Γιατί νιώθουμε όλο και πιο μόνοι;
Σε μια εποχή που μας ενθαρρύνει να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι, ίσως χρειάζεται να θυμηθούμε κάτι πολύ απλό: η ποιότητα μιας σχέσης δεν μετριέται από τη συχνότητα της επικοινωνίας, αλλά από το πόσο ασφαλείς νιώθουμε μέσα σε αυτή
Στην εποχή της διαρκούς συνδεσιμότητας, η ανθρώπινη ανάγκη για ουσιαστική σύνδεση μοιάζει πιο ανεκπλήρωτη από ποτέ. Γιατί, ενώ είμαστε συνεχώς σε επαφή με τους άλλους, δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να νιώσουμε πραγματικά συνδεδεμένοι; Το κινητό μας δεν σταματά να χτυπά. Ανταλλάσσουμε δεκάδες μηνύματα μέσα στην ημέρα, σχολιάζουμε αναρτήσεις, συμμετέχουμε σε ομαδικές συνομιλίες και μιλάμε με ανθρώπους που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Κι όμως, όσο αυξάνονται οι δυνατότητες επικοινωνίας, τόσο περισσότεροι άνθρωποι περιγράφουν ένα βαθύ αίσθημα μοναξιάς, απομόνωσης και συναισθηματικού κενού.
Η μοναξιά, όμως, δεν είναι απλώς η απουσία ανθρώπων γύρω μας. Είναι το αίσθημα ότι δεν μας καταλαβαίνουν, ότι δεν μπορούμε να εκφράσουμε αυθεντικά όσα νιώθουμε ή ότι, ακόμη κι όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε άλλους, παραμένουμε συναισθηματικά αόρατοι. Μπορεί κάποιος να ζει μόνος και να μη νιώθει μοναξιά, όπως μπορεί να βρίσκεται μέσα σε μια σχέση, σε μια οικογένεια ή σε μια μεγάλη παρέα και να αισθάνεται βαθιά μόνος. Η επικοινωνία μάς επιτρέπει να ανταλλάσσουμε πληροφορίες. Η ουσιαστική σύνδεση, όμως, γεννιέται όταν ανταλλάσσουμε συναισθήματα, εμπιστοσύνη και αυθεντική παρουσία. Είναι η στιγμή που νιώθουμε ότι κάποιος μας ακούει πραγματικά, χωρίς να μας διακόπτει, χωρίς να μας κρίνει και χωρίς να βιάζεται να μας δώσει λύσεις. Είναι η αίσθηση ότι μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας χωρίς τον φόβο της απόρριψης.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν τη δυνατότητα να διατηρούμε επαφή με πολλούς ανθρώπους, όμως δύσκολα μπορούν να καλύψουν αυτή τη βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη. Τα «likes», τα σχόλια και τα μηνύματα μπορεί να δημιουργούν μια αίσθηση στιγμιαίας επιβεβαίωσης, αλλά δεν αντικαθιστούν ένα βλέμμα, μια αγκαλιά ή μια ουσιαστική συζήτηση. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελούν από μόνα τους το πρόβλημα. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αρχίζουν να υποκαθιστούν τις πραγματικές σχέσεις αντί να τις συμπληρώνουν. Δεν είναι τυχαίο ότι το αίσθημα μοναξιάς συχνά συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, θλίψης και συναισθηματικής εξουθένωσης.
Ίσως, λοιπόν, το πιο σημαντικό ερώτημα δεν είναι πόσους ανθρώπους έχουμε γύρω μας, αλλά πόσοι από αυτούς γνωρίζουν πραγματικά ποιοι είμαστε. Πόσες συζητήσεις κάνουμε χωρίς να κοιτάζουμε το κινητό μας; Πόσες φορές ακούμε τον άλλον με πραγματικό ενδιαφέρον και όχι μόνο για να απαντήσουμε; Η ενεργητική ακρόαση, η παρουσία και η αυθεντική επαφή είναι πράξεις φροντίδας που λειτουργούν θεραπευτικά τόσο για εκείνον που τις προσφέρει όσο και για εκείνον που τις δέχεται.
Σε μια εποχή που μας ενθαρρύνει να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι, ίσως χρειάζεται να θυμηθούμε κάτι πολύ απλό: η ποιότητα μιας σχέσης δεν μετριέται από τη συχνότητα της επικοινωνίας, αλλά από το πόσο ασφαλείς νιώθουμε μέσα σε αυτή. Η ουσιαστική σύνδεση δεν απαιτεί πολλά λόγια. Απαιτεί παρουσία, αποδοχή και γνήσιο ενδιαφέρον. Ίσως, τελικά, ο άνθρωπος να μην έχει ανάγκη από περισσότερους ανθρώπους γύρω του, αλλά από έναν άνθρωπο μπροστά στον οποίο δεν χρειάζεται να προσποιείται. Έναν άνθρωπο που τον ακούει χωρίς να τον κρίνει, που τον αποδέχεται χωρίς όρους και του επιτρέπει να είναι ο αυθεντικός του εαυτός. Ίσως, λοιπόν, η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας να μην είναι να μάθουμε να επικοινωνούμε περισσότερο, αλλά να ξαναμάθουμε να συνδεόμαστε ουσιαστικά.
*Η Ιωάννα Σκλιάμη είναι ψυχολόγος (BSc) -εγκληματολόγος (MSc) – μέλος της ΕΛΨΕ, της Ελληνικής Εταιρείας Εγκληματολογίας και του Συλλόγου Ελλήνων Εγκληματολόγων Παντείου Πανεπιστημίου
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
