Απόψεις

Η θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο

Οι τουρκο-αιγυπτιακές σχέσεις είναι στον «πάγο» εδώ και μία δεκαετία, με την Αίγυπτο να έχει υπογράψει μνημόνιο με την Ελλάδα, για την θαλάσσια δικαιοδοσία

Η θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο
Αρθρογράφος: Χρήστος Ζαμπούνης
Από Χρήστος Ζαμπούνης

Στις 12 Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος της Ρωσίας θα επισκεφθεί την Κωνσταντινούπολη, για να έχει συνομιλίες με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Δύο ημέρες αργότερα, ο «αιώνιος» επί κεφαλής της γείτονος θα ταξιδέψει έως το Κάϊρο, για να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αλ Σίσι.

Λεπτομέρεια μεγίστης σημασίας. Οι τουρκο-αιγυπτιακές σχέσεις είναι στον «πάγο» εδώ και μία δεκαετία, με την Αίγυπτο να έχει υπογράψει μνημόνιο με την Ελλάδα, για την θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή, και την Τουρκία να έχει πράξει το ίδιο με την Λιβύη.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο προβλέπει την δημιουργία Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (Α.Ο.Ζ.) στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας την οργίλη αντίδραση όχι μόνον των Αθηνών και του Καΐρου, αλλά και της Λευκωσίας, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Η τελευταία, σε σχετική ανακοίνωσή της, επισημαίνει ότι η συμφωνία, «δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτες χώρες».

Η Ελλάς, διά στόματος του τότε υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια, απέρριψε την συμφωνία ως παράνομη, επειδή αγνοούσε την παρουσία των νησιών της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου, του Καστελλορίζου και της Ρόδου, μεταξύ των ακτών Τουρκίας και Λιβύης. Προ ολίγων ημερών, με επιστολή του στον γενικό γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της χώρας μας στον Ο.Η.Ε., πρέσβης Ευάγγελος Σέκερης, κατήγγειλε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με την αιτιολογία ότι αντιτίθεται στο Διεθνές Δίκαιο και κλείνει ουσιαστικώς τον Κόλπο της Σύρτης. Το διακύβευμα, φυσικώ τω λόγω, είναι το Ενεργειακό.

Σε δηλώσεις του, άλλωστε, ο Τούρκος υπουργός Ενεργείας, αδελφός του γαμπρού του Ταγίπ Ερντογάν, τόνισε τις «μεγάλες δυνατότητες της Τουρκίας, που διαθέτει δικά της πλωτά γεωτρύπανα και ερευνητικά σκάφη, που της επέτρεψαν να ανακαλύψει και να αρχίσει την εκμετάλλευση κοιτασμάτων στην Μαύρη Θάλασσα». Νέο πεδίο δόξης λαμπρόν για το νέο οθωμανικό καθεστώς φαίνεται πως είναι οι εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Λιβύη διεκδικεί ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδος, νοτίως της Κρήτης. Ένα από τα «αγκάθια» των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι το τουρκολιβυκό μνημόνιο, για έρευνες και γεωτρήσεις από τουρκικά πλοία και γεωτρύπανα, σε μία θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης, όπου δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (Α.Ο.Ζ.) μεταξύ Ελλάδος και Λιβύης. Η επίσκεψις του προέδρου Ερντογάν στην Αίγυπτο, σηματοδοτεί την διπλωματική επίθεση «φιλίας» σε μία χώρα που πρόσκειται φιλικώς προς την Ελλάδα.

ελληνοαιγυπτιακες σχέσεις, τουρκολυβικο μνημόνιο, Ανατολική μεσόγειος,


2000 π.Χ.: Μέσο Βασίλειο, Αρχαία Αίγυπτος

Από την εποχή του Θαλή εκ Μιλήτου, του Πυθαγόρα, του Πλάτωνα και του Ηροδότου, έως την ίδρυση του Ελληνικού Ινστιτούτου Αιγυπτιολογίας (2011 μ.Χ.), παραμένει αμείωτο το ενδιαφέρον των Ελλήνων φιλοσόφων, στοχαστών, και εν γένει πνευματικών ανθρώπων, προς την Αρχαία Αίγυπτο. Ανακαλώ στην μνήμη τις συζητήσεις που είχαμε στο Παρίσι, με τον παγκοσμίου φήμης γλύπτη Takis, κατά κόσμον Παναγιώτη Βασικάκη, για τα «τακτικά του προσκυνήματα», όπως τα χαρακτήριζε, στην Χώρα των Φαραώ και την έμπνευση που αντλούσε από αυτήν.
Ύστερα από τις σπουδές της στην Φυσική (Α.Π.Θ.) και στην Αστρονομία (Ε.Κ.Π.Α.), η δρ Αλίκη Μαραβέλια εξεπόνησε την 2η Διδακτορική Διατριβή της στην Αιγυπτιολογία (Universite de Limoges).

Εκεί, μεταξύ άλλων, εδιδάχθη την γλώσσα του Μέσου και του Αρχαίου Βασιλείου, γνώση που της επέτρεψε να μελετήσει, με νέα, διεπιστημονική, προοπτική, και να μεταφράσει τον Πάπυρο Hermitage 1115 (Μουσείο Αγίας Πετρουπόλεως). Πρόκειται για το αρχαιότερο παραμύθι της αρχαίας Αιγύπτου, με τη συναρπαστική ιστορία ενός ναυαγίου. Ένα βασιλικό πλοίο επιστρέφει στην Αίγυπτο ύστερα από ένα ανεπιτυχές ταξίδι συλλογής πολυτίμων προϊόντων από την Αφρική. Ο πλοίαρχος, όντας θλιμμένος, φοβάται την τιμωρία από τον Φαραώ. Όμως, ο υπαρχηγός του αρχίζει να διηγείται την δική του περιπέτεια, η οποία περιλαμβάνει έναν καταστροφικό μετεωρίτη που έπεσε από το Διάστημα, και ένα Μαγεμένο Νησί, κατοικία του ευγενικού θεού-όφι. Περισσότερα στο βιβλίο «Το Παραμύθι του Ναυαγού», της δρος Αλίκης Μαραβέλια, που εικονογραφείται με τα υπέροχα σχέδια της Ολλανδής Ίριδος Hoogeweij και επαρουσιάσθη την Δευτέρα 29 Ιανουαρίου, ε.έ., στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός».

Όπως διεξοδικώς ανέλυσε στην ομιλία του κατά την παρουσίαση ο ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, δρ Γεώργιος Προκοπίου: «Η λειτουργία του παραμυθιού είναι διδακτική, όπως σε κάθε παραμύθι των ανατολικών λαών ή των αρχαίων ποιητών, και σκοπεύει μέσα από σύμβολα και αλληγορίες να μεταδώσει εκείνες τις αλήθειες (…) θυμίζοντάς μας τις αξίες και τις αλήθειες κάποιας παλιάς, ξεχασμένης εποχής».

Με τις ελληνο-αιγυπτιακές σχέσεις να διάγουν περίοδον ανθήσεως, ένα παραμύθι, το αρχαιότερο της Αιγύπτου, μετεφράσθη και εξεδόθη, μερίμνη της προέδρου του Ελληνικού Ινστιτούτου Αιγυπτιολογίας δρος Αλίκης Μαραβέλια, θυμίζοντάς μας τις αξίες και τις αλήθειες κάποιας παλαιάς, ξεχασμένης εποχής.

ελληνοαιγυπτιακες σχέσεις, τουρκολυβικο μνημόνιο, Ανατολική μεσόγειος,

Δείτε επίσης