Η στιγμή λέει πολλά
Μαρία Καρυστιανού: Μια ανάλυση για το βάρος των συμβολισμών, τη μετάβαση από το συλλογικό πένθος στην πολιτική δράση και τη λεπτή γραμμή μεταξύ διεκδίκησης δικαιοσύνης και πολιτικής κεφαλαιοποίησης
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η είσοδος ενός ανθρώπου στην πολιτική δεν περνά απαρατήρητη, γιατί δεν γεννιέται μέσα από μια συνηθισμένη κομματική διαδρομή, αλλά μέσα από ένα βαρύ δημόσιο φορτίο.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι αυτό της Μαρίας Καρυστιανού, που η απόφαση και ο τρόπος ανακοίνωσης τού κομματικού της φορέα, την πρώτη επίσημη ημέρα της δίκης για τα Τέμπη και την ημέρα των γενεθλίων της κόρης της, δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το πώς περνά κανείς από τη συλλογική οδύνη, στη διεκδίκηση πολιτικού ρόλου.
Στη Δημοκρατία, βεβαίως, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το δικαίωμα ενός ανθρώπου να πολιτευτεί. Ούτε χρειάζεται άδεια από κανέναν για να μετατρέψει σε πολιτική πράξη την κοινωνική του παρουσία. Αυτό ισχύει για όλους. Και θα ήταν βαθιά υποκριτικό να ισχυριστεί κανείς ότι ένας άνθρωπος που βίωσε μια τόσο μεγάλη προσωπική τραγωδία πρέπει να μείνει για πάντα έξω από την πολιτική ζωή. Η συμμετοχή στα κοινά δεν είναι προνόμιο των λίγων. Είναι δικαίωμα κάθε πολίτη!
Έτσι, το βασικό ζήτημα συζήτησης είναι πάνω σε ποια θεμέλια χτίζεται μια πολιτική διαδρομή και με ποιον τρόπο επιλέγεις να την εγκαινιάσεις. Γιατί στην πολιτική, όπως και στη ζωή, οι συμβολισμοί έχουν βάρος. Και πολλές φορές λένε περισσότερα από τα ίδια τα λόγια.
Η Μαρία Καρυστιανού έγινε γνωστή στο πανελλήνιο με τον πιο σκληρό και τραγικό τρόπο.
Μέσα από την απώλεια της κόρης της στο δυστύχημα των Τεμπών.
Από εκεί και πέρα, η δημόσια παρουσία της ταυτίστηκε με ένα δίκαιο αίτημα: Aλήθεια, δικαιοσύνη, λογοδοσία.
Ένα αίτημα που άγγιξε μια ολόκληρη κοινωνία, γιατί τα Τέμπη δεν ήταν απλώς ένα δυστύχημα.
Ήταν η αποκάλυψη ενός κράτους που επί χρόνια άφηνε τα κενά να συσσωρεύονται, τις ευθύνες να θολώνουν και το εθνικό «ωχ αδερφέ» να γίνεται καθεστώς.
Ακριβώς γι’ αυτό, η μετάβαση από τη μάχη για δικαιοσύνη, στη συγκρότηση πολιτικού φορέα απαιτούσε εξαιρετική προσοχή.
Όχι επειδή απαγορεύεται. Αλλά επειδή έπρεπε να διασφαλιστεί ότι δεν θα δοθεί η εντύπωση πως μια συλλογική τραγωδία μετατρέπεται σε εφαλτήριο προσωπικής πολιτικής κεφαλαιοποίησης.
Όταν η ανακοίνωση γίνεται την πρώτη ημέρα της δίκης, σε μια τόσο φορτισμένη συγκυρία, το μήνυμα δεν είναι ουδέτερο. Αντιθέτως, μοιάζει να δανείζεται πολιτική ισχύ από μια πληγή που παραμένει ανοιχτή.
Η πολιτική, όμως, δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στη συγκίνηση, όσο αληθινή κι αν είναι αυτή. Δεν αρκεί η οργή. Δεν αρκεί η ηθική φόρτιση. Δεν αρκεί η αναγνωρισιμότητα.
Χρειάζονται πρόγραμμα, καθαρό στίγμα, πολιτική αντοχή, λογοδοσία και απαντήσεις που ξεπερνούν το θυμικό της στιγμής. Από τη στιγμή που ζητάς να εκπροσωπήσεις πολίτες, παύεις να είσαι μόνο σύμβολο. Γίνεσαι πολιτικός παράγοντας. Και τότε κρίνεσαι αλλιώς.
Γι’ αυτό και προσωπικά δεν κρίνω, ούτε έχω το δικαίωμα να κρίνω, την επιλογή της κ. Καρυστιανού να μπει στην πολιτική.
Ωστόσο, στέκομαι επιφυλακτικά απέναντι στη στιγμή και στον τρόπο που το έκανε. Γιατί η δικαιοσύνη για τα Τέμπη είναι υπόθεση εθνικής συνείδησης.
Δεν πρέπει να μπερδεύεται με καμία κομματική αφετηρία.
Άλλο η δημόσια διεκδίκηση δικαίου και άλλο η οικοδόμηση πολιτικής σταδιοδρομίας. Και όταν αυτά τα δύο εμφανίζονται να συμπίπτουν υπερβολικά, τότε η κοινωνία δικαιούται να αναρωτηθεί… η πολιτική γεννήθηκε από την ανάγκη προσφοράς ή από τη δύναμη του συμβολισμού;
Αυτή είναι η συζήτηση που αξίζει να κάνουμε. Όχι αν μπορεί να πολιτευτεί. Αλλά με τι υλικό θέλει να το κάνει.
*O Στέλιος Κυμπουρόπουλος είναι ψυχίατρος-πρώην ευρωβουλευτής
