόμα περισσότερο (κατά 30% περίπου) εάν αξιοποιηθεί για τη φόρτιση το μειωμένο νυχτερινό τιμολόγιο.

Πόσο γρήγορα γεμίζει η μπαταρία;  

Η απάντηση στο ερώτημα πόσο γρήγορα γεμίζει η μπαταρία ενός ηλεκτρικού οχήματος και πόσο γρήγορα αυτή τελειώνει, εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες, που αφορούν, κυρίως, το ίδιο το όχημα, επηρεάζοντας και την επιλογή του εξωτερικού φορτιστή.  

Ο γενικός κανόνας είναι ότι όσο μεγαλύτερη είναι η χωρητικότητα της μπαταρίας, τόσο μεγαλύτερη η εμβέλεια, αλλά και τόσο μεγαλύτερος ο χρόνος πλήρους (~80%) φόρτισης της μπαταρίας.  

Οπότε, καλό είναι πριν από την προμήθεια κάποιου εξωτερικού φορτιστή να γνωρίζετε τις δυνατότητες του οχήματος που θέλετε να φορτίσετε, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις σας για χρόνο φόρτισης, προκειμένου να προμηθευτείτε αυτό ακριβώς που επιθυμείτε στη σωστή τιμή.  

Η φόρτιση διαχωρίζεται σε τρία επίπεδα:  

Φόρτιση Επιπέδου 1 (Οικιακή)  

Η πλέον αργή μορφή φόρτισης. Σχεδόν όλα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα παραδίδονται με ένα καλώδιο κατάλληλο για αυτή τη μορφή φόρτισης, προκειμένου να συνδεθεί ο ρευματολήπτης του αυτοκινήτου με οποιονδήποτε οικιακό ρευματοδότη 120 V (ή 240 V αναλόγως της χώρας) με ασφάλεια 16 Α. Με τη φόρτιση αυτή και με τάση δικτύου 240 V μπορεί το ηλεκτρικό αυτοκίνητο να προσλαμβάνει αρκετή ηλεκτρική ενέργεια με ισχύ έως και 3 kW, έτσι ώστε για κάθε ώρα φόρτισης να αποκτά αυτονομία μέχρι και 15 χλμ. Ενώ αυτός ο ρυθμός φόρτισης δεν ακούγεται ως εξαιρετικά εντυπωσιακός, εντούτοις είναι υπεραρκετός για τη φόρτιση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων κατά τη διάρκεια της νύκτας, αφού σε 6 έως 8 ώρες προσλαμβάνουν ενέργεια ικανή για διαδρομές από 90 έως 120 χλμ.  

Φόρτιση Επιπέδου 2 (Ημιταχεία 

Απαιτείται σύνδεση δικτύου μονοφασική 240 V ή τριφασική 240/400 V, η οποία επιτυγχάνεται μέσω του κατάλληλου εξοπλισμού, δηλαδή εξαρτημένο καλώδιο σύνδεσης με το ρευματολήπτη του αυτοκινήτου ή ειδικό ρευματοδότη φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Στην περίπτωση αυτή, για τη σύνδεση με το αυτοκίνητο απαιτείται η χρήση ειδικού εξωτερικού καλωδίου με το οποίο θα πρέπει να είναι εφοδιασμένος ο χρήστης. Οι φορτιστές Επιπέδου 2 έχουν ισχύ από 3 kW έως 22 kW και μπορούν να προσδώσουν στο ηλεκτρικό αυτοκίνητο, για κάθε ώρα φόρτισης, ενέργεια ικανή για διαδρομή από 20 έως 120 χλμ.  

Ταχεία φόρτιση με συνεχές ρεύμα (DC 

Στην περίπτωση αυτή, παρακάμπτεται ο «επί του οχήματος» φορτιστής και χρησιμοποιείται εξωτερικός φορτιστής μεγάλης ισχύος (μέχρι και 175 kW), ο οποίος είναι ογκώδης, μόνιμα εγκατεστημένος στο χώρο στάθμευσης/φόρτισης και συνδέεται με το δίκτυο, συνήθως με ισχυρή τριφασική παροχή. Στους φορτιστές ταχείας και υπερταχείας φόρτισης συνεχούς ρεύματος (50 kw έως 175 kw) τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπορούν να φορτίσουν τους συσσωρευτές τους σε ποσοστό μέχρι και 80% σε χρονικό διάστημα 30 έως 60 λεπτών της ώρας. Τρία πρότυπα ακροδεκτών ταχείας φόρτισης με συνεχές ρεύμα επικρατούν μέχρι τώρα: α) το πρότυπο της Tesla, το οποίο εφαρμόζεται στο ιδιόκτητο δίκτυο της εταιρίας στην Αμερική, β) το πρότυπο CHAdeMO, το οποίο γεννήθηκε και επικρατεί κυρίως στις ασιατικές χώρες αλλά χρησιμοποιείται τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη, και γ) το πρότυπο SAE Combo, το οποίο όχι μόνο επικρατεί στην Ευρώπη, αλλά τείνει πλέον να καταστεί και ως το παγκόσμιας αποδοχής πρότυπο.  

