Τα pass είναι καλά, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα
Στην κυβέρνηση έχουν αποφασίσει να κινηθούν σε γνώριμα μονοπάτια –όσο κρατήσει η κρίση– για να μπορέσουν να ελέγξουν τα αποτελέσματα και στη δημοσιονομική πολιτική και στα πλεονάσματα
Για μία ακόμη φορά και σε αυτήν την κρίση, με τον πόλεμο στο Ιράν, η κυβέρνηση επιλέγει να βγάλει από το συρτάρι της τα μέτρα με τα επιδόματα για να αντιμετωπίσει την άνοδο στις τιμές των καυσίμων και των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Γιατί, όμως, η Ισπανία και η Ιταλία μειώνουν τον ΕΦΚ και τον ΦΠΑ και στην Ελλάδα βασιλεύουν τα pass;
Στην αρχή ήταν τα μνημόνια που δεν επέτρεπαν τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στα καύσιμα και στα βασικά είδη διατροφής. Στην κρίση εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία η κυβέρνηση επικαλούνταν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έδινε το «πράσινο φως» για να μειωθούν ο ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα καύσιμα και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.
Τώρα, με τον πόλεμο στο Ιράν και τη νέα παγκόσμια κρίση, φαίνεται καθαρά ότι αποτελεί, πλέον, πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να μη μειώσει την υψηλή φορολογία στα καύσιμα και τα βασικά προϊόντα, και να επιλέγει για μία ακόμη φορά να την αντιμετωπίσει με τα στοχευμένα επιδόματα σε συγκεκριμένες οικονομικά κατηγορίες πολιτών. Τα κυβερνητικά στελέχη, που έχουν και την εποπτεία της οικονομικής πολιτικής, πιστεύουν πως με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην αγορά, θα δημιουργηθούν πολύ περισσότερα προβλήματα στα δημοσιονομικά από αυτά που θα επιχειρήσει να λύσει. Και πως σε κάθε περίπτωση, όταν ασκείς πολιτική με στοχευμένα μέτρα για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, έχεις και καλυτέρα αποτελέσματα. Καλυτέρα να δώσω 300 εκατ. ευρώ απευθείας σε αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη, πάρα να αφαιρέσω ένα δισ. ευρώ από τα έσοδα του κράτους για να ωφεληθούν οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που δεν αντιμετωπίζουν οικονομικό πρόβλημα.
Στην κυβέρνηση γνωρίζουν πολύ καλά ότι στην αγορά των καυσίμων και στα είδη λαϊκής κατανάλωσης, όπως τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, μία οριζόντια μείωση του ΦΠΑ και του ΕΦΚ πολύ δύσκολα θα φτάσει στον καταναλωτή, γιατί υπάρχουν οι λεγόμενοι μεσάζοντες, που επωφελούνται απορροφώντας τέτοιου είδους μειώσεις στη φορολογία. Γι’ αυτό και πολλές φορές ακούει ο πολίτης τα κυβερνητικά στελέχη να λένε ότι καλυτέρα τα χρήματα να τα δίνει το κράτος απευθείας στους πολίτες, πάρα μέσω μεσαζόντων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, τα κυβερνητικά στελέχη και οι βουλευτές επιχειρηματολογούν λέγοντας πως με το fuel pass επιδοτείται με περισσότερα χρήματα ο Έλληνας καταναλωτής από τον Ισπανό φορολογούμενο, στον οποίο μειώθηκε ο ΦΠΑ κατά 10 μονάδες. Βέβαια, η μείωση του ΦΠΑ στην Ισπανία είναι ένα μόνιμο μέτρο, ενώ στην Ελλάδα το επίδομα θα δοθεί για δύο μήνες.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, φαίνεται πως στην κυβέρνηση έχουν αποφασίσει να κινηθούν σε γνώριμα μονοπάτια –όσο κρατήσει η κρίση– για να μπορέσουν να ελέγξουν τα αποτελέσματα και στη δημοσιονομική πολιτική και στα πλεονάσματα. Μάλιστα, τα κυβερνητικά στελέχη θυμίζουν τι είχε γίνει λίγο πριν από τις προηγούμενες εκλογές, όταν ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ απαξίωναν την πολιτική των επιδομάτων που είχε ακολουθήσει η πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη. Τότε, ο κ. Τσίπρας και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήριζαν ψίχουλα την κάθε κίνηση της κυβέρνησης να ενισχύει με επιδόματα και στοχευμένα τα ευάλωτα νοικοκυριά. Μετά τις εκλογές, βέβαια, όταν η Ν.Δ. έφτασε το 41%, στην αντιπολίτευση κατάλαβαν πως ένας λόγος που το κυβερνών κόμμα αύξησε τα ποσοστά του ήταν και αυτή η στοχευμένη επιδοματική πολιτική σε ειδικές κατηγορίες πολιτών, οι οποίοι δεν απαξίωσαν διόλου τα επιδόματα που έπαιρναν, γιατί τα είχαν ανάγκη.
Βέβαια, με αυτή την πολιτική, εύκολα κυριαρχεί η αντίληψη πως ένα νοικοκυριό δεν μπορεί να σωθεί με επιδόματα από το πρόβλημα της ακρίβειας. Το ίδιο αίσθημα δημιουργείται και από τη μικρή αύξηση του κατώτατου μισθού κάθε χρόνο. Η ακρίβεια, οι μεσάζοντες και οι μεγάλες κρυφές ανατιμήσεις στα προϊόντα εξανεμίζουν και τις αυξήσεις μισθών αλλά και τα επιδόματα. Γι’ αυτό και υπάρχει η αίσθηση στους πολίτες πως ενώ λογιστικά αυξάνονται οι αποδοχές τους, στην πραγματικότητα ο μισθός εξακολουθεί να τελειώνει στις 18-20 κάθε μήνα. Γιατί είναι γεγονός πως τα χρήματα δεν φτάνουν, ιδίως για μία οικογένεια με παιδιά και δάνειο.
Εκεί, λοιπόν, πρέπει να στοχεύσει μία μακροπρόθεσμη πολιτική της κάθε κυβέρνησης για να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Όταν με τα εισοδήματά του ένα μέσο ελληνικό νοικοκυριό θα μπορεί να βγάλει ολόκληρο το μήνα, τότε θα μπορούν οι εκάστοτε κυβερνήσεις να περηφανεύονται ότι η Οικονομία της χώρας πηγαίνει καλυτέρα. Μέχρι τότε, όμως, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος…
