Οικονομία

Ξεμπλοκάρουν 40.000 εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις

Ευνοϊκές διατάξεις για εργαζόμενους και συνταξιούχους περιλαμβάνει νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας

συνταξη, συνταξη γηρατος, απονομή σύνταξησ, επικουρικη συνταξη, επικουρικη συνταξη εφκα, απονομή επικουρικήσ σύνταξησ, Σύνταξη, Εθνική Σύνταξη, Κύρια σύνταξη, Επικουρική σύνταξη, Νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, διατάξεις νομοσχεδίου, Νέες ρυθμίσεις, νέο πλαίσ
Αρθρογράφος: Αλέξανδρος Οικονομόπουλος
Από Αλέξανδρος Οικονομόπουλος

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Πακέτο 5 + 1 ρυθμίσεων περιλαμβάνει νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο θα πάρει το δρόμο για τη Βουλή. Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Αναμόρφωση Επαγγελματικής Ασφάλισης και Εξορθολογισμός της Ασφαλιστικής Νομοθεσίας», περιλαμβάνει το νέο πλαίσιο λειτουργίας για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς και ευνοϊκές διατάξεις για εργαζόμενους και συνταξιούχους.

Ειδικότερα, οι βασικές ρυθμίσεις είναι οι εξής:
1. Καταργείται η περικοπή του 30% της σύνταξης του εργαζόμενου συνταξιούχου και θεσπίζεται μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, που θα υπολογίζεται επί του εισοδήματος από την ασφαλιστέα εργασία.
2. Δίνεται η δυνατότητα συνταξιοδότησης μη μισθωτών με ληξιπρόθεσμες οφειλές ασφαλιστικών εισφορών στον e-ΕΦΚΑ έως 30.000 ευρώ (από τις 20.000 ευρώ που είναι σήμερα), με συγκεκριμένα αυστηρά κριτήρια. Επίσης, το όριο πάει στις 10.000 ευρώ (από τις 6.000 ευρώ) για τους αγρότες, επίσης με συγκεκριμένα κριτήρια. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, θα ωφεληθούν περίπου 12.000 άτομα
3. Προβλέπεται ενιαίο καθεστώς για επικουρική σύνταξη –και συγκεκριμένα καταβολή της με 15ετία– και ανοίγει ο δρόμος για την επιτάχυνση της απονομής των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων. Αυτή τη στιγμή, οι εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις είναι περίπου 40.000.
4. Επεκτείνεται το επίδομα μητρότητας της ΔΥΠΑ για 9 μήνες και στις μη μισθωτές (αυτοαπασχολούμενες και αγρότισσες) μητέρες.
5. Προβλέπεται εφάπαξ ενίσχυση για συνταξιούχους με Προσωπική Διαφορά μεγαλύτερη των 10 ευρώ και λαμβάνουν μηνιαία σύνταξη έως και 1.600 ευρώ.
Ένα μεγάλο μέρος του νομοσχεδίου είναι εστιασμένο στην αναμόρφωση του πλαισίου των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν 28 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης που έχουν συσταθεί κατά κύριο λόγο από εργοδότες-μεγάλες επιχειρήσεις. Να σημειωθεί εδώ πως η χώρα μας βρίσκεται σε μία από τις χαμηλότερες θέσεις σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μόλις περίπου 50.000 ασφαλισμένους και 300 εκατ. κεφάλαια διαχείρισης.
Τέλος, να σημειωθεί πως το επόμενο διάστημα θα εξεταστούν δύο ρυθμίσεις: για τις συντάξεις των δικαστικών (σημειώνεται πως πρόσφατα υπήρξε απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου), και για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (που αφορά όσους παίρνουν σύνταξη πάνω από 1.400 ευρώ).
Τι προβλέπεται για την Προσωπική Διαφορά
Έκτακτη ενίσχυση θα δοθεί στους συνταξιούχους με Προσωπική Διαφορά που δεν θα δουν αύξηση των συντάξεων το 2024. Υπενθυμίζεται πως την επόμενη χρονιά, με βάση το προσχέδιο του προϋπολογισμού, θα δοθεί στις συντάξεις αύξηση 3,1%, ωστόσο όσοι έχουν Προσωπική Διαφορά δεν θα πάρουν «ζεστό» χρήμα (τα χρήματα θα αξιοποιηθούν για να «σβήσει» η Προσωπική Διαφορά). Έτσι, όσοι έχουν θετική Προσωπική Διαφορά μεγαλύτερη των 10 ευρώ και λαμβάνουν μηνιαία σύνταξη έως και 1.600 ευρώ, θα λάβουν έκτακτη εφάπαξ οικονομική ενίσχυση έως και 200 ευρώ, αναλόγως του ύψους της σύνταξής τους.
Ειδικότερα, οι συνταξιούχοι με μηνιαίο ύψος συντάξεων έως 700 ευρώ θα λάβουν ενίσχυση 200 ευρώ, από 700,01 έως 1.100 ευρώ θα λάβουν ενίσχυση 150 ευρώ, και με μηνιαίο ύψος συντάξεων από 1.100,01 έως 1.600 ευρώ θα λάβουν 100 ευρώ.

