Πολιτική

Επίσκεψη Ερντογάν: Αθήνα και Άγκυρα «στρώνουν» το έδαφος για τα δύσκολα

Το Μεταναστευτικό και η βίζα Σένγκεν θα κυριαρχήσουν στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας

ελληνοτουρκικα, μητσοτακης ερντογαν, ερντογαν μητσοτακης, ελληνοτουρκικα, κυριακος μητσοτακης ρετζεπ ταγιπ ερντογαν, ελληνοτουρκικα, ελληνοτουρκικεσ σχεσεισ, μετρα οικοδομησης εμπιστοσυνησ, κυριάκος μητσοτάκης, ρετζέπ ταγίπ ερντογάν, ερντογάν μητσοτάκης ε
Αρθρογράφος: Κώστας Μελισσόπουλος
Από Κώστας Μελισσόπουλος

Αναδημοσίευση από την «Βραδυνή της Κυριακής»

Μία ευκαιρία για την Ελλάδα και την Τουρκία να «χτίσουν» επάνω στα θεμέλια μίας θετικής ατζέντας με προοπτικές αποτελεί, σύμφωνα με κορυφαίο διπλωμάτη, το αθηναϊκό ραντεβού των δύο ηγετών στις 7 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Βραδυνή της Κυριακής», ο βασικός στόχος της συνάντησης των δύο ηγετών θα είναι η υπογραφή ενός «συμφώνου κατανόησης» (ή όπως αλλιώς επιλέξουν να το ονομάσουν), το οποίο θα εδράζεται αφενός σε δεσμεύσεις για τήρηση του καλού κλίματος, και αφετέρου σε συμφωνίες επάνω σε ζητήματα «χαμηλής πολιτικής», και θα έχει περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα, παρά ουσιαστικό, αφού τα μείζονα θέματα παραπέμπονται για το μέλλον.

«Ο Ταγίπ Ερντογάν έρχεται για να πάρει ό,τι μπορεί και να δώσει ό,τι δύναται χωρίς κόστος», εκτιμούν διπλωμάτες, οι οποίοι τονίζουν ότι ο βασικός στόχος του Τούρκου προέδρου αυτή την περίοδο είναι αφενός η επανασύνδεσή του με την Ευρώπη, και αφετέρου η προσήλωσή του στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα έχει διαμηνύσει εξωδίκως ότι δεν συζητά επί του παρόντος κανένα φλέγον θέμα που μπορεί να αφορά δυνητικά τη Χάγη, και η ατζέντα είναι συγκεκριμένη και προσηλωμένη σε αυτά που μπορούμε να συμφωνήσουμε…

Κατά συνέπεια, από τη στιγμή που η Τουρκία δεν επιθυμεί εντάσεις με την Ελλάδα και αποφεύγει οτιδήποτε μπορεί να υπονομεύσει τις σχέσεις της με την Ευρώπη, θα εστιάσει σε αυτά που μπορεί να κερδίσει από τη συνάντηση. Σε αυτήν θα ζητήσει μεταξύ άλλων –μέσω του Κυριάκου Μητσοτάκη– την κατάργηση της βίζας Σένγκεν, και μία γενναία αύξηση της χρηματοδότησης για τη διαχείριση των μεταναστών και προσφύγων που φιλοξενεί στο έδαφός της.

Αυτό θα είναι, άλλωστε, ένα από τα αντικείμενα της συζήτησης αφού έχει προηγηθεί σχολαστική προετοιμασία από τα υπουργεία Εξωτερικών των δύο χωρών. Είναι αξιοσημείωτο ότι κατά την πρόσφατη επεισοδιακή συνάντηση του κ. Ερντογάν με τον Γερμανό καγκελάριο Σολτς στο Βερολίνο, ο Τούρκος πρόεδρος βρήκε ευήκοα ώτα σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις του στο Μεταναστευτικό, και αυτό διευκολύνει την ελληνική πλευρά να προωθήσει στην Ε.Ε. τις –δίκαιες επί του συγκεκριμένου θέματος– απαιτήσεις των Τούρκων.

Η σκιά που δημιούργησαν, προς στιγμήν, εμπρηστικές δηλώσεις τόσο του κ. Ερντογάν όσο και ανώτατων στρατιωτικών και αξιωματούχων, όπως ο Χακάν Φιντάν, που έθεσε ξανά θέμα μειονότητας σε Θράκη και Δωδεκάνησα, δεν εκτιμάται ως σοβαρή από την ελληνική κυβέρνηση, αφού, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, προορίζονται για εσωτερική κατανάλωση και όχι για ουσιαστική συζήτηση με την Αθήνα.

Όμως, έμπειροι διπλωμάτες εκτιμούν ότι οι Τούρκοι απλώς δηλώνουν τις πάγιες θέσεις τους, βάζουν στο τραπέζι επιχειρήματα τα οποία θα «βαρύνουν» έναν μελλοντικό διάλογο, και η Αθήνα οφείλει να τα λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη της.

Πάντως, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, στις 7 Δεκεμβρίου δεν πρόκειται να υπάρξει συζήτηση για τα φλέγοντα θέματα και τις προκλητικές απαιτήσεις των Τούρκων. Με λίγα λόγια, ό,τι έχει σχέση με ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα, και γενικώς με τις αναθεωρητικές επιδιώξεις των γειτόνων (αποστρατικοποίηση, αποφυγή επέκτασης χωρικών υδάτων στα 6 ν.μ., μείωση του FIR προσαρμοσμένου στα 6 ν.μ.), δεν θα μπουν στο τραπέζι των συζητήσεων.

Η συζήτηση επί της ουσίας θα έχει ως αντικείμενο την κωδικοποίηση των έως τώρα συμφωνιών που προέκυψαν από τις συναντήσεις που προηγήθηκαν, δηλαδή της θετικής ατζέντας, του πολιτικού διαλόγου και των ΜΟΕ, αλλά και των όσων συμφωνήθηκαν για το Μεταναστευτικό, το οποίο είναι ένα θέμα που «καίει» αμφότερες τις πλευρές και θέλουν μία δίκαιη λύση, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας.

Διπλωμάτες, εξηγούν ότι η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν μπορεί να μην λύσει βασικά προβλήματα, αλλά θα δημιουργήσει το έδαφος για να καλλιεργηθούν σχέσεις με λιγότερη καχυποψία, και περισσότερη προσήλωση στα οικονομικά αποτελέσματα της καλής γειτονίας.

Η αλήθεια είναι πως και η τουρκική πλευρά έχει επενδύσει πολλά στη συνάντηση της 7ης Δεκεμβρίου, γι’ αυτό και η τόση ηρεμία στο Αιγαίο, αφού περιμένει από την Αθήνα να αποτελέσει το όχημα για τη διευθέτηση καυτών εκκρεμοτήτων με τις Βρυξέλλες.

Θα τεθεί και το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου

Η Τουρκία δεν είναι η μόνη που έχει απαιτήσεις στη συζήτηση με την Ελλάδα, λένε έμπειροι διπλωμάτες, και τονίζουν ότι η Αθήνα έχει θέσει εδώ και καιρό ως απαίτηση από την Άγκυρα –μεταξύ άλλων– την ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, η ύπαρξη του οποίου μόνο ζημιά μπορεί να επιφέρει στις διμερείς σχέσεις.

Την ίδια ώρα, η ελληνική διπλωματία ακούει τις προκλητικές φωνές των Τούρκων αξιωματούχων, αλλά δεν δίνει καμία σημασία, αφού τις θεωρεί business-as-usual για την Άγκυρα. Τόσο ο Χακάν Φιντάν όσο και προχθές ο Τούρκος αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού της γείτονος χώρας ναύαρχος Τατλίογλου έθεσαν μετ’ επιτάσεως θέματα που άλλοτε θα προκαλούσαν σφοδρές αντιδράσεις.

Θέματα όπως η μουσουλμανική μειονότητα στη χώρα μας, την οποία ο κ.Φιντάν θεωρεί «συμπατριώτες του», ή ζητήματα αποστρατικοποίησης των νησιών, όπως ζήτησε σε έντονο ύφος ο ναύαρχος Τατλίογλου, θα συναντούσαν σκληρή απάντηση στο παρελθόν. Τώρα όμως, ανήκουν σε ένα πλαίσιο ασύμβατο με την πραγματικότητα, λένε διπλωμάτες που ξέρουν σε βάθος τις εξελίξεις στις συνομιλίες.

Φυσικά, στο Πεντάγωνο τόσο η πολιτική όσο και η στρατιωτική ηγεσία των Ε.Δ. ξεκαθαρίζουν στους συνομιλητές τους ότι η αποστρατικοποίηση νησιών δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ, όσο η Τουρκία παραμένει απειλή για την Ελλάδα.

Στο ερώτημα γιατί οι Τούρκοι επιμένουν τόσο πολύ σε αυτό, αφού μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί ο φόβος τους για ελληνική…επίθεση, ενημερωμένες πηγές ανέφεραν ότι αυτό που επιδιώκουν ουσιαστικά οι Τούρκοι είναι ο συμβολισμός της αποστρατικοποίησης και όχι αυτή καθαυτή η απόσυρση των δυνάμεων από τα νησιά.

Ένας συμβολισμός που μπορεί να παρουσιαστεί από τον κ. Ερντογάν στον τουρκικό λαό ως νίκη απέναντι στην Ελλάδα, σε μια προσπάθεια να αποκαθηλώσει τον Κεμάλ Ατατούρκ, σύμφωνα με γνώστες της τουρκικής πραγματικότητας.

Πάντως, από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ξεκαθαρίζουν πως πρόκειται «για όνειρα θερινής νυκτός»

Δείτε επίσης