Οι νομικές ευθύνες μιας κατάρρευσης
Οι πληγέντες διατηρούν το δικαίωμα να αξιώσουν πλήρη αποκατάσταση κάθε περιουσιακής ζημίας εφόσον αποδειχθεί η συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων αστικής ευθύνης
Η πρόσφατη κατάρρευση πολυκατοικίας στα Κάτω Πετράλωνα, επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των κτιρίων και της έκτασης των αστικών, ποινικών και διοικητικών ευθυνών που ανακύπτουν σε αντίστοιχα περιστατικά. Η πλήρης αποτίμηση των πραγματικών αιτιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση της τεχνικής πραγματογνωμοσύνης και της δικαστικής διερεύνησης.
Ωστόσο, το ισχύον νομικό πλαίσιο παρέχει ήδη σαφείς κατευθύνσεις ως προς τα δικαιώματα των πληγέντων, καθώς και τις υποχρεώσεις των προσώπων που έπρεπε να λάβουν τα δέοντα μέτρα ασφαλείας, προκειμένου να προχωρήσουν στη νέα οικοδομή. Από πλευράς Αστικού Δικαίου εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 914 και επόμενα του Αστικού Κώδικα περί αδικοπραξιών, ήτοι, όποιος ζημιώνει άλλον παράνομα και υπαίτια υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση. Επομένως, εφόσον αποδειχθεί ότι η κατάρρευση της συγκεκριμένης πολυκατοικίας οφείλεται σε παράλειψη λήψης των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας των αρμοδίων που κατασκεύαζαν την νέα οικοδομή, δύναται να είναι ο λόγος που θα θεμελιώσει αστική ευθύνη των προσώπων που είχαν τη σχετική υποχρέωση επιμέλειας.
Καθοριστικής σημασίας είναι και η διαπίστωση του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παράνομης ή υπαίτιας συμπεριφοράς και της επελθούσας ζημίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά, επίσης, η παράλειψη εκτέλεσης αναγκαίων εργασιών, ιδίως όταν είχαν προηγηθεί εμφανείς ενδείξεις επικινδυνότητας ή σχετικές τεχνικές επισημάνσεις, οπότε αυτό δύναται να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο για τη θεμελίωση υπαιτιότητας. Σε κάθε περίπτωση, επιβάλλεται οι αρμόδιες υπηρεσίες να προβούν σε αυτοψία, καθώς και να διατάξουν την εκτέλεση αναγκαίων εργασιών, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η μη συμμόρφωση προς τις σχετικές διοικητικές πράξεις μπορεί να επισύρει περαιτέρω διοικητικές και ποινικές συνέπειες.
Το πιο σημαντικό όμως, από όλα τα ανωτέρω είναι η προστασία των ενοίκων της πολυκατοικίας που κατέρρευσε, οι οποίοι στερήθηκαν αιφνιδίως τη στέγη, και σύμφωνα με τα έως σήμερα γνωστά στοιχεία, απώλεσαν το σύνολο της κινητής περιουσίας τους, συμπεριλαμβανομένων ενδυμάτων, οικοσκευής και αντικειμένων καθημερινής χρήσης. Ειδικότερα, οι πληγέντες διατηρούν το δικαίωμα να αξιώσουν πλήρη αποκατάσταση κάθε περιουσιακής ζημίας, εφόσον αποδειχθεί η συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων αστικής ευθύνης. Η αποζημίωση μπορεί να περιλαμβάνει την αξία των απολεσθέντων κινητών πραγμάτων, τα έξοδα προσωρινής στέγασης, τις δαπάνες κάλυψης βασικών βιοτικών αναγκών, καθώς και κάθε άλλη θετική ή αποθετική ζημία που τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το περιστατικό.
Παράλληλα, δύνανται να προσφύγουν στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, εάν συντρέχει επείγουσα περίπτωση ή επικείμενος κίνδυνος, προκειμένου να διασφαλιστούν τα αποδεικτικά στοιχεία ή να προστατευθούν προσωρινά τα δικαιώματά τους μέχρι την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης. Η άμεση καταγραφή των απωλειών, η συλλογή φωτογραφικού υλικού, παραστατικών αγοράς, μαρτυρικών καταθέσεων και πραγματογνωμοσύνης αποκτούν ιδιαίτερη αποδεικτική σημασία για τη μετέπειτα δικαστική διεκδίκηση. Περαιτέρω, μπορούν να αιτηθούν την υπαγωγή τους σε κάθε μέτρο κρατικής αρωγής, προσωρινής στέγασης, οικονομικής ενίσχυσης ή κοινωνικής προστασίας που προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία και τις σχετικές κανονιστικές πράξεις, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η χορήγηση τέτοιων μέτρων δεν περιορίζει, ούτε συμψηφίζει το δικαίωμα πλήρους αποζημίωσης των ενοίκων.
Το περιστατικό στα Κάτω Πετράλωνα υπογραμμίζει την αναγκαιότητα της συστηματικής προληπτικής εποπτείας των κτιρίων, μέσω των τακτικών τεχνικών ελέγχων, της έγκαιρης αποκατάστασης των διαπιστωμένων φθορών και της αυστηρής τήρησης των προβλεπόμενων μέτρων ασφαλείας. Η ίδια ανάγκη υφίσταται και για τα υπό κατασκευή κτίρια, όπου η συνεχής επίβλεψη και η πιστή εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας είναι εξίσου κρίσιμες. Το γεγονός ότι δεν θρηνήσαμε ανθρώπινες ζωές αποτελεί μια εξαιρετικά ευτυχή συγκυρία και όχι η απόδειξη ότι το σύστημα λειτουργεί αποτελεσματικά. Η πρόληψη δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας ασφάλειας επιβάλλει διαρκή επαγρύπνηση, ουσιαστικούς ελέγχους και την απαρέγκλιτη εφαρμογή της νομοθεσίας, πριν ένα επόμενο περιστατικό αποδειχθεί μοιραίο.
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