Καταργείται το «πέναλτι»

Τίτλοι τέλους μπαίνουν στο «πέναλτι» του 30% που επιβάλλεται σε όσους συνταξιούχους επιλέγουν να εργαστούν, και πλέον δεν θα υπάρχει καμία περικοπή στο ποσό της σύνταξής τους. Την ίδια στιγμή, με το νομοσχέδιο θεσπίζεται ένας μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, ο οποίος διαμορφώνεται ως εξής:
- Για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους θα ισούται με το 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών τους, και
- για τους μη μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους με το 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κλάσης για κύρια σύνταξη.
Να σημειωθεί εδώ πως θεσπίζεται ετήσιο πλαφόν του πόρου, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 12πλάσιο της Εθνικής Σύνταξης. Για παράδειγμα, συνταξιούχος που εργάζεται και δικαιούται σύνταξη ύψους 1.200 ευρώ, αντιμετωπίζει παρακράτηση ύψους 360 ευρώ βάσει του ισχύοντος καθεστώτος. Εάν αυτός ο συνταξιούχος εργάζεται ως μισθωτός, με μικτό μηνιαίο μισθό 780 ευρώ, με το νέο σύστημα θα λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του και η παρακράτηση ύψους 360 ευρώ αντικαθίσταται από μη ανταποδοτικό πόρο ύψους 78 ευρώ.
Σε περίπτωση που ο ίδιος συνταξιούχος εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας και έχει επιλέξει την πρώτη ασφαλιστική κλάση, όπως η μεγάλη πλειονότητα των ελευθέρων επαγγελματιών, τότε η παρακράτησή ύψους 360 ευρώ αντικαθίσταται από μη ανταποδοτικό πόρο 84,98 ευρώ.

