Διαχρονικές παθογένειες

Με αφορμή την υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη, ο οποίος, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, προσκόμισε ψευδείς τίτλους σπουδών και παρ’ όλα αυτά είχε καταφέρει να προσληφθεί το 2007 ως ειδικός σύμβουλος χωρίς να διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα, αναδύεται ξανά το γνώριμο ερώτημα: ποιος κυβερνά, τελικά, αυτόν τον τόπο; Η απάντηση, όσο κι αν πονά, είναι απλή. Το κράτος δεν διοικείται από άξιους τεχνοκράτες, ούτε από ανθρώπους που προήλθαν μέσα από αξιοκρατικές διαδικασίες και μόχθο. Διοικείται από έναν συρφετό κομματικών εγκάθετων, ανιψιών, κουμπάρων και «θείων εκ του πολιτικού γραφείου», που συνωθούνται στις ίδιες πλουσιοπάροχες καρέκλες εξουσίας. Οι θέσεις μοιράζονται με βάση την κομματική πίστη και όχι την ικανότητα. Ο βαθμός συγγένειας προτάσσεται έναντι του βαθμού πτυχίου. Μέχρι και η ψηφοθηρική ικανότητα όλων αυτών αμφισβητείται ευθέως. Ακόμα και από εκείνους που τους ευεργέτησαν. Ή, μήπως, δεν είναι έτσι;

Όμως, ας μην γελιόμαστε, η κατάσταση αυτή δεν αφορά μόνο τη σημερινή κυβέρνηση ή τη Νέα Δημοκρατία σαν κομματικό σχηματισμό. Το ίδιο έργο παίζεται —με αλλαγές στους πρωταγωνιστές— εδώ και δεκαετίες. Τα λεγόμενα «προοδευτικά κόμματα» από τη μεριά τους, κουβαλούν κι εκείνα μία «θάλασσα υποχρεώσεων», στην οποία καλούνται να κολυμπήσουν κάθε φορά που ο λαός τούς δίνει την ευκαιρία. Μια θάλασσα γεμάτη συμβούλους αμφίβολης αξίας και χρησιμότητας, των οποίων η «προσφορά» είναι συνήθως διακοσμητική. Δεν πρόκειται για τίποτε άλλο παρά για επαγγελματίες της κομματικής αυλής, που ξέρουν καλά να εξυπηρετούν —όχι το δημόσιο συμφέρον, αλλά— εκείνον που τους διόρισε. Πρακτικές που αποτελούν βαθύτατη προσβολή για τον απλό καθημερινό άνθρωπο που δοκιμάζει απίστευτες προκλήσεις καθημερινά στη δουλειά του, στην υγεία του και σε πολλούς άλλους βασικούς τομείς της ζωής του.

Το αποτέλεσμα αυτής της παθογένειας είναι η κατρακύλα του επιπέδου της πολιτικής αντιπαράθεσης. Οι πολιτικοί λόγοι μοιάζουν με ανούσιες κοκορομαχίες, τα δε πρόσωπα που τις εκφέρουν δείχνουν μικρά, κουρασμένα, εγκλωβισμένα σε έναν φαύλο κύκλο υποκρισίας και δημαγωγίας. Οι μέρες εν όψει εκλογών αποδεικνύουν το μέγεθος της τοξικότητας: κατηγορίες, ύβρεις, καταγγελίες για «άλλους χειρότερους». Ενώ όλοι ξέρουν πως το πρόβλημα βρίσκεται μέσα τους, στο DNA του πολιτικού μας συστήματος.

Και εκεί, μέσα σε αυτόν το βούρκο, αντηχεί σαν κακόγουστη επανάληψη η ιστορική προτροπή του Γιώργου Παπανδρέου προς τον Κώστα Καραμανλή: «Έλα να ματώσουμε», προκειμένου τα δύο, τότε, μεγάλα κόμματα να κάνουν τις απαραίτητες θυσίες για να καθαρίσει το κράτος από τη διαφθορά. Μόνο που, δεκαετίες μετά, κανείς δεν μάτωσε. Μάτωσε μόνον η αξιοπρέπεια της κοινωνίας και η πίστη των πολιτών πως η Ελλάδα μπορεί να κυβερνηθεί αλλιώς.

Διότι, τελικά, σε αυτή τη χώρα δεν μετρά ποιος είσαι, τι ξέρεις ή τι μπορείς να προσφέρεις. Μετρά ποιον ξέρεις και, κυρίως, ποιανού είσαι. Κι έτσι, όσο όλα αλλάζουν, όλα τα ίδια μένουν.