Οικονομία

Κακοκαιρία και πληθωρισμός ανεβάζουν τις τιμές σε φρούτα και λαχανικά

Πάνω από 20% έχουν αυξηθεί τα φρούτα και τα λαχανικά σε σύγκριση με πέρσι, και ένας πρόσθετος λόγος είναι ο περονόσπορος που έδωσε τη χαριστική βολή

οπωροκηπευτικά, Ακρίβεια προϊόντων, αυξήσεις τιμών, φρούτα, λαχανικά, αύξηση κόστους παραγωγής, κακοκαιρία, πληθωρισμός, περονόσπορος, αγορά, ρεπορτάζ, ελληνική οικονομία, Ελλάδα
Αρθρογράφος: Φάνης Καραμπατσάκης
Από Φάνης Καραμπατσάκης

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Οι πρωτοφανείς καταστροφές σε καλλιέργειες από την κακοκαιρία των προηγούμενων μηνών (συνεχείς βροχές, χαλάζι, παγετός κ.λπ.), έχουν προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις ειδικά σε κεράσια, βερίκοκα και ροδάκινα, που με τη σειρά τους φέρνουν ανατιμήσεις. Στη Λαϊκή Αγορά στα Ιλίσια, όπου βρεθήκαμε, χθες, τα κεράσια πωλούνταν από 4 μέχρι 6 ευρώ, ενώ υπό άλλες συνθήκες θα ήταν από 2,50 έως 4 ευρώ το πολύ. Όσον αφορά στα βερίκοκα και τα ροδάκινα η τιμή τους κυμαίνεται στο 1,5-2 ευρώ, από 1 με 1,5 ευρώ το κιλό. Και στα κηπευτικά παρατηρείται το ίδιο πρόβλημα (ελλείψεις και σχετικές ανατιμήσεις) και έχουν καθυστερήσει να βγουν στην αγορά, ενώ αντίστοιχο πρόβλημα υπάρχει σε μήλα - αχλάδια, κάτι το οποίο θα φανεί σε λίγους μήνες.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Απόστολος Ραυτόπουλος θέτει και θέμα μεγάλης διαφοράς τιμών από τον παραγωγό έως τον καταναλωτή, ειδικά από τα οπωροπωλεία και ορισμένα σούπερ μάρκετ. Όπως λέει στη «Βραδυνή της Κυριακής», τα κεράσια φεύγουν 1-1,60 ευρώ από την Έδεσσα, αλλά πωλούνται 6 ευρώ στα σούπερ μάρκετ και από 7 έως 9,90 ευρώ στα μανάβικα. Το ίδιο συμβαίνει με τα βερίκοκα, που, όπως λέει ο κ Ραυτόπουλος, αγοράζονται 40-45 λεπτά από τους παραγωγούς και πωλούνται 2,50 στα σούπερ μάρκετ και 4 στα μανάβικα.

«Ένα άλλο ζήτημα είναι τα οπωροκηπευτικά από το εξωτερικό. Είναι δυνατόν να προμηθεύεται η Ελλάδα λεμόνια από την Αργεντινή με 1,65, όταν στο Αίγιο είναι 0,40 ή ντομάτες από την Ισπανία και να τις πωλούν 1,65;», διερωτάται.

«Εκτός από τις κακές καιρικές συνθήκες, το κόστος παραγωγής έναντι των προηγούμενων ετών παραμένει αυξημένο κατά τουλάχιστον 50% σε καύσιμα, Ενέργεια, αγροτικά εφόδια, λιπάσματα και εργατικά χέρια», δηλώνει στη «ΒτΚ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών Παντελής Μόσχος, και προσθέτει ότι «αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχουν διαμορφωθεί οι τιμές των προϊόντων από 20% έως 50% παραπάνω από πέρσι, αλλά παρά ταύτα οι Λαϊκές Αγορές παραμένουν το φθηνότερο πολυκατάστημα με τα ποιοτικότερα προϊόντα».

Από τη Λαϊκή Αγορά της Γλυφάδας μάς μίλησε ο Θανάσης Μητσόλας, παραγωγός από τη Θεσσαλία. «Τα φετινά καιρικά φαινόμενα δεν τα είχαμε ξαναδεί. Τουλάχιστον εγώ στη ζωή μου. Πάντα κάθε χρόνο ο καιρός μάς έκανε κάποιες ζημιές, αλλά ήταν σχετικές. Χάναμε κάποια περίοδο ή ποικιλία πρώιμη, αλλά αυτή τη χρονιά τα χάσαμε όλα. Ιδιαίτερα τα κεράσια. Ενώ ήταν σε ανθοφορία όλα τα δέντρα, δεν λειτούργησε η μέλισσα λόγω χαμηλών θερμοκρασιών και βροχών, με συνέπεια να έχουμε ένα ελάχιστο δέσιμο και μεγάλο ποσοστό καρπόπτωσης. Αργότερα, μας πήρε και δύο φορές χαλάζι στις πρώιμες ποικιλίες. Έτσι, δεν είχαμε καθόλου, μα καθόλου παραγωγή. Προσωπικά μπήκα μία φορά να κατεβάσω κάποια λίγα, αλλά δεν με συνέφερε και τα παράτησα. Στη συνέχεια, στις μεσοπρώιμες, είχαμε κι εκεί χτύπημα με χαλάζι δύο φορές. Ούτε και με τις όψιμες σώσαμε τίποτα, αφού έπρεπε να κάνουμε διαλογή. Έτσι, οι τιμές ανέβηκαν πάνω από 30%. Το κεράσι έφευγε από τον παραγωγό το λιγότερο 2,60, 3 ευρώ, αλλά άμα είχε. Τώρα σας λέω, δεν υπάρχουν».

