Κάποιοι ακόμα αγωνίζονται…
Η άρση των κοινωνικών εμποδίων, η κατάρριψη των στερεοτύπων και η μετάβαση από την επιδοματική πολιτική στην ουσιαστική συμπερίληψη
Η Εργατική Πρωτομαγιά δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι μια υπενθύμιση ότι η αξιοπρέπεια στην εργασία δεν υπήρξε ποτέ αυτονόητη.
Κατακτήθηκε μέσα από αγώνες, διεκδικήσεις, συγκρούσεις, απώλειες και κοινωνικές αλλαγές.
Το οκτάωρο, η ασφάλεια, η προστασία του εργαζομένου, η έννοια ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να εξαντλείται για να παράγει, αποτελούν μέρος αυτής της ιστορικής διαδρομής. Υπάρχει, όμως, μια αντίφαση που παραμένει βαθιά επίκαιρη.
Την ώρα που η Πρωτομαγιά μάς καλεί να μιλήσουμε για τα δικαιώματα μέσα στην εργασία, πολλά ανάπηρα άτομα εξακολουθούν να δίνουν έναν ακόμη πιο αρχικό αγώνα… να αποκτήσουν πρόσβαση στην ίδια την εργασία.
Για ένα μεγάλο αριθμό ανάπηρων ανθρώπων, το ζήτημα δεν είναι μόνο αν η εργασία είναι αξιοπρεπής, ασφαλής ή καλά αμειβόμενη.
Είναι αν θα υπάρξει καν η δυνατότητα να εργαστούν.
Αν θα μπορέσουν να περάσουν την πόρτα μιας επιχείρησης. Αν θα υπάρχει προσβάσιμη μετακίνηση.
Αν ο χώρος εργασίας θα είναι σχεδιασμένος για όλους. Αν ο εργοδότης θα δει πρώτα τις ικανότητες και όχι τα στερεότυπα. Αν το κράτος θα οργανώσει πολιτικές που δεν εγκλωβίζουν τον ανάπηρο άνθρωπο στην παθητική επιβίωση, αλλά του επιτρέπουν την ενεργή συμμετοχή.
Για αυτό και πρέπει κάθε φορά να τονίζουμε πως η αναπηρία δεν είναι ασθένεια. Δεν είναι η διάγνωση, ούτε η πάθηση ούτε η σωματική ή λειτουργική διαφοροποίηση από μόνη της.
Η αναπηρία παράγεται κοινωνικά και πολιτικά όταν το περιβάλλον, οι θεσμοί, οι υποδομές και οι αντιλήψεις εμποδίζουν την ισότιμη συμμετοχή.
Αναπηρία είναι το απροσπέλαστο κτίριο. Είναι η απουσία εύλογων προσαρμογών.
Είναι η προκατάληψη στη συνέντευξη εργασίας. Είναι η μετακίνηση που δεν μπορεί να γίνει.
Είναι η σιωπηρή υπόθεση ότι ο «κανονικός» εργαζόμενος είναι κάποιος χωρίς ανάγκες, χωρίς περιορισμούς, χωρίς ζωή έξω από την παραγωγή.
Αυτό δεν αφορά μόνο τα ανάπηρα άτομα. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε συνολικά την εργασία. Μια αγορά εργασίας που αποκλείει τους ανάπηρους ανθρώπους δεν είναι απλώς άδικη απέναντι σε μια κοινωνική ομάδα.
Είναι φτωχότερη σε δεξιότητες, εμπειρίες, οπτικές και ανθρώπινο δυναμικό. Χάνει ανθρώπους που μπορούν να προσφέρουν, να δημιουργήσουν, να εξελιχθούν, να συμμετέχουν. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο επιδοματική. Τα επιδόματα είναι αναγκαία ως δίχτυ προστασίας, αλλά δεν αρκούν ως πολιτική ισότητας.
Δεν μπορεί η κοινωνία να λέει στον ανάπηρο άνθρωπο «θα σε στηρίξω για να μείνεις εκτός», αντί να του λέει «θα αλλάξω τους όρους για να συμμετέχεις ισότιμα».
Η πραγματική πολιτική για την αναπηρία δεν είναι η διαχείριση του αποκλεισμού. Είναι η άρση των εμποδίων.
Η Πρωτομαγιά, λοιπόν, δεν πρέπει να μιλά μόνο για όσους εργάζονται. Πρέπει να μιλά και για όσους αποκλείονται από την εργασία πριν καν διεκδικήσουν καλύτερους όρους μέσα σε αυτήν.
Γιατί η εργασία δεν είναι μόνο μισθός.
Είναι αυτονομία, κοινωνική παρουσία, αξιοπρέπεια, σχέση με τον κόσμο. Είναι ένας τρόπος να λες υπάρχω, συμμετέχω, προσφέρω.
Ο ιστορικός αγώνας της Πρωτομαγιάς ήταν να μη συνθλίβεται ο άνθρωπος μέσα στην εργασία.
Ο σύγχρονος αναπηρικός αγώνας είναι να μη μένει ο άνθρωπος έξω από αυτήν. Και όσο αυτό παραμένει ανοιχτό, το δικαίωμα στην εργασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
*Ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος είναι ψυχίατρος–πρώην ευρωβουλευτής
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
