Τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ τον συνάντησα λίγο πριν από την ομιλία του στο συνέδριο του «Εconomist» στο Λαγονήσι και τη συνάντηση του με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.

Μπορώ να πω ότι ήταν ένας άλλος άνθρωπος σε σχέση με αυτόν που είχα δει πριν από καιρό, όταν ακόμη δεν είχε υπογραφεί η Συμφωνία των Πρεσπών.

Ο Ζόραν Ζάεφ, μετά την πρόσφατη νίκη του στις εκλογές στη χώρα του, δείχνει αποφασισμένος να προχωρήσει στην πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, γιατί, όπως λέει, αυτή είναι που θα βγάλει τη Βόρεια Μακεδονία από την απομόνωση.

Στο πλαίσιο της τηλεοπτικής συνέντευξης για την πρωινή εκπομπή του MEGA «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΑ ΜΕΓΚΑ» μιλήσαμε για όλα. Αυτό που είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον ήταν τα όσα μας είπε για το τι σκέφτεται να κάνει με την ονομασία των προϊόντων που παράγονται στη χώρα του και ονομάζονται διεθνώς ακόμη «Μακεδονικά». Καθώς επίσης και πώς προτείνει να επιλυθούν οι διαφορές με τους Έλληνες επιχειρηματίες και τα επιμελητήρια.

Σήμερα, η «Βραδυνή της Κυριακής» παραθέτει τα χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τη συνέντευξη του κ. Ζάεφ και τα όσα είπε για τη Συμφωνία των Πρεσπών και τις εμπορικές διαφορές Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας.

Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από την υπογραφή της Συμφωνίας με την Ελλάδα, και ακόμη παραμένουν ανοιχτά πολλά θέματα που πρέπει να διευθετηθούν. Εμείς εδώ στην Ελλάδα, δεν βλέπουμε να γίνονται κινήσεις καλής θέλησης από την πλευρά της χώρας σας.

«Ευχαριστώ για την ερώτηση. Αυτό είναι ένα σημαντικό θέμα. Πράγματι, οι πολίτες και από τις δύο πλευρές περιμένουν περαιτέρω λύσεις. Πετύχαμε πολλά. Στη χώρα μας αλλάξαμε εντελώς. Παντού αναγράφεται Βόρεια Μακεδονία. Στα θεσμικά Όργανα, στα έγγραφα, αναγράφεται “Βόρεια Μακεδονία”. Οι ονομασίες των ιδρυμάτων μας περιλαμβάνουν το “Βόρεια Μακεδονία”. Οι δρόμοι, οι πινακίδες. Αυτή είναι η υποχρέωσή μας βάσει της Συμφωνίας. Και οι δύο επιτροπές άρχισαν τις εργασίες τους. Η μία επιτροπή αφορά στα βιβλία και στην Ιστορία και η άλλη επιτροπή στα εμπορικά σήματα. Αυτό γίνεται μέσω των επιμελητηρίων. Πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, γιατί για τα εμπορικά σήματα υπάρχει προθεσμία 3 ετών και ο ένας χρόνος πέρασε.

Πέρασε ήδη ένας χρόνος από την έγκριση της Συμφωνίας από τα κοινοβούλιά μας. Με την ευκαιρία του συνεδρίου του “Economist” κάλεσα τον πρόεδρο του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Αθήνας και τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης αλλά και των βιομηχανικών επιμελητηρίων να επισκεφθούν τα Σκόπια και να συνεχίσουν τις συνομιλίες με τα δικά μας επιμελητήρια, ώστε να βρεθεί λύση για τα εμπορικά σήματα, γιατί η προθεσμία είναι 3 ετών και έχει περάσει ήδη το ένα. Μας απομένουν 2 χρόνια, γιατί να μην βρούμε μια λύση σε 3 ή 4 μήνες; Ήρθα με το κυβερνητικό αεροσκάφος που γράφει Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, για πρώτη φορά στην Αθήνα. Και μία άλλη φορά για παράδειγμα στη Θεσσαλονίκη. Με όλα αυτά προσπαθούμε να στείλουμε ένα μήνυμα φιλίας. Πράγματι, υπάρχουν ιδιωτικοί φορείς και Οργανισμοί που δεν χρειάζεται να αλλάξουν ονομασία με βάση τη Συμφωνία των Πρεσπών. Ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου δεν υποχρεούται να αλλάξει ονομασία γιατί δεν είναι κρατικά χρηματοδοτούμενο, αλλά κάνει βήματα και ανακοίνωσε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα αλλάξουν την ονομασία του Εμπορικού Επιμελητηρίου. Γιατί; Γιατί θέλουν στενούς δεσμούς, ώστε να συνεργαστούν καλύτερα. Πολλοί επενδυτές από την Ελλάδα ενδιαφέρονται να επενδύσουν στη Βόρεια Μακεδονία. 

Να προσθέσω ότι η υλοποίηση της Συμφωνίας θα είναι πλήρης, και εγγύηση για αυτό αποτελούν οι πρόσφατες εκλογές. Και όπως γνωρίζετε, εγώ είμαι πρωτεργάτης της Συμφωνίας των Πρεσπών και κερδίσαμε τις εκλογές. Μακεδόνες, Αλβανοί, Τούρκοι, Βόσνιοι στην πολυεθνική μας χώρα, ψήφισαν υπέρ αυτής της πολιτικής της φιλίας και πιστεύω ότι αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη εγγύηση για να είμαστε όχι μόνο καλοί φίλοι, αλλά και στρατηγικοί εταίροι».

Με αυτούς τους όρους οι Έλληνες επιχειρηματίες της Βορείου Ελλάδος και τα Επιμελητήριά μας δεν κάθονται στο τραπέζι του διαλόγου. Θα υπάρξει κάποια κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση;

«Ο πρόεδρος του “Μακεδονικού Εμπορικού Επιμελητηρίου”, όπως είναι το όνομά του τώρα, δεν έχει την υποχρέωση από τη Συμφωνία των Πρεσπών να αλλάξει όνομα, γιατί δεν χρηματοδοτείται από το Δημόσιο, δεν είναι κρατικός θεσμός ώστε να συνδέεται με το ζήτημα της εθνικότητας. Όμως, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου έστειλε το μήνυμα ότι θα το κάνουμε αυτό. Γιατί μέχρι τώρα, όταν εμφανιζόταν ως Μακεδονικό Εμπορικό Επιμελητήριο, σημείωναν από τη Βόρεια Μακεδονία, αλλά στο προσεχές διάστημα θα το αλλάξουν για να το κάνουν βολικό. Γιατί εσείς έχετε περιοχή Μακεδονία, εμείς Βόρεια Μακεδονία, και είναι καλό να υπάρχει αυτή η διάκριση μεταξύ μας. Γιατί αυτή είναι η ουσία της Συμφωνίας των Πρεσπών: μέσω αυτής της διάκρισης να φτιάξουμε τη φιλία μας για το μέλλον. Και τώρα, βέβαια, όλοι αποδέχονται τη νέα πραγματικότητα. Γιατί; Για τη νέα γενιά, για να έχουν τα παιδιά μας καλύτερες ευκαιρίες». 

Το ίδιο όμως παρατηρούμε και στις διεθνείς Εκθέσεις. Η ονομασία των προϊόντων είναι «Μακεδονικά» και ο όρος Βόρεια είναι με μικρά. Καταλαβαίνετε ότι αυτό προκαλεί μια δυσαρέσκεια.«Το αντιλαμβάνομαι. Τα προϊόντα μας, από τη Βόρεια Μακεδονία, από την Ελλάδα από την περιοχή Μακεδονία, πρέπει να δημιουργούν θετικά συναισθήματα, όχι αρνητικά. Το καταλαβαίνουμε αυτό, για αυτό το λόγο τα Εμπορικά Επιμελητήρια θα εργαστούν από κοινού για να βρουν λύση για αυτό που είναι καλό για τις επιχειρήσεις, αλλά πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν τους και την περιφερειακή διάσταση. Όπως γνωρίζετε, η ιστορική Μακεδονία είναι πάνω από 50% στο ελληνικό έδαφος. Ένας μέρος της είναι στη δική μας χώρα, τη Βόρεια Μακεδονία, ένα κομμάτι είναι στη Βουλγαρία και ένα μικρό κομμάτι στην Αλβανία. και πιστεύω ότι θα είναι έξυπνο να βρεθεί μια λύση που θα μας συνδέσει ή ακόμα θα βελτιώσει την κοινή μας προσφορά στις παγκόσμιες αγορές. Οι επιχειρηματίες είναι πιο έξυπνοι από τους πολιτικούς. ελπίζω ότι θα βρουν λύση. Εμείς είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε. Φυσικά. έχω και εγώ ιδέες, αλλά οι επιχειρηματίες, που είναι πραγματιστές, πρέπει να βρουν λύση που να συμβαδίζει με τη Συμφωνία. Εμείς είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε. Βέβαια, πιστεύω ότι θα βρουν γρήγορα λύση, γιατί δεν πρέπει να δημιουργήσουμε άσχημα συναισθήματα με τους Έλληνες γείτονές μας. Γιατί αυτό δεν είναι μεγαλύτερη φιλία».