Καταστροφές πέρα από τη Θεσσαλία, υπάρχουν σε Μακεδονία, Ημαθία, Πιερία. Ενδεικτικά –τονίζει ο κ. Μητσόλας– έχουν χτυπηθεί και τα πεπόνια στα Τρίκαλα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται έλλειψη και ανατίμηση και σε αυτό το είδος.

«Οι απότομες αλλαγές στις καιρικές συνθήκες φέρνουν την αγροτική παραγωγή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης», δηλώνει ο αγρότης Γιάννης Δρόσος. Αυτό ήταν και το αίτιο επέλασης του περονόσπορου, που ευνοείται από τις βροχοπτώσεις και την υγρασία στις καλλιέργειες.

«Έχει καταστρέψει τα πάντα. Μιλάμε για καταστροφή, όχι για ζημιές. Το ότι είναι πανδημικό το φαινόμενο του περονόσπορου το αποδεικνύει το γεγονός ότι έχουν τελειώσει τα φυτοφάρμακα στις αποθήκες», εξηγεί. Στο ίδιο πνεύμα είναι και ο κ. Θεοδώρος Γαβρίλος, πρόεδρος της Α' Λαϊκής Αθηνών και γ.γ. της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Παραγωγών: «Τους τελευταίους δύο μήνες έχουμε ανυπολόγιστες ζημιές σε κεράσια, πεπόνια, ντομάτες, κολοκύθια και αρκετά ακόμη είδη, γι' αυτό και είναι ακριβά τα προϊόντα οπουδήποτε. Στην Αργολίδα όπου δραστηριοποιούμαι, η κακοκαιρία έχει κάνει πολύ μεγάλες καταστροφές, σχεδόν σε όλα τα κηπευτικά αλλά και στα φρούτα της εποχής, όπως είναι το βερίκοκο και τα νεκταρίνια», αναφέρει ο κ. Γαβρίλος, προσθέτοντας ότι από το 2022 δεν μπαίνουν νέοι παραγωγοί στις Λαϊκές Αγορές με το νέο νόμο (4849/2022), και αυτό είναι πολύ δυσμενές, διότι πολλοί κερασοπαραγωγοί, π.χ. από την Τρίπολη, δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν.

«Εκπέμπουμε SOS», τονίζει ο παραγωγός Δημήτρης Πατσιάς. «Δεν μιλάμε πλέον για κλιματική αλλαγή αλλά για κλιματική κρίση, που τη βιώνουμε και το βλέπουμε σε όλα τα προϊόντα μας που τα πετάμε. Η καταστροφή σε Πέλλα και Ημαθία είναι στο 80%. Πρέπει να κηρυχθούν και οι δύο νομοί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο ΕΛΓΑ δυσλειτουργεί. Τα κεράσια έχουν πέσει από τα δέντρα και δεν υπάρχει προσωπικό να έρθει να κάνει εκτίμηση. Για να φανταστείτε σε τι κατάσταση είναι ολόκληρος ο Κάμπος, δεν βρίσκουμε φάρμακα από τους γεωπόνους. Τα πυρηνόκαρπα δεν τα προλαβαίνουμε από τη μονίλια. Τη μία μέρα τα κόβεις τέλεια και την άλλη ημέρα είναι σάπια».

Για τη Θήβα μάς μίλησε ο Γιώργος Ραπτοδήμος, όπου δραστηριοποιείται ως παραγωγός πατάτας και κρεμμυδιού. «Έχουμε καταστραφεί», λέει. «Οι επανειλημμένες βροχοπτώσεις και η αλλαγή της θερμοκρασίας, σε συνδυασμό με τις χαλαζοπτώσεις έχουν διαλύσει τις καλλιέργειες, με αποτέλεσμα να υπάρχει κατακόρυφη μείωση της παραγωγής».

