Απόψεις

Εφηβεία χωρίς κινητά

Σε ένα ιδιωτικό σχολείο της Μαδρίτης, πριν εισέλθουν στη τάξη, όλοι οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να παραδίδουν τα κινητά τους

Εφηβεία χωρίς κινητά
Αρθρογράφος: Χρήστος Ζαμπούνης
Από Χρήστος Ζαμπούνης

Τον Σεπτέμβριο του 2023, σε μία μικρή πόλη της Δυτικής Ισπανίας, ξέσπασε ένα σκάνδαλο. Με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, μία ομάδα εφήβων είχαν καταφέρει να ξεγυμνώσουν κυριολεκτικώς, γύρω στις 20 συνομήλικές τους.

Οι εικόνες ανηρτήθησαν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτυώσεως προκαλώντας την αναστάτωση που όλοι υποψιαζώμεθα. Οι υπεύθυνοι ενετοπίσθησαν από την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και το θέμα έλαβε εθνικές διαστάσεις. Περίπου την ίδια χρονική περίοδο, πλησίον της Χώρας των Βάσκων απεκαλύφθη ότι μέγας αριθμός εφήβων είχαν συνδεθεί στο WhatsApp και παρακολουθούσαν άγριο περιεχόμενο, ήτοι σκηνές αποκεφαλισμού, ζωοφιλίας και βιασμούς. Πέραν ελαχίστων αντιδράσεων από ψυχολόγους και κοινωνιολόγους, η ισπανική κοινή γνώμη αλλά και η κυβέρνησις δεν είχαν δώσει, τότε, ιδιαίτερη σημασία στα δύο περιστατικά, κατατάσσοντάς τα στο αστυνομικό δελτίο. Χρειάσθηκε να δημιουργηθεί ένα κίνημα γονέων στην Βαρκελώνη, με τίτλο «Εφηβεία χωρίς κινητά», με δεκάδες χιλιάδες μέλη στο Telegram, για να ανακοινωθεί, από την υπουργό Παιδείας Πιλάρ Αλεγκρία, η κατάθεσις ενός νομοσχεδίου που θα απαγορεύει την χρήση του κινητού στο Δημοτικό και θα περιορίζει την χρήση του δραστικώς στο Γυμνάσιο και το Λύκειο.

Όπως συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στην χώρα μας με το ζήτημα των ομοφύλων ζευγαριών, τα φώτα της δημοσιότητος στην ιβηρική αυτή χώρα μονοπώλησε η υπερβολική χρήσις των «έξυπνων» τηλεφώνων –ή smartphones, όπως έχει επικρατήσει ο όρος εις την αγγλικήν– από την ισπανική νεολαία. Στην δημοσιογραφική έρευνα που ακολούθησε, απεκαλύφθη ότι σε ένα ιδιωτικό σχολείο της Μαδρίτης, πριν εισέλθουν στη τάξη, όλοι οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να παραδίδουν τα κινητά τους, υπό το άγρυπνο βλέμμα του διευθυντού που παρακολουθεί κάθε πρωΐ την είσοδό τους. Μία εκπαιδευτικός του «Dragon American School», αυτό είναι το όνομα του σχολείου, σε τηλεοπτική της συνέντευξη παρεδέχθη ότι κατόπιν της επιβολής του μέτρου, η συμμετοχή των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία ηυξήθη κατακορύφως, ενώ οι μαθητές άρχισαν να ενδιαφέρονται και να συζητούν περισσότερο με τους συμμαθητές τους. Σε ένα κάπως υπερβολικό πλαίσιο, έτεροι εκπαιδευτικοί δημοσίων ιδρυμάτων ξεκίνησαν την συλλογή υπογραφών, με αίτημα την απαγόρευση των κινητών στους κάτω των 16 ετών, χωρίς ιδιαίτερη, όμως, ανταπόκριση.

Την ώρα που στην Ελλάδα κυριαρχεί το θέμα των ομοφύλων ζευγαριών, διχάζοντας την κοινωνία, στην Ισπανία, ύστερα από πρωτοβουλία μίας ομάδος γονέων, η κυβέρνησις ετοιμάζεται να νομοθετήσει τον περιορισμό της χρήσεως των κινητών από τους εφήβους, στα σχολεία.