Επιδόματα με κάρτα

Όσον αφορά στον τρόπο πληρωμής των επιδομάτων –πλην κάποιων εξαιρέσεων, όπως τα αναπηρικά επιδόματα, το επίδομα στέγασης και έκτακτες οικονομικές ενισχύσεις της ΔΥΠΑ– προβλέπεται πως θα αρχίσουν να καταβάλλονται σταδιακά μέσω μίας προπληρωμένης κάρτας, όπως συμβαίνει ήδη σήμερα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης ή του επιδόματος σε ηλεκτρονικές πληρωμές και αγορές, ενώ για το υπόλοιπο ποσό παρέχεται η δυνατότητα ανάληψης μετρητών. Προβλέπονται, επίσης, κίνητρα για όποιον επιλέξει να μην κάνει ανάληψη του υπολοίπου, αλλά να το χρησιμοποιήσει σε ηλεκτρονικές συναλλαγές, κατά το πρότυπο των φορολοταριών που πραγματοποιεί σήμερα το υπουργείο Οικονομικών.
Επαγγελματική ασφάλιση
Στόχος είναι η ανάπτυξη του θεσμού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) στην Ελλάδα. Ειδικότερα, οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι:
- Η απλοποίηση διαδικασιών σύστασης ΤΕΑ και η χρήση πρότυπου καταστατικού.
- Η διευκόλυνση ίδρυσης πολυεργοδοτικών ΤΕΑ από περισσότερες επιχειρήσεις, ακόμα και χωρίς να έχουν κλαδική συνάφεια.
- Η θέσπιση ενιαίων κανόνων χρηστής διακυβέρνησης.
- Η ενίσχυση της εποπτείας των ΤΕΑ, με μεταφορά της στην Τράπεζα της Ελλάδος, αντί του ισχύοντος τριμερούς σχήματος (υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Εθνική Αναλογιστική Αρχή).
- Η παροχή κινήτρων προκειμένου να διασφαλιστεί πραγματική συμπληρωματική σύνταξη.
Να σημειωθεί εδώ πως τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) είναι Οργανισμοί Ιδιωτικού Δικαίου, προαιρετικού χαρακτήρα, που ιδρύονται από εργοδότες ή επαγγελματικές οργανώσεις και παρέχουν συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές πέρα από αυτές που παρέχει η υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση. Οι συνταξιοδοτικές παροχές μπορεί να καταβάλλονται είτε περιοδικά, όπως για παράδειγμα με τη μορφή μηνιαίων συντάξεων, είτε εφάπαξ, προκειμένου ο ασφαλισμένος να έχει ένα επιπλέον εισόδημα όταν συνταξιοδοτηθεί.
συνταξη, συνταξη γηρατος, απονομή σύνταξησ, επικουρικη συνταξη, επικουρικη συνταξη εφκα, απονομή επικουρικήσ σύνταξησ, Σύνταξη, Εθνική Σύνταξη, Κύρια σύνταξη, Επικουρική σύνταξη, Νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, διατάξεις νομοσχεδίου, Νέες ρυθμίσεις, νέο

Τα νέα Ταμεία

Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα. Κάθε ασφαλισμένος αποκτά ατομικό «κουμπαρά» στον οποίο καταβάλλει τις εισφορές που προβλέπονται στο καταστατικό του ΤΕΑ, οι οποίες επενδύονται. Εφόσον συμπληρώσει το ηλικιακό όριο ή/και τον αριθμό ετών ασφάλισης που προβλέπει το καταστατικό του ΤΕΑ, λαμβάνει τη συνταξιοδοτική παροχή που υπολογίζεται στη βάση του σωρευμένου ποσού εισφορών και των αποδόσεων.
Τα ΤΕΑ μπορούν να προσφέρουν, επίσης, συμπληρωματικές προς τις συνταξιοδοτικές παροχές, όπως για παράδειγμα παροχές για την περίπτωση ασθένειας, ένδειας ή θανάτου. Η συμμετοχή σε ΤΕΑ είναι εθελοντική. Το κάθε ΤΕΑ ορίζει στο καταστατικό του το εύρος εισφορών που δύναται να καταβάλει ο εργαζόμενος ή/και ο εργοδότης – εφόσον υπάρχει διπλή χρηματοδότηση. Οι καταβληθείσες εισφορές πιστώνονται στον ατομικό λογαριασμό του ασφαλισμένου, τον οποίον θα μπορεί να παρακολουθεί μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής, όπως παρακολουθεί κατ’ αντιστοιχία σήμερα τον τραπεζικό του λογαριασμό.
Να σημειωθεί εδώ πως από την 1η Ιανουαρίου 2025 τα ΤΕΑ θα εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος τόσο σε ό,τι αφορά την τήρηση της νομοθεσίας όσο και ως προς τη βιωσιμότητά τους και την επενδυτική τους στρατηγική. Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο, η εποπτεία ακολουθεί την Οδηγία IORPII της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχει ως στόχο τη χρηστή διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και την εξασφάλιση των συμφερόντων του ασφαλισμένου.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως για τους ήδη ασφαλισμένους σε ΤΕΑ, στο νομοσχέδιο προβλέπονται μεταβατικές ρυθμίσεις. Σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις, για τα σωρευμένα ποσά στους ατομικούς λογαριασμούς μέχρι την ψήφιση του νόμου, εφαρμόζονται οι προϊσχύουσες φορολογικές διατάξεις και οι υφιστάμενες καταστατικές διατάξεις των Ταμείων όσον αφορά στα ηλικιακά όρια.
συνταξη, συνταξη γηρατος, απονομή σύνταξησ, επικουρικη συνταξη, επικουρικη συνταξη εφκα, απονομή επικουρικήσ σύνταξησ, Σύνταξη, Εθνική Σύνταξη, Κύρια σύνταξη, Επικουρική σύνταξη, Νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, διατάξεις νομοσχεδίου, Νέες ρυθμίσεις, νέο

