Όλοι πιάστηκαν στον ύπνο στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου
Η πολιτική, κοινωνική, καλλιτεχνική και αθλητική κίνηση στις 20 Απριλίου
Την Πέμπτη 20 Απριλίου 1967 η ζωή στην Αθήνα κυλούσε ήρεμα στον προεκλογικό ρυθμό των εκλογών, που επρόκειτο να διεξαχθούν στις 28 Μαΐου, μέχρι τις 2 τη νύχτα, όταν βγήκαν τα άρματα στους δρόμους για να βάλουν τη δημοκρατία στο γύψο. Ιδού τα γεγονότα των τελευταίων εκείνων ωρών.
Το απόγευμα συνεδρίασε το υπουργικό συμβούλιο υπό τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Κανελλόπουλο, για να λάβει μέτρα υπέρ των αγροτών. Το βράδυ, ο Κανελλόπουλος ετοίμασε στο σπίτι του, στο Κολωνάκι, την ομιλία του για τη συγκέντρωση της ΕΡΕ, την επομένη, στην πλατεία Κοραή στον Πειραιά, αλλά και τις λεπτομέρειες του ταξιδιού του στη Βόννη, για την κηδεία του καγκελαρίου Αντενάουερ. Το ίδιο απόγευμα, προφυλακίστηκε για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ ο αξιωματικός Χωραΐτης, ενώ κατά τον Τύπο, έσφιγγε ο κλοιός γύρω από τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος το βράδυ μίλησε σε συγκέντρωση των «Δημοκρατικών Συνδέσμων» στο «Χίλτον», όπου ο Γιάννης Αλευράς προειδοποιούσε: «Αν προφυλακίσουν τον Ανδρέα θα μεταβληθεί σε Γκάντι της Ελλάδος». Την ίδια ώρα, στο ρετιρέ του «Χίλτον» δειπνούσε ο βασιλιάς με την έγκυο βασίλισσα Άννα-Μαρία και έφυγαν στις 10 για το Τατόι, ενώ η Φρειδερίκη βρισκόταν στο Ψυχικό με την Σοφία και την Ειρήνη.
Ο Γεώργιος Παπανδρέου, ελαφρά αδιάθετος στην Εκάλη, ετοίμαζε το πρόγραμμα της ομιλίας του για τις 23 Απριλίου στην Πλατεία Αριστοτέλους στη Θεσσαλονίκη. Στα γραφεία της ΕΔΑ, στην οδό Αριστείδου 6, γινόταν σύσκεψη υπό τον Ιωάννη Πασαλίδη, στην οποία μετείχαν οι Ηλιού, Κύρκος, Ηλιόπουλος κ.ά., εν όψει των εκλογών. Στο υπουργείο Συντονισμού γινόταν σύσκεψη υπό τον Παναγιώτη Πιπινέλη, με θέμα: «Εγκατάσταση δικτύου τηλεοράσεως», άλλοι πολιτικοί μιλούσαν σε γειτονιές της Αθήνας, ενώ ο Ηλίας Τσιριμώκος ανακοίνωνε ότι απέχει των εκλογών. Στο Αρσάκειο, στη δίκη «του μνημονίου» με κατηγορούμενο τον εκδότη της «Ελευθερίας» Πάνο Κόκκα, κατέθεσαν ο πρόεδρος της Βουλής Δημήτρης Παπασπύρου και ο στρατηγός Τσιγάντες, ενώ σε άλλη αίθουσα γινόταν η δίκη των Γιάννη Βούλτεψη και Δημήτρη Σαπρανίδη για τα Ιουλιανά επεισόδια στη Βουλή.