Τα είδη των φορτιστών  

Μία από τις κορυφαίες εταιρίες κατασκευής φορτιστών παγκοσμίως είναι η ισπανική Power Electronics. Επίσημος εισαγωγέας στην Ελλάδα είναι η UTECO ΑΒΕΕ, η οποία υποστηρίζει για 50 χρόνια τους κλάδους Βιομηχανίας, Ναυτιλίας και Κατασκευών με προϊόντα μέτρησης, ελέγχου και αυτοματισμού. Όπως μας εξηγεί ο διευθυντής Αυτοματισμού, Ισχύος και Κίνησης της εταιρίας, Μανώλης Αντύπας, υπάρχουν συνοπτικά AC φορτιστές για: σπίτια, parkings/super markets/εμπορικά κέντρα, πρατήρια καυσίμων/φορτίσεων κ.ο.κ., αλλά και DC φορτιστές (ταχυφορτιστές) σε διάφορα επίπεδα ισχύος. «Οι AC φορτιστές μπορεί να είναι μονοφασικοί (σπίτια) μέχρι τα 7,3 kW AC/32 A, ή τριφασικοί 11 kW AC/16 A, 22 kW AC/32 A, με ένα ή δύο σημεία φόρτισης ανά συσκευή, ενώ οι DC φορτιστές είναι πάντα τριφασικοί σε ισχύ που συνήθως ξεκινά από τα 50 kW DC και (μέχρι σήμερα) φθάνει τα 350 kW DC ανά σημείο φόρτισης». Ο κ. Αντύπας τονίζει ακόμη, ότι αν το ηλεκτρικό όχημα έχει εσωτερικό φορτιστή π.χ. στα 3,6 kW, όσο μεγαλύτερος και αν είναι σε ισχύ ο εξωτερικός φορτιστής, το όχημα θα φορτίζει με 3,6 kW.  

Έτσι, για παράδειγμα, ένα όχημα με μπαταρία χωρητικότητας 22 kWh, με εσωτερικό φορτιστή στα 3,6 kW, θεωρητικά θα φορτίσει μέχρι το 80% την μπαταρία σε λιγότερο από 6 ώρες, ακόμα και αν ο εξωτερικός φορτιστής είναι 22 kW/32A ή 42 kW/60A.  

Αντίστοιχα, ένα όχημα με 22 kWh μπαταρία και εσωτερικό φορτιστή στα 7,36 kW, θα φορτίσει, θεωρητικά, την μπαταρία στο 80% σε κάτι λιγότερο από 3 ώρες κ.ο.κ.  

Πώς θα γίνεται η τοποθέτηση  στις πιλοτές και τα γκαράζ  

Στο νομοσχέδιο σχετικά με την ηλεκτροκίνηση, υπάρχει πρόβλεψη για εγκατάσταση φορτιστών τόσο σε καινούργια όσο και σε υφιστάμενα κτίρια. Έτσι, για όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει στην ηλεκτρολογική μελέτη να περιλαμβάνεται η εγκατάσταση υποδομής καλωδίωσης, ώστε σε όλες τις θέσεις στάθμευσης να μπορούν μελλοντικά να εγκατασταθούν φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, τόσο για κτίρια με αποκλειστική χρήση κατοικίας όσο και για κτίρια με μικτές χρήσεις.  

Σε υφιστάμενα κτίρια ο νόμος θα δίνει το δικαίωμα στον ιδιοκτήτη ή δικαιούχο μίας αποκλειστικής θέσης στάθμευσης, μετά και τη σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών της οικοδομής, να εγκαταστήσει σταθμό φόρτισης που θα τροφοδοτείται είτε από την υφιστάμενη ιδιόκτητη γραμμή ρεύματος είτε μέσω νέας ιδιόκτητης παροχής ρεύματος, σύμφωνα και με τη μελέτη και Υπεύθυνη Δήλωση του υπεύθυνου ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη.  

Η εγκατάσταση, δε, αυτή καθαυτή δε θα πρέπει να προβληματίζει, καθώς όταν γίνει από τον κατάλληλο επαγγελματία είναι αρκετά απλή και δεν κρύβει κινδύνους.  

Η χρήση, δε, του φορτιστή είναι από μόνη της απλή, αλλά θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε ο φορτιστής που θα επιλέξετε, αν τροφοδοτείται από υφιστάμενη παροχή, να μπορεί να παρακολουθεί την κατανάλωση στο ρολόι και να αποδίδει στο αυτοκίνητο μόνο την περίσσεια ρεύματος/ισχύος ανά πάσα στιγμή, ώστε να μην παρατηρηθούν προβλήματα πτώσης του γενικού διακόπτη του ηλεκτρολογικού πίνακα λόγω υπερβολικής κατανάλωσης, ιδιαίτερα όταν η φόρτιση του οχήματος γίνεται σε ώρες που υπάρχουν ταυτόχρονα και άλλες καταναλώσεις.  

Αυτό το σκέλος είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι, όπως εξηγεί ο κ. Μανώλης Αντύπας, στέλεχος της UTECO ABEE, υπάρχει ο κίνδυνος να πέφτει το ρολόι ή ο γενικός του σπιτιού/διαμερίσματος/γραφείου κ.λπ.: «Το 70% του πληθυσμού έχει συμβόλαιο με τον ΔΕΔΔΗΕ σε μονοφασικό ρεύμα στα 40 Α/8,8 kW AC (η ασφάλεια στο ρολόι και στον πίνακα του σπιτιού είναι 40άρα), και ένας μονοφασικός φορτιστής έχει ισχύ 7,36 kW και 32 Α. Έτσι, αν στο χώρο λειτουργεί πλυντήριο (10 A), φώτα, ψυγείο (2 A) και υπάρχει και κουζίνα (10 A) ή ηλεκτρικός θερμοσίφωνας (10 A), έχει αμέσως κατανάλωση της τάξης των 22 A, οπότε αν ο φορτιστής δεν έχει σύστημα δυναμικής παρακολούθησης της ισχύος, τότε αν φορτίζει το αυτοκίνητο μαζί με τα υπόλοιπα φορτία θα τραβήξει 32 A+22 A = 54 A > 40 A, άρα θα πέσει ο γενικός».