Η φορολόγηση των παροχών

Με την προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπεται κλιμακωτή φορολόγηση των παροχών των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης κάθε ασφαλισμένου. Όσο περισσότερος χρόνος έχει διανυθεί σε ΤΕΑ ή Ομαδικό Ασφαλιστικό Συμβόλαιο, τόσο μικρότερος είναι ο συντελεστής φορολόγησης, ώστε να ενισχύεται η μακροπρόθεσμη αποταμίευση.
Επιπλέον, παρέχονται επιπρόσθετα φορολογικά κίνητρα για την καταβολή σύνταξης μέσω της οποίας διασφαλίζεται συμπληρωματικό εισόδημα καθ’ όλη τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού βίου.
- Μέχρι 5 έτη ασφάλισης προβλέπεται 20% φορολόγηση για τα εφάπαξ και 10% για τη σύνταξη.
- Για 6 έως 15 έτη ασφάλισης προβλέπεται 15% φορολόγηση για τα εφάπαξ και 7,5% για τη σύνταξη.
- Για 16 έως 25 έτη ασφάλισης προβλέπεται 10% φορολόγηση για τα εφάπαξ και 5% για τη σύνταξη.
- Για 26 έτη ασφάλισης και άνω, προβλέπεται 5% φορολόγηση για τα εφάπαξ και 2,5% για τη σύνταξη.
Να σημειωθεί πως προϋπόθεση λήψης της παροχής από το ΤΕΑ είναι είτε η συνταξιοδότηση από τον κύριο φορέα ασφάλισης, είτε η συμπλήρωση του 67ου έτους, ανεξαρτήτως ετών ασφάλισης, είτε η συμπλήρωση του 55ου έτους, με 20 χρόνια ασφάλισης. Εάν ο ασφαλισμένος πληροί κάποια από τις δύο τελευταίες προϋποθέσεις, είναι δηλαδή 67 ετών ή 55 ετών με 20 χρόνια ασφάλισης, και εξακολουθεί να εργάζεται, μπορεί να λάβει μέχρι το 50% του ποσού που έχει σωρευθεί στον ατομικό του λογαριασμό, αφήνοντας το υπόλοιπο για να συνεχίσει να επενδύεται.
Ένα ερώτημα που μπαίνει είναι και αν οι ασφαλισμένοι μπορούν να «σπάσουν» πρόωρα τον ατομικό τους κουμπαρά. Με την προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπεται η δυνατότητα του ασφαλισμένου να λάβει και πρόωρα την παροχή ή μέρος αυτής, με αυξημένο (κατά 50%) φορολογικό συντελεστή εφόσον έχει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης στο ΤΕΑ. Με τη ρύθμιση αυτή, διευκολύνονται οι ασφαλισμένοι να χρησιμοποιήσουν το ποσό που έχουν αποταμιεύσει, για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών στη ζωή τους.

Θεμελίωση με 15 έτη εργασίας

Ενιαίες ρυθμίσεις θα ισχύουν όσον αφορά στις προϋποθέσεις θεμελίωσης επικουρικής σύνταξης για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα με τη συμπλήρωση 15 ετών επικουρικής ασφάλισης (δηλαδή 4.500 ένσημα), είτε σε έναν φορέα είτε διαδοχικά.

Να σημειωθεί εδώ πως η εφαρμογή ενιαίων κανόνων για την απονομή των επικουρικών συντάξεων επιτρέπει την υπαγωγή τους στη διαδικασία fast track, δηλαδή θα εκδίδονται εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ημερομηνία απονομής κύριας σύνταξης ή εντός έξι μηνών από την ημερομηνία αίτησης για την απονομή επικουρικής σύνταξης (αν αυτή υποβλήθηκε μεταγενέστερα από την αίτηση απονομής κύριας σύνταξης).

