Ελλάδα

Εργασιακά: 14+1 αλλαγές στην αγορά εργασίας

Εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας καθορίζει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μίας σειράς ρυθμίσεων - Ποιες είναι αυτές

psifiaki_karta_ergasias

Νέο τοπίο διαμορφώνεται στην αγορά εργασίας –με αλλαγές στις υπερωρίες, στις άδειες και στη διευθέτηση του χρόνου απασχόλησης– μετά και από την έκδοση της σχετικής εγκυκλίου.

Η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας καθορίζει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μίας σειράς ρυθμίσεων που πέρασαν από τη Βουλή τον Ιούνιο.

Παράλληλα, στους δύο πρόσφατους νόμους που ψηφίστηκαν το τελευταίο 3μηνο, περιλαμβάνονται και αλλαγές που αφορούν τους μισθούς, τις συντάξεις, τις εισφορές, αλλά και νέο καθεστώς στην απασχόληση μέσω τηλεργασίας, που, όπως φαίνεται, ήρθε για να μείνει.

Η «Βραδυνή της Κυριακής», με τη βοήθεια του Βασίλη Πρασσά (συμβούλου Εργασιακών Θεμάτων Epsilon Net), παρουσιάζει σήμερα τα σημεία-κλειδιά που πρέπει να γνωρίζουν επιχειρήσεις και μισθωτοί:

1. Ανώτατο όριο υπερωριών

Το όριο των επιτρεπόμενων υπερωριών αυξάνεται στις 150 ώρες το χρόνο και μέχρι 3 ώρες ημερησίως, σε όλους τους κλάδους της Οικονομίας. Προσοχή: ο χρόνος εβδομαδιαίας εργασίας των μισθωτών δεν μπορεί να υπερβαίνει ανά περίοδο το πολύ 4 μηνών τις 48 ώρες κατά μέσο όρο (συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών και της υπερεργασίας). Σημειώνεται ότι για το 2021 οι ώρες υπερωριακής απασχόλησης που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, θα αφαιρεθούν από το νέο όριο των 150 ωρών ετησίως.

2. Αμοιβή υπερωριών

Οι υπερωρίες αμείβονται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40%. Σε περιπτώσεις επείγουσας φύσης εργασίας μπορεί να χορηγείται, όπως προβλέπεται από το νόμο, άδεια από το γενικό διευθυντή Εργασιακών Σχέσεων, για υπέρβαση του ορίου των 150 ωρών ετησίως. Οι υπερωρίες αυτές αμείβονται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 60%.

Να σημειωθεί πως χαρακτηρίζεται ως παράνομη υπερωρία, αντί του όρου κατ’ εξαίρεση υπερωρία που ίσχυε έως τώρα, η υπερωριακή απασχόληση που πραγματοποιείται χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων διατυπώσεων. Η αμοιβή για τις παράνομες υπερωρίες αυξάνεται και ορίζεται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 120% (από 80% που ήταν πριν).

3. Διευθέτηση χρόνου εργασίας

Παρέχεται η δυνατότητα 4ήμερης πλήρους απασχόλησης διάρκειας 40 ωρών εβδομαδιαίως και 10 ωρών ημερησίως, ύστερα από αίτηση του εργαζόμενου. Εφόσον δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση στην επιχείρηση ή δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία με συλλογική σύμβαση, η διευθέτηση του χρόνου εργασίας που προβλέπεται στο νόμο 1892/1990, μπορεί να εφαρμοστεί κατόπιν αιτήματος του εργαζόμενου, με ατομική συμφωνία.

4. Τρόπος εφαρμογής της διευθέτησης

Ο εργοδότης υποχρεώνεται να υποβάλει τη συμφωνία για διευθέτηση του χρόνου εργασίας στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ», προκειμένου να διευκολύνονται οι έλεγχοι που θα αποτρέπουν τυχόν καταστρατήγηση της νομοθεσίας. Σημειώνεται, επίσης, ότι ενδεχόμενη καταγγελία της σύμβασης εκ μέρους του εργοδότη λόγω μη υποβολής αιτήματος του εργαζόμενου για διευθέτηση, θεωρείται άκυρη. Εξάλλου, σε περίπτωση απόλυσης ή παραίτησης του εργαζόμενου πριν από την έναρξη της περιόδου μειωμένης απασχόλησης, ο εργαζόμενος θα αποζημιωθεί για τις επιπλέον ώρες που εργάστηκε με τα ωρομίσθια που ισχύουν για υπερεργασία και υπερωρία (δηλαδή προσαύξηση 20% για υπερεργασία, 40% για υπερωρία, 120% για παράνομη υπερωρία).