Καταστροφή

Χαµένες κοπές στα τριφύλλια, πεσµένες φακές που δεν αλωνίζονται, σιτηρά µε ποιοτική υποβάθµιση, φασόλια µε µυκητολογικές ασθένειες, σαπισµένες πατάτες, φρούτα µε αλλοιώσεις στο φλοιό και στη σάρκα, αλλά και «πνιγµένα» χωράφια καλαµποκιού που χρήζουν επανασποράς.
Αυτά είναι ορισµένα από τα «απόνερα» των παρατεταµένων βροχοπτώσεων που σηµειώθηκαν τις τελευταίες εβδοµάδες στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα. Ο αγρότης από τη Βοιωτία Γιάννης Βάγγος, ο οποίος δραστηριοποιείται στις ζωοτροφές, δηλώνει: «Οι βροχοπτώσεις των πενήντα ημερών Μαΐου και Ιουνίου είχαν ως αποτέλεσμα να χαθεί ένας τόνος τριφύλλι (δύο κοπές) και να εκτοξευτεί η τιμή του από 0,14 ευρώ που είχε κανονικά, στο 0,28 ευρώ με συνέπεια οι κτηνοτρόφοι να μην μπορούν να το αγοράσουν. Και έτσι το φαινόμενο επηρεάζει και τα γαλακτοκομικά αλλά και το κρέας, με αύξηση της τιμής. Οι καιρικές συνθήκες υποβάθμισαν το σιτάρι σε ποιοτικά χαρακτηριστικά, σε συνάρτηση και την πολύ χαμηλή τιμή στο Χρηματιστήριο της Φότζια, όπου πέρσι είχε 0,52 και φέτος έχει 0,27 ευρώ. Καταστροφές διαπιστώνονται και στις καλλιέργειες καλαμποκιού, καθώς αναπτύσσονται μύκητες και πολλά φυτά σαπίζουν. Ανάλογα ζητήματα αντιμετωπίζουν οι καλλιέργειες με φασόλια και χωράφια με φακές και πατάτες. Επίσης, στα μήλα και στα αχλάδια ο παγετός του Απριλίου δεν επέτρεψε να δέσει ο καρπός κανονικά, και έτσι θα υπάρχουν ελλείψεις, άρα και ανατιμήσεις από το φθινόπωρο».

Γιατί το ελαιόλαδο θα αγγίξει τα 10 ευρώ;

Υπάρχουν φόβοι ότι το ελαιόλαδο στο ράφι του σούπερ μάρκετ θα φτάσει τα 10 ευρώ το λίτρο, από 5,50 που ήταν πέρσι. Ήδη παρατηρούνται αυξήσεις, αλλά δεν ήταν τίποτα μπροστά σε αυτά που θα έρθουν, εξηγούν οι ελαιοπαραγωγοί, όπως ο κ. Νείλος Παπαχρήστου. Η αιτία είναι οι καιρικές συνθήκες, δηλαδή η αυξημένη ξηρασία, κυρίως στις μεγάλες παραγωγικές χώρες όπως είναι η Ισπανία και η Ιταλία, που επηρέασαν και την Ελλάδα, αγοράζοντας σχεδόν όλη την παραγωγή για να καλύψουν τις ανάγκες τους!

Σύμφωνα με τον κ. Παπαχρήστου, το κυρίως πρόβλημα οφείλεται στις πολύ μειωμένες παραγωγές των βασικών χωρών παραγωγής, δηλαδή την Ισπανία και την Ιταλία. Η Ισπανία από 1.500.000 τόνους πέρσι, φέτος παρήγαγε 400.000 τόνους. Η δε Ιταλία από 1.000.000 τόνους, φέτος 300.000 τόνους. Εν αντιθέσει με την Ελλάδα που είχαμε πολύ αυξημένη παραγωγή τη χρονιά που πέρασε. Είχαμε περίπου 600.000 τόνους, από 380.000 πέρσι!

Τι συμβαίνει όμως... Όσον αφορά στο λάδι, οι Ισπανοί και οι Ιταλοί κάνουν όλη τη διαχείριση του εμπορίου, δηλαδή έχουν συμβόλαια με τις κεντρικές αγορές (σούπερ μάρκετ κ.ά.) σε πολλές χώρες του πλανήτη. Έτσι λοιπόν, όταν η παραγωγή τους είναι τόσο μειωμένη, πρέπει οπωσδήποτε να καλύψουν το έλλειμμά τους για να μην χάσουν τις ρήτρες. Και για αυτό το λόγο αγόρασαν όλα τα ελληνικά λάδια φέτος σε πάρα πολύ υψηλές τιμές. Μιλάμε για τιμές πάνω από 5 ευρώ το λίτρο, από 2,80-3,00 ευρώ που αγόραζαν πέρσι!

Εξαιτίας λοιπόν αυτού του γεγονότος ακρίβυνε και στην Ελλάδα. Όπως εξηγεί στη «ΒτΚ» ο κ. Παπαχρήστου, «το πρόβλημα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο τη χρονιά που μας έρχεται. Η Ισπανία λόγω ξηρασίας περιμένει ακόμη δυσκολότερη χρονιά, το ίδιο και η Ιταλία. Δυστυχώς όμως, εμείς ως χώρα επειδή είχαμε υπερπαραγωγή πέρσι, θα έχουμε λίγα. Το ερώτημα είναι λοιπόν, αν φορτώνουν στα φορτηγά της χονδρικής με πάνω από 5 ευρώ, στο ράφι έχοντας τυποποίηση, ΦΠΑ, εμπορικό κέρδος και μεταφορικά, πόσο θα φτάσει;».

Δείτε επίσης