Το καφενείο «Βυζάντιον», στο Κολωνάκι, ήταν γεμάτο από πολιτικούς, καλλιτέχνες και δημοσιογράφους, που μιλούσαν για τις εκλογές και για τα ποδοσφαιρικά. Η Εθνική είχε νικήσει 3-1 σε φιλικό αγώνα τον Αργοναύτη με γκολ των Παπαϊωάννου (2) και Μποτίνου, εν όψει του προκριματικού αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου με την Αυστρία, την Κυριακή, που, τελικά, αναβλήθηκε. Στους κινηματογράφους έπαιζαν οι ταινίες «Γαμπρός από το Λονδίνο», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», στο θέατρο «Βέμπο» η επιθεώρηση «Μίνι, μίνι και μποτάκια και τον Μάη αραπάκια» με Βέμπο, Καλουτά, Μηλιάδη, στο «Άλφα» η επιθεώρηση με τον Ορέστη Μακρή «Τι θα ψηφίσεις το Μάη μπαμπά;», και στο «Κοτοπούλη» Βουγιουκλάκη και Παπαμιχαήλ στην κωμωδία «Αχ! αυτή η γυναίκα μου», με έτοιμες τις βαλίτσες να φύγουν με τον Ζαμπέτα στις Κάννες, για την προβολή της ταινίας «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια».
Στις 8 το βράδυ, με κάθε προφύλαξη, 14 συνωμότες αξιωματικοί, μέλη της «Επαναστατικής Επιτροπής», με την τρόικα Παπαδόπουλος – Παττακός – Μακαρέζος, συνεδρίαζαν στο σπίτι του αντισυνταγματάρχη Μπαλόπουλου, στη Νέα Σμύρνη, για τις τελευταίες οδηγίες. Γύρω στις 10 παρέκαμψαν αναβολή του πραξικοπήματος, μετά από τηλεφώνημα του μυημένου Ζωιτάκη στο σπίτι του Μακαρέζου. Ο Παπαδόπουλος ήταν σκεφτικός και ρώτησε τον Παττακό, «τώρα τι κάνουμε;». «Προχωρούμε», είπε και τόνισε: «Την ώρα-μηδέν θα βγάλω τα άρματα, όποιος θέλει, ακολουθεί». Συμφώνησαν όλοι, έφυγαν για τις θέσεις τους και η τρόικα, με οδηγό τον Μακαρέζο, πήγε στα Πατήσια, στο σπίτι του Παττακού.
Στο ραδιόφωνο άκουγαν τον υπουργό Γεωργίας Ευάγγελο Αβέρωφ να ανακοινώνει διπλασιασμό των αγροτικών συντάξεων από 200 σε 400 δρχ. και ρύθμιση αγροτικών χρεών. «Καλές εξαγγελίες», λέει ο Μακαρέζος. «Γιατί να μην τις εφαρμόσουμε εμείς…», πρόσθεσε ο Παττακός. «Θα είναι από τα πρώτα έργα μας», είπε ο Παπαδόπουλος. Στις 2, «ώρα-μηδέν», όλοι ήταν στις θέσεις τους, κινήθηκαν με το σχέδιο «Προμηθεύς», κατέλαβαν το Πεντάγωνο, άπλωσαν τα άρματα σε καίρια σημεία, απαγόρευσαν την κυκλοφορία, μπλόκαραν με τανκς τη Βουλή, το βασιλιά στο Τατόι, ενώ ένοπλες ομάδες συνέλαβαν τους πολιτικούς στον ύπνο! Αιφνιδίασαν, ακόμα και τους Αμερικανούς. Ο πρέσβης Τάλμποτ, ανήσυχος, έψαχνε τον «στρονγκ μεν», τον ισχυρό άνδρα, ενώ πράκτορες της ΣΙΑ έτρεχαν και δεν έφταναν… Το πρωί η Αθήνα είχε καταληφθεί, όπως και όλη η χώρα. Ομάδες της Ασφάλειας συνελάμβαναν αριστερούς, τους οδηγούσαν στον Ιππόδρομο και μετά στην εξορία. Έτσι επιβλήθηκε στις 21/4/1967 η Χούντα των Συνταγματαρχών…
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
