Πώς τα ανάκτορα έγιναν Βουλή
Ο εμπρησμός του 1909 άλλαξε τη χρήση του παλατιού
Το περικαλλές οικοδόμημα που στέγαζε παλιά τα ανάκτορα του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’ και αργότερα τη Βουλή των Ελλήνων, χτίστηκε μετά από υπόδειξη του Βαυαρού βασιλιά Λουδοβίκου, πατέρα του Όθωνα, και με χρήματα που διέθεσε ο ίδιος, ο μεγάλος ανιδιοτελής φιλέλληνας. Σε αντίθεση με συμφεροντολόγους. που όταν έφευγαν από την Ελλάδα είχαν στις αποσκευές τους αρχαία αγάλματα που έπαιρναν σε αντάλλαγμα αυτής της «φιλίας».
Όταν ήρθε ο Όθωνας στην Αθήνα, το 1833, μερικοί ανεγκέφαλοι προύχοντες Αθηναίοι πρότειναν τα ανάκτορα να στεγαστούν στον Παρθενώνα, πάνω στην Ακρόπολη! Το έμαθε ο Λουδοβίκος κι έγινε έξαλλος! Ζήτησε τότε από το γιο του να βγάλει διάταγμα να μην αγγίζουν τις αρχαιότητες και να χτίζουν σε μεγάλη απόσταση από αυτές.
Μέχρι να χτίσει ανάκτορα, ο Όθωνας φιλοξενείτο σε σπίτια πλουσίων, όπως των Κοντόσταυλου (πλατεία Κολοκοτρώνη), Αφθονίδη και Δεκόζη-Βούρου (πλατεία Κλαυθμώνος). Για την ανέγερση των ανακτόρων του γιου του, ο Λουδοβίκος έστειλε τον αρχιτέκτονα της Αυλής του, Φρειδερίκο Γκέρνερ, για να τα σχεδιάσει με μεγάλη πλατεία και κήπο.
Λίγο πριν από τη θεμελίωση των ανακτόρων, οι βασιλείς Όθων και Λουδοβίκος, αξιωματούχοι και πρεσβευτές, παρέστησαν σε δοξολογία στη Μητρόπολη Αθηνών, που στεγαζόταν στην Αγία Ειρήνη, στην οδό Αιόλου. Μετά, οι βασιλείς μετέβησαν κι έθεσαν το θεμέλιο λίθο, και κάτω από αυτόν τοποθέτησαν μια χούφτα νομίσματα του βασιλείου της Ελλάδας. Ο θεμέλιος λίθος έφερε την εξής επιγραφή: «Γη μάτερ, δέξου με ευμενώς, λίθον θέμεθλον Όθωνος Βασιλέως εν δόμοι 1834». Ήταν 9 Μαρτίου και το γεγονός ανήγγειλαν 21 κανονιοβολισμοί, ενώ ο Λουδοβίκος ασπαζόταν τον Όθωνα, ευχόμενος υγεία και ευημερία στη νέα κατοικία του.
Οι δαπάνες ανέγερσης του παλατιού ανήλθαν σε 1.250.000 φιορίνια ή 100.000 χρυσές λίρες, που κατέβαλε ο Λουδοβίκος. Το ελληνικό Δημόσιο πλήρωσε μόνο τις απαλλοτριώσεις των κτημάτων, ενώ η βασίλισσα Αμαλία ανέλαβε αργότερα όλα τα έξοδα του κήπου. Μετά το θεμέλιο λίθο, δόθηκε μεγάλη δεξίωση. Σε στήλη εφημερίδας της εποχής διαβάζουμε: «Εις το γεύμα, εκτός της αυλικής θεραπείας εξ Ελλήνων και Βαυαρών παρεκάθηντο και τινες γηραιοί οπλαρχηγοί της Επαναστάσεως, Μαυρομιχάλης, Τζαβέλας, Νικηταράς ο τουρκοφάγος… Άπαντες κομψοί με την χιονόλευκον φουστανέλλαν. Ο βασιλεύς συνδιαλέγετο μετ’ αυτών ελληνιστί μεθ’ ικανής ευχερείας και ελευθερίας. Πολλάκις τα παλληκάρια μη εννοούντα τον άνακτα, ηρώτουν αλλήλους: τι λέει; τι είπεν;».
Τον Ιανουάριο του 1840 τελείωσαν οι εργασίες με την τοποθέτηση της στέγης, κάτω από τις ζωηρές επευφημίες χιλιάδων Αθηναίων. Τότε, ο Όθων παρέθεσε επίσημο γεύμα μόνο στους εργάτες που εργάστηκαν στην οικοδόμηση των ανακτόρων, με πενήντα οβελίες και 4.000 φιάλες εκλεκτού κρασιού από τα Μεσόγεια, ενώ η μπάντα παιάνιζε προς τέρψη τους ελληνική μουσική.
Μετά την έκπτωσή του, ο Όθων ουδέποτε ζήτησε αποζημίωση από τη δήμευση των ανακτόρων. Πολύ αργότερα, το γερμανικό Δημόσιο με τον Βίσμαρκ απαίτησε, και η Ελλάδα εξόφλησε με ένα μικρό συμβολικό ποσό, το χρέος. Τότε, είχαμε την ανάγκη της συγκατάθεσης των εγγυητριών δυνάμεων και της Γερμανίας, για να πάρουμε τη Θεσσαλία με τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878…
Τα Χριστούγεννα του 1909, μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε τα ανάκτορα. Τα πυροσβεστικά μέσα της εποχής (μερικές αντλίες) δεν ήταν ικανά να τιθασεύσουν τις φλόγες. Λέγεται ότι ήταν εμπρησμός και τη φωτιά έβαλαν οι επαναστάτες στο Γουδή, και στις συζητήσεις τους αξιωματικοί έλεγαν: «Το κτίριο επυρπολήθη…». Η φωτιά, που κατέστρεψε κειμήλια, έπιπλα, το εκκλησάκι και αρχαίες παραστάσεις Βαυαρών ζωγράφων, ξεπήδησε από την Αίθουσα Τροπαίων. Επισήμως, από τη θερμάστρα του τηλεφωνείου. Τα ανάκτορα υπέστησαν ζημιές άλλες δύο φορές. Το 1922, όταν πρόσφυγες στεγάστηκαν προσωρινά μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και προκάλεσαν φθορές, αλλά και στα Δεκεμβριανά το 1944.
Η αίθουσα συνεδριάσεων της Βουλής, με την ανοικτή οροφή από τζαμαρία, ήταν παλιά κήπος με σιντριβάνι! Το 1928, με απόφαση του πρωθυπουργού Βενιζέλου, κτίστηκε κι έγινε αίθουσα για να στεγάσει τη Βουλή. Ανακαινίστηκε το 1946, υπό την καθοδήγηση της Λίνας Τσαλδάρη, που επέλεξε τα χρώματα για τις ταπετσαρίες, το χαλί και τις κουρτίνες. Ο πρώτος πρωθυπουργός που εγκαταστάθηκε εκεί ήταν ο κατοχικός πρωθυπουργός Τσολάκογλου. Άλλη ανακαίνιση έγινε το 1965, επί προεδρίας Δημήτρη Παπασπύρου, που αντικατέστησε με σταθερά, τα παλιά κινούμενα έδρανα των βουλευτών, διότι τα σήκωναν σε επεισόδια και τα πετούσαν σε αντιπάλους τους…
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
