Αυξήσεις στις κύριες συντάξεις και αναδρομικά ποσά αναμένονται για περισσότερους από 150.000 παλαιούς συνταξιούχους που είχαν παράλληλη ασφάλιση και αποχώρησαν από την εργασία για να λάβουν σύνταξη πριν από τον Μάιο του 2016, καθώς αναμένεται η έκδοση της σχετικής εγκυκλίου από τον e-ΕΦΚΑ για τον τρόπο αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισης και της προσαύξησης που προκύπτει από τις επιπλέον εισφορές. Πρόκειται για ασφαλισμένους που για πολλά χρόνια κατέβαλλαν διπλές εισφορές σε δύο διαφορετικά ασφαλιστικά ταμεία, λόγω παράλληλης εργασίας ή υποχρεωτικής ασφάλισης σε περισσότερους φορείς. Στην κατηγορία αυτή, ανήκουν κυρίως μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, αλλά και ελεύθεροι επαγγελματίες, που εργάζονταν ταυτόχρονα ως μισθωτοί ή ασφαλίζονταν, παράλληλα, στα Ταμεία των αυτοαπασχολούμενων (ΤΕΒΕ – ΤΑΕ – ΤΣΑ).

Με το παλαιό ασφαλιστικό καθεστώς ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη θεμελίωση δικαιώματος δεύτερης σύνταξης. Δηλαδή, οι ασφαλισμένοι που είχαν καταβάλει εισφορές σε δύο Ταμεία μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να λάβουν δεύτερη κύρια σύνταξη εφόσον συμπλήρωναν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις και στο δεύτερο ασφαλιστικό φορέα. Στην πράξη, όμως, πολλοί ασφαλισμένοι δεν κατάφερναν να θεμελιώσουν δεύτερο συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Έτσι, χιλιάδες εργαζόμενοι που πλήρωναν αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές επί δεκαετίες, δεν είχαν αντίστοιχη ανταποδοτική ωφέλεια στις τελικές συντάξεις τους.

Το τοπίο άλλαξε με το νόμο 4387/2016, καθώς προβλέφθηκε ότι ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης μπορεί να αξιοποιηθεί μέσω προσαύξησης στην κύρια σύνταξη. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιπλέον εισφορές αποκτούν ανταποδοτικό χαρακτήρα, χωρίς να απαιτείται, πλέον, η έκδοση δεύτερης σύνταξης. Ωστόσο, η εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης παρέμενε σε εκκρεμότητα για χιλιάδες παλαιούς συνταξιούχους που είχαν αιτηθεί συνταξιοδότηση πριν από τον Μάιο του 2016, ενώ εφαρμόζεται κανονικά σε όλες τις αιτήσεις συνταξιοδότησης εφεξής. Σε όλες τις παλαιότερες περιπτώσεις οι συντάξεις εκδόθηκαν και επανυπολογίστηκαν χωρίς να υπολογιστεί η προσαύξηση από τον παράλληλο χρόνο ασφάλισης, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να λαμβάνουν μικρότερα ποσά από αυτά που πραγματικά δικαιούνται.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται η έκδοση εγκυκλίου από τον e-ΕΦΚΑ που θα αποσαφηνίζει τον τρόπο υπολογισμού της προσαύξησης και θα ανοίγει το δρόμο για νέους επανυπολογισμούς στις κύριες συντάξεις περισσότερων από 50.000 παλαιών συνταξιούχων. Η οικονομική ωφέλεια για τους δικαιούχους αναμένεται να είναι σημαντική. Ανάλογα με τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, τις επιπλέον εισφορές και το ύψος των συντάξιμων αποδοχών, η αύξηση μπορεί να κυμαίνεται από μερικές δεκάδες ευρώ έως και πάνω από 300 ευρώ το μήνα στη σύνταξη. Παράλληλα, πιθανόν να προκύψουν και αναδρομικά ποσά για το διάστημα που η προσαύξηση δεν είχε ενσωματωθεί, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τις 10.000 ευρώ.

Η διαδικασία δεν θα γίνει αυτόματα. Οι ενδιαφερόμενοι συνταξιούχοι θα πρέπει άμεσα να υποβάλουν σχετική αίτηση στον e-ΕΦΚΑ ζητώντας την αναγνώριση και αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης. Η υποβολή του αιτήματος θεωρείται κρίσιμη, καθώς με αυτόν τον τρόπο κατοχυρώνεται το δικαίωμα επανεξέτασης της σύνταξης και διεκδίκησης αναδρομικών ποσών από την ημερομηνία που θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί η σχετική προσαύξηση. Επειδή η διαδικασία δεν μπορεί να γίνει αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος, απαιτείται η υποβολή του αιτήματος από τον ίδιο τον συνταξιούχο, ώστε να εξεταστεί ο φάκελός του και να προχωρήσει η έκδοση τροποποιητικής συνταξιοδοτικής απόφασης.

Ήδη σε πολλές περιπτώσεις ο e–ΕΦΚΑ έχει απαντήσει ότι το αίτημα βρίσκεται σε επεξεργασία και αναμονή οδηγιών.

Παραδείγματα

• Συνταξιούχος μηχανικός πριν από το 2016. Ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ με 35 χρόνια ασφάλισης, ο οποίος ασφαλιζόταν παράλληλα στον ΟΑΕΕ και κατέβαλλε εισφορές και στο ΤΕΒΕ για 18 χρόνια. Η κύρια σύνταξη που λαμβάνει σήμερα ανέρχεται στα 1.420 ευρώ. Με την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης προκύπτει προσαύξηση 285 ευρώ το μήνα.
• Συνταξιούχος έμπορος με παράλληλη ασφάλιση. Έμπορος ασφαλισμένος στο πρώην ΤΕΒΕ, ο οποίος παράλληλα εργαζόταν ως μισθωτός για 7 χρόνια. Συνταξιοδοτήθηκε το 2014 με κύρια σύνταξη 1.180 ευρώ. Με τον επανυπολογισμό και την προσαύξηση για τον παράλληλο χρόνο ασφάλισης η σύνταξη αυξάνεται κατά 110 ευρώ μηνιαίως.

Η επικείμενη εγκύκλιος θεωρείται ότι θα δώσει λύση σε μια εκκρεμότητα πολλών ετών. Για χιλιάδες παλαιούς συνταξιούχους η αναγνώριση της προσαύξησης, λόγω παράλληλης ασφάλισης, αποτελεί ουσιαστικά αποκατάσταση μιας σημαντικής ασφαλιστικής αδικίας, καθώς οι επιπλέον εισφορές που κατέβαλαν επί δεκαετίες, αναμένεται επιτέλους να αποτυπωθούν στις κύριες συντάξεις τους.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Για τις πανελλήνιες, ρε, γαμώτο;

ΕΠΟΜΕΝΟ

Η… ψαριά του μη επανδρωμένου σκάφους δημιουργεί κρίση στις σχέσεις μας με το Κίεβο

*Ο Διονύσης Ρίζος είναι δικηγόρος – ειδικός σε θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης