Οικονομία

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ποιοι θα έχουν μείωση φόρου 20%

Η «Βραδυνή της Κυριακής» παρουσιάζει αναλυτικά τι προβλέπεται στο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ελευθεροι επαγγελματιεσ, ελευθεροι επαγγελματίες, φοροδιαφυγη, νομοσχεδιο φοροδιαφυγη, φοροδιαφυγη ελευθεροι επαγγελματιεσ, φορολογικα τεκμηρια, εφορια, αποκρυψη εισοδηματων, φορολογικο συστημα, φπα, ενφια, υπουργειο οικονομικων, ααδε, Ελεύθεροι επαγγελμα
Αρθρογράφος: Κώστας Αντωνάκος
Από Κώστας Αντωνάκος

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Ελαφρύτερο έως και πάνω από 20% θα είναι το εκκαθαριστικό της Εφορίας του 2024 για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, μετά τη διεύρυνση των εκπτώσεων και των απαλλαγών, τους «κόφτες» στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και του «κουρέματος», στο μισό, του Τέλους Επιτηδεύματος, που προβλέπουν οι τελικές διατάξεις του φορολογικού νομοσχεδίου για 735.000 φορολογούμενους.

Οι πλέον κερδισμένοι είναι όσοι ασκούν δραστηριότητα σε περιοχές με μικρό πληθυσμό, τα άτομα με ειδικές ανάγκες, οι εποχικοί, οι οικογένειες με παιδιά, οι ειλικρινείς απέναντι στην Eφορία, όσοι εμφανίζουν μεγάλο τζίρο και εισοδήματα στη περιοχή των 15.000 έως 30.000 ευρώ, καθώς και όσοι επιτηδευματίες αποκτούν εισοδήματα και από μισθούς, συντάξεις ή από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα.

Με βάση τις εκτιμήσεις για το ύψος των εισπράξεων του Δημοσίου από το νέο καθεστώς φορολογίας, ο τελικός λογαριασμός για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τις ατομικές επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους περιορίζεται σε σχέση με τον αρχικό, κατά μέσον όρο από 73 έως και 260 ευρώ, ανάλογα με το είδος και την έδρα της δραστηριότητας, το ύψος των εσόδων, τη σύνθεση της οικογένειας και άλλα χαρακτηριστικά.

Ειδικότερα, η μέση φορολογική επιβάρυνση μειώνεται κατά 73 ευρώ, στα 751 από 824 ή 9%, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες φορολογούμενων πέφτει κατά 269 ευρώ, στα 751 ευρώ από 1.020 ευρώ (26%). Η ελάφρυνση του φορο-λογαριασμού που θα κληθούν να πληρώσουν το 2024 οι ελεύθεροι επαγγελματίες μετά τις βελτιώσεις στο καθεστώς φορολογίας, θα προέλθει από επτά πηγές.

Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάστηκε άνω των 2.000 σχολίων από φορείς, επαγγελματίες και οικονομολόγους, και κατέληξε στις απαιτούμενες αλλαγές και παρεμβάσεις, ώστε να καμφθούν οι αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν το προηγούμενο διάστημα, προκειμένου να ψηφισθεί το νομοσχέδιο πριν από το τέλος του έτους.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Οικονομικών Χάρη Θεοχάρη, «οι αλλαγές δεν αλλάζουν τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου και τη στόχευση, αλλά λίγο τους τρόπους υπολογισμού (της ελάχιστης αμοιβής), ώστε να βελτιώσουμε σε όλες τις κατηγορίες την επιβάρυνση».

Ποιοι δικαιούνται μείωση κατά 50%

Το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα μειώνεται κατά 50% για όσους παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 67% (όσοι έχουν ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω απαλλάσσονται πλήρως από το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής), τους γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα ή με εξαρτώμενα τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον 67%, τους γονείς πολύτεκνων οικογενειών, καθώς και τους υπόχρεους που ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους σε οικισμούς της ηπειρωτικής χώρας με πληθυσμό μικρότερο των 500 κατοίκων ή σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των 3.100 κατοίκων. Για τους παραπάνω φορολογούμενους η ελάχιστη αμοιβή πέφτει στα 5.460 ευρώ από 10.920 ευρώ, με αποτέλεσμα ο φόρος να μειώνεται κατά 611 ευρώ, στα 491 ευρώ από 1.102 ευρώ.

Θεσπίζεται τεκμήριο ελάχιστο αμοιβής

Με τις διατάξεις του φορονομοσχεδίου, θεσπίζεται το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, η οποία προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης.