5. Διάλειμμα

Το διάλειμμα θα χορηγείται μετά από 4 ώρες εργασίας (αντί για 6 που ίσχυε πριν) και θα έχει ανώτατο όριο τα 30 λεπτά την ημέρα. Παράλληλα, αποσαφηνίζεται ότι ο χρόνος του διαλείμματος δεν αποτελεί χρόνο εργασίας. Σε επιχειρήσεις στις οποίες λόγω της φύσης και της έντασης της εργασίας απαιτείται η χορήγηση διαλείμματος μεγαλύτερης διάρκειας των 30 λεπτών, αυτή είναι δυνατή στο πλαίσιο της διαβούλευσης μεταξύ του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων. Να σημειωθεί, επίσης, πως καθιερώνεται ενιαία διακοπή χρονικής διάρκειας τουλάχιστον 3 ωρών για τους εργαζόμενους που απασχολούνται κατά πλήρες ημερήσιο, αλλά διακεκομμένο ωράριο.

6. Μερική απασχόληση

Επιτρέπεται στους εργαζόμενους μερικής απασχόλησης να παρέχουν, εφόσον συμφωνούν, εργασία πέρα από τη συμφωνημένη και σε ώρες που δεν είναι συνεχόμενες με το ωράριό τους. Η προσαύξηση είναι 12% επί της αμοιβής για κάθε επιπλέον ώρα. Σε κάθε περίπτωση ισχύει ανώτατο όριο που είναι μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζόμενου.

7. Κυριακάτικη απασχόληση

Προστίθενται στις επιχειρήσεις που επιτρέπεται να απασχολούν προσωπικό κατά τις Κυριακές ορισμένοι κλάδοι που προβλέπονται από το νόμο, όπως: ταχυδρομικές υπηρεσίες, παραγωγή -διανομή υγειονομικού υλικού, φαρμακοβιομηχανία, εφοδιαστική αλυσίδα, data centers, έτοιμο σκυρόδεμα κ.ά.

8. Απολύσεις

Διευρύνεται η λίστα των περιπτώσεων της άκυρης απόλυσης, η οποία οδηγεί σε επιστροφή του εργαζόμενου στην εργασία του και καταβολή των μισθών υπερημερίας για την περίοδο από την απόλυση μέχρι την επαναπασχόληση. Συγκεκριμένα, άκυρες είναι οι απολύσεις που οφείλονται σε δυσμενή διάκριση σε βάρος του εργαζομένου, σε ενάσκηση νόμιμων δικαιωμάτων του, ή όταν αντίκεινται σε ειδική διάταξη νόμου (π.χ. απολύσεις εγκύων, στρατευμένων, συνδικαλιστών, κ.ά.)

Όπως σημειώνεται στην εγκύκλιο, η προσθήκη της αντίδρασης σε ενάσκηση νομίμου δικαιώματος ως λόγου που καθιστά μία απόλυση άκυρη προσφέρει προστασία πιο διευρυμένη για τους εργαζομένους σε σχέση με τη δυνατότητα που είχαν να αναγνωρίζεται η ακυρότητα μίας απόλυσης βάσει του άρθρου 281 ΑΚ. Συγκεκριμένα, η απόλυση που γίνεται ως αντίδραση σε ενάσκηση νομίμου δικαιώματος είναι σε κάθε περίπτωση άκυρη, χωρίς να απαιτείται να ελέγχεται εάν η καταγγελία τυχόν υπερέβη τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη και τα χρηστά ήθη.

Επιπλέον, αντιστρέφεται το βάρος της απόδειξης στο δικαστήριο, δηλαδή εναπόκειται στον εργοδότη να αποδείξει ότι η απόλυση έγινε για κάποιον άλλο λόγο που επιτρέπεται. Προβλέπεται, τέλος, ότι μετά από αίτηση του εργαζόμενου ή του εργοδότη το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει επιπλέον (τριπλάσια) αποζημίωση στον εργαζόμενο, αντί της επαναπρόσληψης.