Τι λένε οι ειδικοί

Η συνομιλητής μου είναι προβληματισμένη. Ο υιός της, ηλικίας 11 ετών, της ζητά καθημερινώς και επισταμένως να του αγοράσει ένα κινητό. «Περίμενε να τελειώσεις το Δημοτικό και θα σου πάρω», είναι το μόνο ισχνό επιχείρημα που δύναται να αντιπαραθέσει στο ισχυρότερο του τέκνου της: «Μα, αφού έχουν όλοι οι φίλοι μου». Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Εννέα στα δέκα παιδιά 5-12 ετών στην Ελλάδα, είναι online, έχουν δηλαδή συνδεθεί με μία ηλεκτρονική συσκευή. Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, πραγματοποίησε έρευνα σε δείγμα 1.700 μαθητών ηλικίας από 10-17 ετών (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2019).

Ένα 70% έχει πρόσβαση και κάνει χρήση των κοινωνικών δικτύων και σε ηλικία κάτω του επιτρεπτού ορίου, ένα 21% δηλώνει ότι έχει δεχτεί διαδικτυακή παρενόχληση, και ένα μεγάλο ποσοστό εξ’ αυτών, μάλιστα, επιχείρησε να την αντιμετωπίσει χωρίς να το αναφέρει σε κανέναν. 21% των παιδιών έχει συναντηθεί με κάποιον που γνώρισε στο Διαδίκτυο, 41% αποδέχεται αιτήματα φιλίας από αγνώστους, και 50% των παιδιών απεκάλυψαν ότι οι γονείς τους δεν τους θέτουν όρια όσον αφορά στην χρήση του Διαδικτύου. Στο βιβλίο του «Glow Kids: How Screen Addiction Hijacking our Kids – and How to Break the Trance», «Λαμπρά παιδιά: πώς ο εθισμός στη οθόνη αιχμαλωτίζει τα παιδιά μας και πώς να τα βγάλουμε πέρα με αυτή την κατάσταση», ο ομογενής Νίκολας Καρδάρας υπογραμμίζει τον ρόλο των κανόνων που οφείλουν οι γονείς να θέσουν στα παιδιά τους, ύστερα από συμφωνία. Από την πλευρά της, η παγκοσμίου φήμης ψυχολόγος Κίμπερλυ Γιανγκ θεωρεί ότι από την γέννηση έως τα 3 χρόνια δεν φέρνουμε επ’ ουδενί σε επαφή τα παιδιά με οθόνη, ενώ από τα 6 έως τα 8, τούτη γίνεται μόνον με εποπτεία, ούτως ώστε να επέρχεται ισορροπία ανάμεσα στην Τεχνολογία και την κοινωνική και φυσική συμπεριφορά.

Από τα 9 έως τα 12, υπεύθυνη χρήση με ανώτατο όριο τις 2 ώρες καθημερινώς, ενώ από τα 12 έως τα 18, ανεξαρτησία. «Ό,τι ήταν να γίνει, έχει γίνει, και καλώς εχόντων των πραγμάτων, το παιδί σας έχει γίνει ώριμος χρήστης», τονίζει η δημιουργός του Center for Internet Addiction, του Κέντρου Εθισμού από το Ίντερνετ. Τώρα, όσον αφορά την ηλικία για το πρώτο κινητό, ένας άγραφος νόμος ορίζει τούτο να γίνεται με την είσοδο του παιδιού στην εφηβεία. Αριθμός συγκεκριμένος δεν υπάρχει, διότι άλλα παιδιά εισέρχονται σε αυτήν πιο νωρίς και άλλα πιο αργά, οπότε επαφίεται στους γονείς να επιλέξουν την χρονική στιγμή. Στην συνέχεια, οφείλουν να πραγματοποιήσουν μία εμπεριστατωμένη συζήτηση για τους κινδύνους που διατρέχουν στο Διαδίκτυο και να θέσουν όρια στην χρήση του, πάντοτε σε συνεννόηση μαζί τους.

Ποια είναι η ενδεδειγμένη ηλικία για να αγοράσουμε το πρώτο κινητό στο παιδί μας; Πόσες ώρες την ημέρα και πότε δύναται να το χρησιμοποιεί; Αποφασίζουμε μονομερώς ή κάνουμε συμφωνία;

Ιδού ορισμένα από τα ερωτήματα που τίθενται από τους γονείς της Δ’ Βιομηχανικής Επαναστάσεως – ή άλλως Βιομηχανία 4.0.

Δείτε επίσης