Μπορούν τα εμβόλια mRNA να μας κάνουν «υπερανθρώπους»; | embolio 4 scaled

Οι ιδρυτές της BioNTech, Ουγκούρ Σαχίν και Οζλέμ Τουρετσί, εκτιμούν ότι σε 15 χρόνια από σήμερα, το ένα τρίτο των νέων εγκεκριμένων φαρμάκων θα βασίζεται στο mRNA  

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Της Σόφης Λούκα

Η γοργή ανάπτυξη των εμβολίων κατά του κορωνοϊού είναι ένα πρωτοφανές επίτευγμα για τη φαρμακοβιομηχανία που προσέφερε στην ανθρωπότητα μία έξοδο από την πανδημία.

Ωστόσο, τα καλά νέα δεν τελειώνουν εδώ, αφού ο ρόλος των εμβολίων που βασίζονται στην τεχνολογία του αγγελιοφόρου RNA (mRNA), στην επιτυχία αυτή σηματοδοτούν την έναρξη μίας νέας εποχής για την ανάπτυξη θεραπειών και για άλλες σοβαρές ή χρόνιες ασθένειες. Με αυτά τα λόγια οι ιδρυτές της BioNTech, Ουγκούρ Σαχίν και Οζλέμ Τουρετσί, προϊδεάζουν τον κόσμο ολόκληρο με άρθρο τους στο επετειακό τεύχος του περιοδικού «Economist» για το 2022 για τη νέα γενιά φαρμάκων, τα οποία σε 15 χρόνια από σήμερα –τουλάχιστον το ένα τρίτο αυτών– θα βασίζονται στο mRNA.

Μιλώντας σχετικά στο BBC η Άννα Μπλέικνι, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο British Columbia του Καναδά, «όλο το πεδίο του mRNA τώρα εκρήγνυται και αποτελεί μία αλλαγή του παιχνιδιού στην Ιατρική». Σε αυτή τη νέα εποχή για την πρόοδο της Ιατρικής και την πάλη των ανθρώπων με δύσκολες ασθένειες, η ίδια έχει δώσει το όνομα «the RNAissance» («η Αναγέννηση»). Τι σημαίνει, όμως, πρακτικά αυτό; Θα μπορέσουν δηλαδή στο άμεσο μέλλον τα εμβόλια mRNA να προσφέρουν τη θεραπεία για διάφορα είδη καρκίνου, για τον ιό HIV, τις τροπικές ασθένειες και να μετατρέψουν όλους τους ανθρώπους σε πραγματικούς υπερανθρώπους; 

Τα παραδοσιακά εμβόλια λειτουργούν με την έγχυση αδρανοποιημένων πρωτεϊνών του ιού, που ονομάζονται αντιγόνα, τα οποία διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος για να αναγνωρίσει τον ιό όταν αυτός εμφανιστεί ξανά. Η ιδιοφυΐα των εμβολίων mRNA είναι ότι δεν χρειάζεται να γίνει έγχυση του ίδιου του αντιγόνου. Αντίθετα, τα εμβόλια αυτά χρησιμοποιούν τη γενετική αλληλουχία ή τον «κώδικα» του αντιγόνου, που μεταφράζεται σε mRNA. Είναι ένα φάντασμα του αληθινού πράγματος, που ξεγελάει το σώμα δημιουργώντας πολύ αληθινά αντισώματα. Το ίδιο το τεχνητό mRNA, στη συνέχεια εξαφανίζεται, υποβαθμισμένο από τις φυσικές άμυνες του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των ενζύμων που το διασπούν, αφήνοντάς μας μόνο με τα αντισώματα. Συνεπώς, η παραγωγή τους είναι ασφαλέστερη, πιο γρήγορη και περισσότερο φθηνή σε σχέση με τα παραδοσιακά εμβόλια, όπως αποδείχτηκε με τον Covid-19, η αλληλουχία του γονιδιώματος του οποίου αναλύθηκε στην Κίνα στις 10 Ιανουαρίου 2020 και το πρώτο εμβόλιο mRNA ξεκίνησε τη φάση 1 της κλινικής δοκιμής του στις 16 Μαρτίου. Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), ενέκρινε το εμβόλιο Pfizer-BioNTech με ποσοστό αποτελεσματικότητας 95% κατά του κορωνοϊού, στις 11 Δεκεμβρίου.

Και το βασικό ερώτημα παραμένει το ίδιο, τι πρέπει να περιμένει η ανθρωπότητα στη συνέχεια; Σύμφωνα με τον καθηγητή Ντράγκονι Φου, αναπληρωτή καθηγητή στο τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ, αν επί του παρόντος γινόμαστε μάρτυρες του εμβολίου mRNA 1.0 για τον Covid-19, τότε το 2.0 θα αντιμετωπίσει δύο ακόμη κατηγορίες ασθενειών. «Η μία είναι τα παθογόνα, όπως η Sars» και άλλοι ξένοι εισβολείς όπως ο HIV, ο Ζίκα, ο έρπης και τα παράσιτα της ελονοσίας, και «η άλλη κατηγορία είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα». Σύμφωνα με τον ίδιο, το μέλλον θα μπορούσε να περιλαμβάνει «θεραπείες» mRNA, για παράδειγμα για τη μείωση της φλεγμονής, το οποίο «θεωρητικά, ανοίγει απίστευτες δυνατότητες».

 Αυτές τις ημέρες, χάρη στη συνδυασμένη καινοτομία στη διανομή λιπιδίων και την τεχνολογία mRNA, τα εμβόλια και οι θεραπείες που αναπτύσσονται, περιλαμβάνουν τη θεραπεία mRNA της Translate Bio για την κυστική ίνωση και τη σκλήρυνση κατά πλάκας, το εμβόλιο mRNA της Gritstone Oncology και της Gilead Sciences για τον HIV, τις θεραπείες της Arcturus Therapeutics για την κυστική ίνωση και τις καρδιακές παθήσεις, και τις θεραπείες mRNA της γερμανικής start-up Ethris με την AstraZeneca, για σοβαρές πνευμονικές παθήσεις και άσθμα. Ταυτόχρονα, εξετάζονται λύσεις για τις τροπικές ασθένειες, αν και το πρώτο νέο εμβόλιο mRNA που θα κυκλοφορήσει, πιστεύεται ότι θα αφορά έναν πιο οικείο εχθρό, τη γρίπη, που ευθύνεται για περίπου 290.000 με 650.000 θανάτους ετησίως, σε παγκόσμιο επίπεδο. Αρκετές φαρμακευτικές εταιρίες επιδιώκουν, επίσης, εμβόλια mRNA και θεραπείες για τον καρκίνο, ενώ η ιδέα της εξατομικευμένης Ιατρικής ειδικά για τον ασθενή είναι μία άλλη πόρτα που ανοίγεται διάπλατα στη νέα αυτή εποχή για την ιατρική επιστήμη. Αυτά για το mRNA 2.0, ενώ το 3.0 θα μπορούσε να αφορά την αντοχή στα αντιβιοτικά, που αποτελεί πηγή μεγάλης ανησυχίας για τη σύγχρονη Ιατρική. Με βάση τα παραπάνω, το μέλλον θα «κατοικείται» από υπερανθρώπους ή, τέλος πάντων, ανθρώπους με «υπεράνθρωπη» ανοσία; Πειράματα για ανάμειξη διαφόρων εμβολίων mRNA είναι στα σκαριά, συμπεράσματα για τη διάρκεια απόκρισης των αντισωμάτων και της κυτταρικής απόκρισης καταγράφονται, αλλά όλα τα άλλα, προς το παρόν, είναι απλώς εικασίες…