Ο άγνωστος Παναγής Παπαληγούρας
Μία βιογραφία του αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, τι οδήγησε στις κρατικοποιήσεις των επιχειρήσεων τριών μεγιστάνων
Επί δεκαετίες πρωταγωνιστούσε στην πολιτική και οικονομική ζωή του τόπου. Μία βιογραφία του αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, τι οδήγησε στις κρατικοποιήσεις των επιχειρήσεων τριών μεγιστάνων. Του Αριστοτέλη Ωνάση, του Σταύρου Νιάρχου και του Στρατή Ανδρεάδη.
Εάν σήμερα επιχειρήσει κανείς μία αναζήτηση στο διαδίκτυο στο όνομα Παπαληγούρας, αμέσως θα κατακλυσθεί, πριν φθάσει στο τελικό «ς», από πληροφορίες για την ηθοποιό Λένα, με το ίδιο επίθετο. Οι παροικούντες εν Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι είναι η εγγονή του Παναγή Παπαληγούρα, ενός εκ των αρχιτεκτόνων του ελληνικού οικονομικού θαύματος για τους υποστηρικτάς του, ή αρχιερέως της σοσιαλμανίας για τους επικριτάς του. Την προηγουμένη Δευτέρα, επαρουσιάσθη, στην Αρχαιολογική Εταιρεία, το βιβλίο που συνέγραψε ο Μελέτης Μελετόπουλος, με τίτλο «Παναγής Παπαληγούρας: Η μεταπολεμική ανάπτυξη και η ένταξη στην ενωμένη Ευρώπη» (Εκδόσεις Καπόν). Αποκτά ιδιαιτέρα σημασία ότι ο συγγραφεύς είχε εισφέρει προ ολίγων ετών, μία ογκώδη βιογραφία (752 σελίδες), για τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο. Εξ’ ίσου ογκώδες (616 σελίδες) είναι το πόνημά του για τον επί κεφαλής όλων των οικονομικών υπουργείων μετά την Μεταπολίτευση. Ο τελευταίος, άλλωστε, είχε μέντορα τον πρώτο. Τι μαθαίνουμε, λοιπόν, από τούτο το βιβλίο, εκτός από την προέλευση του ονόματός του; (σ.σ. Ήταν απόγονος του Παπακωνσταντή στην Κορινθία, ο οποίος καθυστερούσε τόσο πολύ τις Λειτουργίες, ώστε οι εκκλησιαζόμενοι περιέρχοντο σε κατάσταση «λιγούρας»).
Πρώτον, ότι ο βιογραφούμενος είχε διατηρήσει αρχείο, άγνωστο έως σήμερα.
Δεύτερον, διάφορες ανεκδοτολογικές λεπτομέρειες από την ζωή του, όπως ότι κατά την διάρκεια της δικτατορίας εβιοπορίζετο πουλώντας στις λαϊκές αγορές λαχανικά από το κτήμα του, τα οποία μετέφερε ο ίδιος με την… Mercedes του!
Τρίτον, ότι με την ευλογία του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή απεμακρύνθησαν από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στην χώρα τρεις κορυφαίοι οικονομικοί παράγοντες. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης, με την κρατικοποίηση της Ολυμπιακής, ο Σταύρος Νιάρχος, με την κρατικοποίηση του διυλιστηρίου του. Η περίπτωσις του Στρατή Ανδρεάδη υπήρξε πιο πολύπλοκος. Κατά τον συγγραφέα, η αποδόμησίς του ήταν αναγκαία.
Ο Ανδρεάδης κατέστη κυρίαρχος στην ελληνική τραπεζική αγορά έχοντας ως μόνο ανταγωνιστή του την Εθνική Τράπεζα και ελέγχοντας σε σημαντικό βαθμό την ροή των επενδυτικών κεφαλαίων, άρα την όλη κατεύθυνση της ελληνικής Οικονομίας, γράφει. Επί χρόνια η κρατούσα άποψις εστιάζετο σε μία προσωπική βεντέτα με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Οι δύο άνδρες κατοικούσαν, από την πρώτη πρωθυπουργία του προαναφερομένου (1955-1963), στην ίδια πολυκατοικία, επί της οδού Καρνεάδου 24 στο Κολωνάκι, ιδιοκτησίας της συζύγου του Ανδρεάδη, Ρένας Κορυζή. Αναφέρεται ότι η Χούντα είχε θέσει ως όρο στον Ανδρεάδη, «προκειμένου να του εκχωρήσει άδεια λειτουργίας διυλιστηρίου, να εκδιώξει τον Καραμανλή από το διαμέρισμα». Όπερ και εγένετο.
