Πολιτική

Ποιος ήταν ο ιδεολογικός «πατέρας» του άρθρου 16

Η απίστευτη ιστορία ενός μαρξιστή που έγινε υπουργός της Χούντας!

αρθρο 16, αρθρο 16 χουντα, χουντα αρθρο 16, θεοφυλακτος παπακωνσταντινου αρθρο 16, θεοφύλακτος παπακωνσταντίνου, πανεπιστημια αρθρο 16, αρθρο 16 πανεπιστημια, πανεπιστήμια άρθρο 16, χουντα πανεπιστημια αρθρο 16
Αρθρογράφος: Vradini.gr
Από Vradini.gr

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Δεν θα το πιστέψετε, αλλά η απαγόρευση των ιδιωτικών πανεπιστημίων περιέχεται στο πρώτο χουντικό Σύνταγμα και είχε πρωτεργάτη έναν πρώην… μαρξιστή.

Ο Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου από προπολεμικός εκδότης της «Μαρξιστικής Βιβλιοθήκης», βρέθηκε μεταπολεμικά στο παρακράτος που είχε στήσει ο μετέπειτα δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος και ανταμείφθηκε με τη θέση του υπουργού Παιδείας το 1968.

Η «Βραδυνή της Κυριακής» φέρνει στο φως τα πρακτικά από τα υπουργικά συμβούλια της 1ης Ιουλίου και της 5ης Σεπτεμβρίου 1968, στο οποίο συζητείται το «άρθρο 17» του πρώτου χουντικού Συντάγματος. Δηλαδή το άρθρο για την Παιδεία.

Γεώργιος Παπαδόπουλος (πρόεδρος κυβερνήσεως): Άδειαν λειτουργίας ανωτάτων ιδιωτικών σχολών την απαγορεύομεν. Θέλετε να την επιτρέψωμεν; Τι θα γίνει όμως τότε;

Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου (υπουργός Παιδείας): Πρέπει να αποκλεισθή. Διότι θα έλθουν ιδιώται οι οποίοι θα ιδρύσουν εν πανεπιστήμιον, θα εισπράττουν δίδακτρα και οσονδήποτε και εάν υπόκεινται εις τον έλεγχον της Πολιτείας, η στάθμη της εκπαιδεύσεως την οποία θα παρέχουν θα είναι οπωσδήποτε κατωτέρα. […] Θα είναι κρίμα να εμπιστευθώμεν την Ανωτάτην Εκπαίδευσιν εις χείρας ιδιωτών, οι οποίοι ως επί το πλείστον κινούνται από το κίνητρον του κέρδους.

Γεώργιος Παπαδόπουλος: Μήπως εάν ανοίξωμεν τους ασκούς του Αιόλου προς την ιδιωτικήν εκπαίδευσιν με την υφισταμένην έντονον τάσιν όλων να λάβουν ένα δίπλωμα, θα δημιουργηθή ένα πολυπληθές επιστημονικόν προλεταριάτον, η υπέρμετρος διόγκωσις του οποίου θα έχη δυσμενείς κοινωνικάς επιπτώσεις, συνεπεία των υφισταμένων σήμερον αντικειμενικών αδυναμιών απορροφήσεώς των προς τους αντίστοιχους κλάδους της παραγωγής και της επιστήμης. […] Νομίζω, ότι δεν πρέπει να ομιλώμεν περί του ανοίγματος της Ανωτάτης Εκπαιδεύσεως προς τους ιδιώτας.

Ιωάννης Ροδινός-Ορλάνδος (αναπλ. υπουργός Συντονισμού): Συμφωνώ εις αυτήν την αρχήν, αλλά θα ήθελα να επιστήσω την προσοχήν σας επί του εξής: Είναι ενδεχόμενον αύριον η εξέλιξις των ευρωπαϊκών χωρών να δημιουργήση την ευρωπαϊκήν κοινότητα, η οποία να δημιουργήση ευρωπαϊκόν πανεπιστήμιον εις την Ελλάδα. Τι θα γίνει εις την περίπτωσιν αυτήν; Αποκλείεται;

Ιωάννης Χολέβας (υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας): Θα λειτουργήση ως ΝΠΔΔ εις την Ελλάδα.

Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος (υπουργός Οικονομικών): Το Αμερικανικόν Κολλέγιον ημπορεί να εξελιχθεί εις πανεπιστήμιον;

Γεώργιος Παπαδόπουλος: Το θέμα είναι αν θα το επιτρέψωμεν ή όχι. […] Να αφήσωμεν μόνον την Ανωτέραν Εκπαίδευσιν ανοικτήν εις την ιδιωτικήν πρωτοβουλίαν και να αφήσωμεν την Ανωτάτη, ως έχει, υπ’ ευθύνη του κράτους.

Η συζήτηση θα συνεχιστεί στις 5 Σεπτεμβρίου 1968. Ο Παπακωνσταντίνου θέλει να απαγορεύσει και την ιδιωτική Ανώτερη Εκπαίδευση, δηλαδή τις δημοσιογραφικές σχολές, τις θεατρικές, τις κινηματογραφικές, των κομμωτών κ.λπ.

Βρίσκει συμμάχους μέσα στο υπουργικό συμβούλιο. αν και οι περισσότεροι, ακόμα και ο Παπαδόπουλος, το βρίσκουν κάπως υπερβολικό.