Συγκεκριμένα, το ύψος του εισοδήματος προσδιορίζεται από το άθροισμα των ακόλουθων τριών συντελεστών:

1. Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξάνεται κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά, με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.
2. Το 10% του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού, με όριο τις 15.000 ευρώ.
3. Το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, η προσαύξηση ανέρχεται στο 5% επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ.

Πάντως, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα που προκύπτει με βάση τους παραπάνω συντελεστές σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ξεπερνά τις 50.000 ευρώ.

Ποιοι αγρότες απαλλάσσονται

Ο τεκμαρτός φόρος «κουρεύεται» για τους ελεύθερους επαγγελματίες που αποκτούν εισόδημα από μισθωτή εργασία ή σύνταξη ή αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς τα εισοδήματα αυτά συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου.

Για παράδειγμα, αν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για έναν επαγγελματία είναι 13.000 ευρώ και έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 4.000 ευρώ το τεκμήριο περιορίζεται στις 9.000 ευρώ (13.000 – 4.000), με αποτέλεσμα το ποσό του φόρου που καλείται να πληρώσει να μειώνεται στα 810 ευρώ από 1.560 ευρώ, δηλαδή το όφελος είναι 750 ευρώ. Σημειώνεται ότι από το τεκμήριο απαλλάσσονται πλήρως οι αγρότες και όσοι αμείβονται με μπλοκάκι με έως 3 εργοδότες.

Τα εποχικά επαγγέλματα

Για τα εποχικά επαγγέλματα, όπως κυλικεία που λειτουργούν σε σχολεία, καθηγητές ιδιαίτερων μαθημάτων ξένων γλωσσών, τουριστικές δραστηριότητες, ο χρόνος διακοπής θα μειώνει ανάλογα, με βάση δωδεκατημόρια, το τεκμαρτό εισόδημα. Για παράδειγμα, αν κάποιος δεν ασκεί τη δραστηριότητα για 6 μήνες το χρόνο, το εισόδημα που θα υπολογίζει η Εφορία θα είναι μειωμένο στο μισό κατά 6/12, για διακοπή 3 μηνών θα μειώνεται κατά 3/12, για 2 μήνες κατά 2/12 κ.λπ.

Προκαταβολή φόρου

Χαμηλότερο κατά 50% θα είναι το ποσό της προκαταβολής φόρου για το επόμενο έτος, που θα κληθούν να πληρώσουν όλοι όσοι φορολογούνται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.

Το Τέλος Επιτήδευματος

Το Τέλος Επιτηδεύματος μειώνεται κατά 325 ευρώ, από τα 650 ευρώ στα 325 ευρώ, για όλους ανεξάρτητα από το ύψος του δηλωθέντος εισοδήματος, και κατά 300 ευρώ, από τα 600 ευρώ στα 300 ευρώ, για όσους διατηρούν υποκατάστημα. Επισημαίνεται ότι το Τέλος Επιτηδεύματος βαραίνει το εκκαθαριστικό σημείωμα της Εφορίας και καταβάλλεται μαζί με το φόρο εισοδήματος. Διευκρινίζεται, επίσης, ότι η μείωση κατά 50% δεν ισχύει για τους επαγγελματίες που αμείβονται με «μπλοκάκια» και τις επιχειρήσεις που δεν θα φορολογηθούν με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.

Ποιοι εξαιρούνται από το Ελάχιστο Εισόδημα

Το ελάχιστο εισόδημα δεν εφαρμόζεται σε πρόσωπα που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80% και για τα 3 πρώτα έτη από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας, για το τέταρτο έτος από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής τους δραστηριότητας το τεκμαιρόμενο ποσό μειώνεται κατά 67%, ενώ για το πέμπτο έτος από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας μειώνεται κατά 33%. Για παράδειγμα, για επαγγελματία με 4 έτη δραστηριότητας το φορολογητέο εισόδημα διαμορφώνεται στα 7.316 ευρώ από 10.920 ευρώ, μειωμένο κατά 3.604 ευρώ, και ο φόρος «ψαλιδίζεται» κατά 444 ευρώ, στα 658 ευρώ από 1.102 ευρώ.

Προσμετρούνται και ενοίκια

Για τον προσδιορισμό του ελάχιστου εισοδήματος θα λαμβάνονται υπόψη εκτός από τα εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες (μισθοί, συντάξεις), και εισοδήματα από ενοίκια και μερίσματα. Οι συντελεστές προσαύξησης του ελάχιστου εισοδήματος θα υπολογίζονται με βάση τα χρόνια δραστηριότητας, το κόστος μισθοδοσίας και τον τζίρο.

Πως αμφισβητείται το Εκκαθαριστικό

Πέραν των εκπτώσεων και των απαλλαγών «άνοιξε η βεντάλια» των περιπτώσεων αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου κέρδους από τους φορολογούμενους με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία, ενώ όλοι ανεξαιρέτως έχουν τη δυνατότητα να ακυρώσουν το εκκαθαριστικό της Εφορίας εφόσον αποδεχτούν να γίνει έλεγχος για τα εισοδήματα που απέκτησαν το 2023.