9. Αποζημιώσεις απόλυσης

Καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2022 η διάκριση μεταξύ υπαλλήλων και εργατοτεχνιτών ως προς τις αποζημιώσεις απόλυσης, οι οποίες σήμερα είναι πολύ χαμηλότερες για τους εργατοτεχνίτες. Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, ως μηνιαίος μισθός του εργατοτεχνίτη λογίζονται τα 22 ημερομίσθια, εκτός εάν ήδη αυτός αμείβεται με μηνιαίο μισθό.

10. Άδειες

Μία σειρά διατάξεων μπαίνουν σε εφαρμογή. Ειδικότερα, προβλέπονται:

  • Συμπεριλαμβάνονται για λόγους σαφήνειας στις υποχρεωτικές αργίες η 1η Ιανουαρίου και η εορτή των Θεοφανείων (6η Ιανουαρίου).
  • Δίνεται η δυνατότητα εξάντλησης της ετήσιας κανονικής άδειας έως και το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους.
  • Θεσμοθετείται για πρώτη φορά άδεια άνευ αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα, ύστερα από αίτηση του εργαζόμενου, διάρκειας έως 1 έτους, με δυνατότητα παράτασης ύστερα από συμφωνία.

11. Αλλαγές στους μισθούς

Επέρχεται αύξηση στους μισθούς των εργαζομένων, η οποία οφείλεται σε 4 ρυθμίσεις.

  • Διατηρείται και για το 2022 η προσωρινή μείωση των εισφορών κατά 3%, που εφαρμόστηκε φέτος λόγω πανδημίας.
  • Διατηρείται η προσωρινή κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης, που ήταν ένας φόρος που επιβάρυνε όλα τα εισοδήματα από εργασία άνω των 12.000 €.
  • Αυξάνονται οι μισθοί κατά 2% από 1.1.2022.
  • Επέρχεται νέα μείωση εισφορών κατά 0,5%, η οποία είναι προγραμματισμένη για 1.6.2022.

12. Όρια ηλικίας αλλάζουν σχετικά με τα έτη ασφάλισης για συνταξιοδότηση από 1.1.2022

Από 1.1.2022 απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης για να συνταξιοδοτηθεί κάποιος πλήρως στα 62 έτη. Αν, ωστόσο, μέχρι την 31.12.2021 έχει συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης, ο ασφαλισμένος μπορεί να βγει στη σύνταξη και πριν από τα 62 έτη, ακόμη και αν το όριο ηλικίας το πιάσει μετά την 1.1.2022.

13. Τα εργασιακά δικαιώματα ενός νέου πατέρα;

Οι αλλαγές είναι αρκετές. Συγκεκριμένα:

  • Θεσπίστηκε άδεια 14 ημερών με αποδοχές (αντί για 2 που ίσχυαν προ νόμου), μετά τη γέννηση τέκνου.
  • Απαγορεύεται η απόλυση για 6 μήνες μετά τη γέννηση τέκνου.
  • Δίνεται δυνατότητα γονικής άδειας 4 μηνών, εκ των οποίων οι 2 θα επιδοτούνται από τον ΟΑΕΔ. Η άδεια μπορεί να ληφθεί έως τη συμπλήρωση των 8 ετών για κάθε παιδί. Σημειώνεται ότι αυτή η άδεια αφορά και τη μητέρα.

14. Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας;

Όταν θα εφαρμοστεί (ίσως στο 2ο εξάμηνο του 2022) θα υποχρεώνει την ηλεκτρονική καταγραφή της ακριβούς ώρας εισόδου και εξόδου των εργαζομένων και θα λειτουργεί ως εργαλείο ελέγχου της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.

15. Τηλεργασία

Με το νέο εργασιακό νόμο ο εργοδότης υποχρεούται να διασφαλίζει στους εργαζόμενους οι οποίοι απασχολούνται με τηλεργασία, τα ακόλουθα:

  • Το δικαίωμα της αποσύνδεσης (από τον Η/Υ και το τηλέφωνο) μετά τη λήξη του ωραρίου.

Την κάλυψη του πρόσθετου κόστους που επιβαρύνεται ο εργαζόμενος, ιδίως το κόστος τηλεπικοινωνιών και εξοπλισμού.

Δείτε επίσης