Ειδικές κουρτίνες οι οποίες θα ανοίγουν κατά τη διάρκεια της προσευχής, και φωτιζόμενα χαλιά στο πάτωμα προανήγγειλε η τουρκική εφημερίδα Χουριγιέτ, τα οποία θα φωτίζονται για να σκοτεινιάζει ο χώρος και να μην φαίνονται οι αγιογραφίες.

Οι επισκέπτες πλέον στην Αγία Σοφία, θα πρέπει για να μπούνε στο ναό να βγάζουν τα παπούτσια τους.

Όλα αυτά, μετά τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, όπως αποφάσισε την Παρασκευή 10 Ιουλίου το Συμβούλιο της Επικρατείας στην Τουρκία.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε το έγγραφο, με το οποίο μετατρέπεται επισήμως η Αγία Σοφία σε τζαμί.

Κάπως έτσι, ακυρώθηκε η απόφαση του 1934, με την οποία η κυβέρνηση του Κεμάλ Ατατούρκ είχε μετατρέψει το βυζαντινό μνημείο σε μουσείο.

Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι τρόποι για να γινόταν η Αγιά Σοφιά και επίσημα τζαμί ήταν δύο. Είτε με προεδρικό διάταγμα με την υπογραφή του Τούρκου Προέδρου είτε με διοικητική απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων.

Ο Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ότι η Αγία Σοφία θα ανοίξει για τη μουσουλμανική λατρεία: «Αποφασίστηκε ότι η Αγία Σοφία θα τεθεί υπό την εποπτεία της Ντιγιανέτ (Αρχή Θρησκευτικών Υποθέσεων) και θα ξανανοίξει για προσευχή», ανέφερε ο Ερντογάν σε μια ανακοίνωση που αναρτήθηκε στο Twitter.

ΕΔΩ μπορείτε να διαβάσετε τα έγγραφα του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Τουρκίας με τα οποία δόθηκε το πράσινο φως για τη μετατροπή σε τζαμί.

Προτού ανακοινωθεί η απόφαση, ο γαμπρός του Ταγίπ Ερντογάν και υπουργός Οικονομικών έκαναν ένα tweet, χρησιμοποιώντας τον στίχο του ποιητή Necip Fazıl Kısakürek: «Υπομονή νέοι μου! Δεν ξέρω αν θα γίνει σήμερα ή αύριο αλλά η Αγιά Σοφιά θα ανοίξει».

Παγκόσμια κατακραυγή

Με τις αποφάσεις του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της Τουρκίας και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που προβλέπουν τη μετατροπή του μουσείου της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο πρόεδρος της Τουρκίας «αψηφά εκ νέου την Ευρώπη», σχολίασε στον τίτλο του ρεπορτάζ της η γαλλική καθημερινή εφημερίδα Le Figaro.

«Μάθαμε λοιπόν το όνομα του 3.272ου τζαμιού της Κωνσταντινούπολης: το ‘τζαμί Αγία Σοφία’», σημειώνεται στο κείμενο και προστίθεται ότι ο τούρκος πρόεδρος μπορεί χάρη στην απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να «εκπληρώσει το όνειρο» των ισλαμιστών και των εθνικιστών στη χώρα του, που ήταν «η κατάκτηση εκ νέου, θρησκευτικά και πολιτικά, αυτού του συμβόλου της Κωνσταντινούπολης».

Την 24η Νοεμβρίου 1934 ο Μουσταφά Κεμάλ, ο ιδρυτής της πολύ νεαρής Τουρκικής Δημοκρατίας, μετέτρεπε την πρώην βασιλική, ακόμη ισλαμικό τέμενος, σε μουσείο, όμως «86 χρόνια αργότερα, τη 10η Ιουλίου 2020, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έκανε το κόσμημα της Κωνσταντινούπολης μουσουλμανικό χώρο λατρείας, προς μέγιστη ικανοποίηση της πιο συντηρητικής θρησκευτικής μερίδας του εκλογικού του ακροατηρίου και των συμμάχων στην άκρα δεξιά» της Τουρκίας, σχολίασε στο δικό της ρεπορτάζ η εφημερίδα Le Monde.

Για τη βρετανική εφημερίδα The Times, η κίνηση που έκανε ο πρόεδρος της Τουρκίας, ενδυναμωμένος από την απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της χώρας, σηματοδοτεί «το τέλος του οράματος» του Μουσταφά Κεμάλ για τον κοσμικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. Οι Τάιμς χαρακτηρίζουν το διάγγελμα του αρχηγού του τουρκικού κράτους, λίγα λεπτά μετά το κάλεσμα στην απογευματινή προσευχή, μια από «τις πιο δραματικές στιγμές στην ιστορία των 1.500 ετών» του εμβληματικού βυζαντινού κτιρίου.

Στις 24 Ιουλίου η πρώτη προσευχή

Διάγγελμα στον τουρκικό λαό απηύθυνε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αναφερόμενος στην απόφαση μετατροπής της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί.

Το διάγγελμα ξεκίνησε στις 20:53 της Παρασκευής 10 Ιουλίου, με κάποια τουρκικά μέσα να αναφέρουν πως επελέγη η συγκεκριμένη ώρα, καθώς συμβολίζει το έτος 2053 και την συμπλήρωση 600 ετών από την την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Στην ομιλία του, ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε μεταξύ άλλων πως «ακυρώνουμε την πληρωμένη είσοδο, καθώς η Αγιά Σοφιά εγκαταλείπει το μουσειακό καθεστώς. Η κοινή παγκόσμια κληρονομία της Αγιάς Σοφιάς, θα συνεχίσει να αγκαλιάζει όλο τον κόσμο με το νέο της καθεστώς. Σχεδιάζουμε να την ανοίξουμε για προσευχή την Παρασκευή 24 Ιουλίου. Η Τουρκία ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Το «τζαμί της Αγίας Σοφίας» θα είναι ανοιχτό σε όλους τους μουσουλμάνους, τους χριστιανούς, σε όλους τους ξένους», τόνισε ο Τούρκος Πρόεδρος

Σχεδιάζουμε να ολοκληρώσουμε σύντομα τις προετοιμασίες και να την ανοίξουμε για προσευχή την Παρασκευή 24 Ιουλίου».

Στη συνέχεια, ο Ερντογάν κάλεσε όλους να σεβαστούν τη σημερινή απόφαση… «Καλώ όλους να σεβαστούν την απόφαση για την Αγιά Σοφιά, η οποία ελήφθη από τα δικαστικά και εκτελεστικά όργανα της χώρας μας. Κατανοούμε όλες τις απόψεις που κατατίθενται στη διεθνή αρένα. Ωστόσο, το ζήτημα αφορά την κυριαρχία της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε σαν παραβίαση της ανεξαρτησίας μας οποιαδήποτε στάση ξεπερνά την έκφραση γνώμης». 

Ακολούθως, ο Τούρκος πρόεδρος είπε: «Το δικαίωμα του τουρκικού έθνους στην Αγία Σοφία δεν είναι μικρότερο από αυτό των πρώτων κατασκευαστών αυτού του έργου πριν από περίπου 1.500 χρόνια. Αντιθέτως, το δικαίωμα του έθνους μας στην Αγία Σοφία, που θεωρείται ως ένα από τα πιο σημαντικά έργα της ανθρώπινης κληρονομιάς, είναι μεγαλύτερο λόγω των συνεισφορών μας και της ισχυρής ιδιοκτησίας του».