Αναλυτικότερα, τεκμήριο είναι μαχητό και μπορούν να το αμφισβητήσουν στις εξής περιπτώσεις:

- Στρατιωτική θητεία.
- Φυλάκιση.
- Νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική.
- Αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας, με βάση την εργατική νομοθεσία.
- Εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας.
- Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους.
- Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας Αρχής για λόγους προστασίας της Δημόσιας Υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον.
- Άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας που εμποδίζουν την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Για την εφαρμογή των παραπάνω, ο φορολογούμενος υποβάλλει στη Φορολογική Διοίκηση τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του, αλλά δεν συνιστούν και δεν αποδεικνύουν τέτοιους λόγους μόνες οι εγγραφές στα τηρούμενα βιβλία, αρχεία και στοιχεία.

Η Φορολογική Διοίκηση ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του φορολογουμένου και μειώνει ανάλογα το ελάχιστο ετήσιο κέρδος στο οποίο αναφέρονται οι ισχυρισμοί και τα αποδεικτικά στοιχεία.

Πέραν, όμως, των παραπάνω, ο ελεύθερος επαγγελματίας έχει επιπλέον τη δυνατότητα να αμφισβητήσει το ποσό που προκύπτει από το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να ζητήσει τη διενέργεια ελέγχου από τις φορολογικές Αρχές, για να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής του για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού.

Κερδισμένοι όσοι έχουν ετήσια εισοδήματα άνω των 15.000 ευρώ

Περιορίζεται δραστικά ο επιπλέον της ελάχιστης αμοιβής τεκμαρτός φόρος που προκύπτει από την προσαύξηση λόγω τζίρου, με τα μεγαλύτερα κέρδη να έχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες με εισοδήματα άνω των 15.000 ευρώ. Και αυτό, γιατί με τη νέα διάταξη του φορολογικού νομοσχεδίου προβλέπεται πλαφόν 5% στη προσαύξηση της ελάχιστης αμοιβής από 35% - 100% που προέβλεπε η αρχική ρύθμιση, αλλά σε καμία περίπτωση το τεκμαρτό εισόδημα δεν μπορεί να ξεπερνά τις 50.000 ευρώ.

Η προσαύξηση 5% υπολογίζεται επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ στον οποίο ο υπόχρεος πραγματοποιεί τα υψηλότερα έσοδα. Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ όπου πραγματοποιεί τα υψηλότερα έσοδα, κατά 10.000 ευρώ (ετήσιος τζίρος 35.000 ευρώ – μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών ΚΑΔ 25.000 ευρώ = 10.000 ευρώ).

Επομένως, η προσαύξηση 5% θα εφαρμοστεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο, η προσαύξηση εφαρμόζεται κατά τρόπο πιο αναλογικό και με μικρότερη επιβάρυνση για τους υπόχρεους. Με την αρχική ρύθμιση η προσαύξηση της ελάχιστης αμοιβής ανερχόταν σε 35% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 100% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων, σε 70% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 150% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων, και σε 100% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 200% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων.

Με βάση τα παραπάνω, για παράδειγμα, για ελεύθερο επαγγελματία με τζίρο 50.000 ευρώ και μέσο τζίρο της αντίστοιχης δραστηριότητας 20.000 ευρώ η προσαύξηση της ελάχιστης αμοιβής με το αρχικό σύστημα θα ήταν 35%, αφού ο τζίρος του ήταν υψηλότερος κατά 150% από το μέσο όρο, και συνεπώς το ελάχιστο εισόδημα που θα έπρεπε να δηλώσει στην εφορία θα ήταν 10.920 x 35% = 14.742 ευρώ και ο συνολικός φόρος θα ανερχόταν σε 1.943 ευρώ.

Με τη νέα ρύθμιση ο συγκεκριμένος φορολογούμενος θα έχει προσαύξηση της ελάχιστης αμοιβής στη διαφορά των 30.000 ευρώ με συντελεστή 5%, άρα 1.500 ευρώ, και έτσι το φορολογητέο εισόδημά του θα διαμορφωθεί στα 12.420 ευρώ και ο φόρος στα 1.432 ευρώ. Δηλαδή θα πληρώσει λιγότερα 511 ευρώ ή 26%.

Επισημαίνεται ότι η προσαύξηση με βάση τον τζίρο δεν υπολογίζεται όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ή όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στο συγκεκριμένο ΚΑΔ δεν υπερβαίνει τους 30.

Δείτε επίσης