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως η διάταξη θα εφαρμοστεί αναδρομικά και στις εκκρεμείς αιτήσεις, και αναμένεται να μειώσει σημαντικά το χρόνο διεκπεραίωσης και το στοκ των εκκρεμών επικουρικών συντάξεων. Να σημειωθεί εδώ πως οι εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις υπολογίζονται σήμερα περίπου στις 40.000.

Επίδομα μητρότητας

Σήμερα οι μη μισθωτές μητέρες δεν λαμβάνουν καμία παροχή μητρότητας από τη ΔΥΠΑ, παρά μόνο το επίδομα κυοφορίας και λοχείας από τον e-ΕΦΚΑ. Με τη διάταξη αυτή, θα λαμβάνουν επίδομα μητρότητας για 9 μήνες, που θα ισούται με το ύψος του κατώτατου μισθού, κατ’ αντιστοιχία του τι ισχύει για τις μισθωτές δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Περίθαλψη με ΑΜΚΑ

Ως προϋπόθεση για την παροχή δωρεάν υγειονομικής κάλυψης ορίζεται, πλέον, η κατοχή ενεργού ΑΜΚΑ. Η πρόσβαση στα δημόσια νοσοκομεία και δομές Υγείας για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη παραμένει ελεύθερη, όμως σε περίπτωση μη ενεργού ΑΜΚΑ η σχετική δαπάνη θα βαρύνει τον ασθενή (όπως ισχύει και για τους μη κατόχους ΑΜΚΑ).

Σύνταξη και σε όσους χρωστούν

«Ανάσα» δίνεται σε μη μισθωτούς ασφαλισμένους που χρωστούν ποσά από 20.000 έως 30.000 ευρώ (και από 6.000 έως 10.000 ευρώ στον π. ΟΓΑ), και πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι θα έχουν τη δυνατότητα να βγουν στη σύνταξη αξιοποιώντας μία νέα διάταξη του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Παράλληλα, διατηρείται το ισχύον πλαίσιο για όσους ούννεται το ανώτατο όριο οφειλών ασφαλιστικών εισφορών για συνταξιοδότηση, από τις 20.000 στις 30.000 ευρώ (και από τις 6.000 στις 10.000 ευρώ για τον π. ΟΓΑ).
Η νέα διάταξη αφορά οφειλέτες που έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος ηλικίας τους και, ταυτόχρονα, έχουν καταβάλει εισφορές για τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης. Ως κριτήριο υπαγωγής στη ρύθμιση τίθεται όριο τραπεζικών καταθέσεων του οφειλέτη στις 12.000 ευρώ (και στις 6.000 ευρώ για οφειλέτες του π. ΟΓΑ).
Στη ρύθμιση προβλέπεται πως για ποσό από 20.000 έως 30.000 ευρώ (και από 6.000 έως 10.000 για τον π. ΟΓΑ) παρακρατείται ποσοστό τουλάχιστον 60% της μηνιαίας σύνταξης. Για το υπόλοιπο χρέος γίνεται παρακράτηση σε 60 δόσεις, μέχρι την εξόφλησή του, όπως γίνεται και σήμερα.
Ενδεικτικά αναφέρεται το παράδειγμα: ασφαλισμένος με οφειλές 29.000 ευρώ δικαιούται μηνιαία σύνταξη 750 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η παρακράτηση αρχικά θα ανέρχεται σε 450 ευρώ (δηλαδή 750 x 60%) και ο ασφαλισμένος θα λαμβάνει 300 ευρώ. Εντός 20 μηνών η οφειλή του θα έχει μειωθεί κατά 9.000 ευρώ (δηλαδή 450 x 20), με το υπόλοιπό του να ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.
Από αυτό το σημείο και έπειτα, θα ενταχθεί στο καθεστώς των 60 δόσεων. Η νέα του παρακράτηση θα είναι 333,33 ευρώ (δηλαδή 20.000/60) έως την αποπληρωμή της οφειλής και θα λαμβάνει σύνταξη 416,67 ευρώ το μήνα, για 60 μήνες.

Δείτε επίσης