Ηλίας Κυριακόπουλος (υπουργός Δικαιοσύνης): Η Εκπαίδευσις κατά νόμον εις όλα τα κράτη και εις την Ελλάδα, πάντοτε είναι έργον κρατικόν. Η Εκπαίδευσις ενεργείται παρά του κράτους δια δημοσίων υπαλλήλων και δημοσίων μέσων, χρηματικών και πάσης άλλης φύσεως υλικών. Μόνον ίσως εις την Ελλάδα επιτρέπει το κράτος εις τους ιδιώτας να ιδρύουν και να λειτουργούν εκπαιδευτικά σχολεία, Στοιχειώδους και Μέσης Εκπαιδεύσεως. [δεν αντέχω εδώ να μην σχολιάσω τις μπούρδες που εκσφεντονίζει ο υπουργός και... καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου]

Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου (υπουργός Παιδείας): Η άποψις που εξέθεσε ο κ. υπουργός της Δικαιοσύνης, ότι η Εκπαίδευσις αποτελεί κατ’ ουσίαν δικαίωμα του κράτους, προνόμιον του κράτους, είναι σωστή. Διότι το να ασκούν ιδιώται την Εκπαίδευσιν αποτελεί εξαίρεσιν. […] Αυτό το οποίον ζητούν οι επιχειρηματίαι της Εκπαιδεύσεως, οι οποίοι κατά σημαντικόν ποσοστόν έχουν εξελιχθή και εις καπήλους της μορφώσεως του ελληνικού λαού, είναι πονηρόν. Είναι πονηρόν, διότι μεταφέρουν εκ των υστέρων εις τους ώμους του κράτους την φροντίδα να κάμνη τον αστυνόμον. […] Είναι γνωστόν πόσον μεγάλη είναι η δίψα του λαού δια διπλώματα, όχι δι’ επιστημονικήν κατάρτισιν, αλλά δι’ απόκτησιν πάση θυσία ενός οιουδήποτε διπλώματος, το οποίον να διαφοροποιή τον κάτοχον από τον απλούν τελειόφοιτον του Γυμνασίου. Αυτήν την δίψαν την έχουν εκμεταλλευθή διάφοροι, οι οποίοι την βλέπουν ως αντικείμενον καθαρώς κερδοσκοπικής εκμεταλλεύσεως και οι οποίοι δεν φροντίζουν καθόλου να καλύψουν τας ανάγκας εκείνων, οι οποίοι καταφεύγουν εις αυτούς. Η εκμετάλλευσις αυτής της δίψης δια κερδοσκοπικούς σκοπούς αποτελεί έγκλημα κατά της νεότητος. […] Τα ιδιωτικά σχολεία της λεγομένης «Ανωτέρας Εκπαιδεύσεως» εκτρέφουν κοινωνικούς επαναστάτας, διότι εκμεταλλεύονται τα παιδιά και τα εξαπατούν χωρίς να τους παρέχουν κανέν ουσιαστικόν προσόν. Σας εξορκίζω να καταργήσωμεν το δικαίωμα των επιχειρηματιών να ιδρύουν Σχολάς Ανωτέρας Εκπαιδεύσεως […] διότι αν δημιουργήσωμεν δια του Συντάγματος τοιαύτην δυνατότητα θα ξεφυτρώσουν σχολεία σαν μανιτάρια με μόνον κίνητρον το κέρδος των επιχειρηματιών. […] Αν τα περιβάλλωμεν με την έγκρισιν του κράτους, θα ευρεθούν παιδιά, τα οποία θα νομίζουν ότι κάτι θα αποκτήσουν, εάν έχουν ένα τοιούτου είδους δίπλωμα και θα τα πάρωμεν εις τον λαιμόν μας.

Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου (υπ. Δημοσίων Έργων): Συμφωνώ με όσα είπεν ο κ. υπουργός Παιδείας, διότι υπάρχει και μία άλλη πλευρά. Το κράτος εάν ημπορούσε αυτό να ιδρύση διαφόρους Σχολάς, θα έκρινε ποίαι πράγματι χρειάζονται και όχι ποίαι αποδίδουν οικονομικώς.

Ηλίας Κυριακόπουλος: Δεν είναι δυνατόν οι ιδιώται να ιδρύουν ανωτάτας σχολάς.

Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου

Ο Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου γεννήθηκε στο Μοναστήρι το 1905. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκεί οργανώθηκε στην Κομμουνιστική Νεολαία Αθήνας του ΚΚΕ και έφτασε σε ηγετικές θέσεις, μέχρι που διαγράφτηκε το 1927 ως «αρχειομαρξιστής».

Συνέχισε να κινείται στον ίδιο πολιτικό χώρο, έβγαζε το περιοδικό «Μαρξιστική Βιβλιοθήκη», είχε φιλία και συνεργασία με τον Αβραάμ Μπεναρόγια και τον Γιάννη Κορδάτο, με τον οποίο, μάλιστα, το 1933 έβγαζαν μαζί τη «Νέα Επιθεώρηση». Είχε περισσότερες σχέσεις, πλέον, με τροτσκιστές.

Εγκατέλειψε τις μαρξιστικές ιδέες στη διάρκεια του πολέμου και ασχολήθηκε με τη Δημοσιογραφία.

Το 1958 γνώρισε τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, καθώς είχε αρχίσει να εμπλέκεται σε παρακρατικές οργανώσεις της Δεξιάς. Στην πρώτη κυβέρνηση της Χούντας υπηρέτησε ως εκπρόσωπος Τύπου.

Την 1η Νοεμβρίου 1967 έγινε υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το ιδεολογικό του μανιφέστο, η «Πολιτική Αγωγή», μοιράστηκε σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας, σε 400.000 αντίτυπα από τη Χούντα.

Δείτε επίσης