Ο γράφων είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τον ισχυρότερο οικονομικό παράγοντα της Ελλάδος εκείνη την εποχή (Εμπορική Τράπεζα, Ιονική Τράπεζα, Ιονική Ασφαλιστική, Τράπεζα Πειραιώς, Γενικαί Ασφάλειαι Ελλάδος, Τράπεζα Αττικής, «Hilton», Φοίνιξ Ασφαλιστική, Λιπάσματα Καβάλας, Η.Σ.Α.Π., Διυλιστήρια Ελευσίνος κ.ά.).
Η εκδοχή του ήταν διαφορετική και παρουσιάζεται εν μέρει στο βιβλίο του «Ο καθηγητής Στρατής Ανδρεάδης: αυτοβιογραφία ενός επιχειρηματία» (Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Επρόκειτο, κατά την γνώμη του, για μία καθαρή περίπτωση μνησικακίας, όπως την εχαρακτήρισε, του Καραμανλή, επειδή συνέχισε να συναλλασσόταν με τα επόμενα, από το δικό του, καθεστώτα. Τα ότι αποτελούσε απειλή για την Εθνική Τράπεζα, η οποία ανήκε στο Δημόσιο, αναδεικνύει τη μία παράμετρο της υποθέσεως, διότι η άλλη, ήτοι ο διπλασιασμός του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών, άνευ της αναμείξεως του ιδίου, με υποχρεωτική συμμετοχή των δημοσίων ασφαλιστικών ταμείων, οδήγησε, κατά τον παθόντα, σε τεράστιες ζημίες εις βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων.
Η περίπτωσις του Ωνάση υπήρξε διαφορετική. Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1974, σύμφωνα με πηγή που αναφέρεται στο βιβλίο, ο μεγάλος Σμυρνιός είχε επισκεφθεί τον Παναγή Παπαληγούρα στο υπουργείο Συντονισμού και είχε προτείνει την κρατικοποίηση της Ολυμπιακής. Ο λόγος; Ο δεκαπλασιασμός της τιμής των καυσίμων λόγω της ενεργειακής κρίσεως και οι συσσωρευμένες ζημίες. «Γίνεται», σημειώνει, «εύκολα αντιληπτό ότι η κρατικοποίηση της Ολυμπιακής δεν ήταν άσκηση κάποιας σοσιαλιστικής πολιτικής, αλλά σωστική κρατική παρέμβαση σε μία εταιρεία που διεκπεραίωνε μονοπωλιακά τις εσωτερικές και εξωτερικές αεροπορικές συγκοινωνίας της χώρας και η οποία είχε περιέλθει σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο, αλλά δεν είχε διάδοχη κατάσταση».
Όσον αφορά την υπόθεση του Νιάρχου, ο οποίος είχε συνάψει σύμβαση με την Δικτατορία να αναλάβει την δωρεάν εκμετάλλευση των Διυλιστηρίων Ασπροπύργου, με αντάλλαγμα τον εγκσυγχρονισμόν των και την προμήθειά των με αργό πετρέλαιο με τα πλοία του σε συμπεφωνημένα ναύλα, η πετρελαϊκή κρίσις του 1973 εδημιούργησε πρόβλημα εκπληρώσεως των συμβατικών του υποχρεώσεων, οπότε οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία. Πέραν της ανωτέρω ελλειπτικής παρουσιάσεως, το βιβλίο του Μελέτη Μελετόπουλου είναι χρησιμότατο για όποιον μελετά την σύγχρονη ελληνική ιστορία, διότι βρίθει αγνώστων, έως σήμερα, στοιχείων για έναν εκ των πρωταγωνιστών της χώρας μας.
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
