Tο cabin fever είναι η ενοχλητική κλειστοφοβική ανησυχία που αισθάνεται κάθε άτομο που είναι απομονωμένο ή περιορισμένο σε ένα συγκεκριμένο χώρο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η πανδημία της Covid-19 έχει επηρεάσει πολλούς τομείς της ζωής μας, δημιουργώντας μια νέα τάξη πραγμάτων που διαφέρει αρκετά από αυτή που είχαμε συνηθίσει. Αυτές οι ραγδαίες αλλαγές ωστόσο, επιβαρύνουν έντονα τη ψυχολογία μας και επηρεάζουν σημαντικά τη ψυχική μας υγεία.

Η καθημερινότητα μας πλέον αντιστοιχεί σε μια κατάσταση, η οποία ταιριάζει στο καθεστώς του «cabin fever».

Η Σοφία Παλιούρα είναι κλινική νευροψυχολόγος και μιλάει αποκλειστικά στο vradini.gr για το πώς η πανδημία έχει επηρεάσει το ψυχισμό μας, αλλά και τι μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε τα αρνητικά συναισθήματα που μας έχει δημιουργήσει αυτή η πρωτόγνωρη κατάσταση. 

Η Σοφία Παλιούρα, αρχικά, υποστηρίζει ότι οι επιπτώσεις της πανδημίας και του εγκλεισμού επηρεάζουν σημαντικά τη σωματική και ψυχική υγεία κάθε ανθρώπου και συγκεκριμένα αναφέρει:

«Αυτό που έχει μελετηθεί είναι ότι κατά τη διάρκεια της καραντίνας και του εγκλεισμού τα άτομα είναι λιγότερο δραστήρια και αυτό οδηγεί σε πολλαπλά προβλήματα, όπως τη συσσώρευση λίπους λόγω ακινησίας, τη μείωση καρδιοαναπνευστικής ικανότητας και τις σοβαρές μυοσκελετικές παθήσεις. Ενώ, έντονες είναι και οι συνέπειες στη ψυχική υγεία. Με το φόβο και το άγχος να είναι τα συναισθήματα που κυριαρχούν στους ανθρώπους αυτό το καιρό, με τα ήδη μάλιστα υπάρχοντα ψυχικά προβλήματα να επιδεινώνονται ακόμα περισσότερο». Όπως υποστηρίζει πάντως κι άλλα αρνητικά συναισθήματα έρχονται στην επιφάνεια:

«Παρατηρείται έντονα η θλίψη σε πολλά άτομα κι αυτό οφείλεται στη διακοπή των δραστηριοτήτων που τους παρείχαν ευχαρίστηση και ικανοποίηση. Επίσης, τα άτομα έχουν μειωμένη διάθεση για δημιουργικές ασχολίες και σε πολλές περιπτώσεις τους καταβάλει ο εκνευρισμός και η ένταση, κάτι που αυξάνει τη βία και τη κατάχρηση ουσιών».

Σχετικά με τους φόβους που εκφράζουν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της καραντίνας, η Σοφία Παλιούρα υποστηρίζει ότι είναι πολλοί και όσο καιρό συνεχίζεται αυτή η κατάσταση τόσο θα αυξάνονται:

«Οι άνθρωποι φοβούνται και για τους ίδιους αλλά κυρίως, να μη κολλήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Η ανησυχία τους για τον ιό παρατηρείται ωστόσο, ότι σιγά σιγά μειώνεται. Το κύριο πλέον άγχος τους είναι το μετά, δηλαδή πώς θα καταφέρουν να βγάλουν πέρα τις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Πώς θα κρατήσουν τη δουλειά τους».

Για τη Σοφία Παλιούρα τα social media επίσης παίζουν καθοριστικό ρολό στη ψυχική υγεία των ανθρώπων:

«Tο διαδίκτυο δρα σημαντικά στη ψυχολογία των ανθρώπων, έχοντας όμως αντιφατικά αποτελέσματα, καθώς από τη μία η συνεχόμενη έκθεση του ατόμου στις απεριόριστες πληροφορίες μπορεί να ενημερώσει, αλλά ταυτόχρονα και να πανικοβάλει σε μεγάλο βαθμό τον χρήστη, αυξάνοντας το αίσθημα της δυσφορίας. Ενώ, από την άλλη, αποτελεί μια διέξοδο από τον εγκλεισμό, καθώς τον φέρνει σε επαφή με τα αγαπημένα του πρόσωπα και του δίνει την αίσθηση ότι δεν είναι μόνος».

Η ψυχολόγος  στη συνέχεια επισημαίνει την έντονη διαφορά στη συμπεριφορά των ανθρώπων του πρώτου lockdown σε σχέση με το δεύτερο:

«Στην πρώτη καραντίνα οι άνθρωποι ήταν σε αμηχανία και σε μια ανασφάλεια για την υγεία τους, τώρα όμως φαίνεται ότι είναι εξοικειωμένοι με τους κανόνες υγιεινής. Επίσης, φαίνεται ότι μπορούν να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τον εγκλεισμό και πλέον βρίσκουν δραστηριότητες που μπορεί να τους προσφέρουν ευχαρίστηση σε σχέση με την πρώτη καραντίνα. Η ανυπομονησία τώρα για τη λήξη αυτής της κατάστασης είναι όμως αρκετά πιο έντονη και οι ψυχικές αντοχές τους εξαιρετικά μειωμένες».

Η Σοφία Παλιούρα αποκλειστικά στο vradini.gr μας προτείνει λύσεις που μπορούμε να ακολουθήσουμε για να ξεφύγουμε από το συναίσθημα της απελπισίας που νιώθουμε αρκετά συχνά τους τελευταίους μήνες:

«Σε πρώτη φάση κρίνεται απαραίτητο, όταν φτάνουμε στα όριά μας, να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, να τα αποδεχόμαστε  και να προσπαθούμε να τα διαχειριστούμε για να είναι πιο ομαλές οι αντιδράσεις μας».

Στη συνέχεια τονίζει το εξής: «Οφείλουμε να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι έχουμε κάποιες δεξιότητες που όλα αυτά τα χρόνια μας βοηθούν να αντιμετωπίσουμε τις δύσκολες καταστάσεις της ζωή μας. Ακόμη, πρέπει να δείξουμε υπομονή και κατανόηση για τα πράγματα που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από μας».

Άλλος ένας ακόμη τρόπος σύμφωνα με τη Σοφία Παλιούρα είναι: «H ενίσχυση της αυτοεπικέντρωσης, ώστε να μην χανόμαστε σε σκέψεις της επόμενης μέρας και του επομένου μήνα, καθώς είναι αδύνατον να προβλέψουμε τι θα γίνει. Αυτό μπορεί να γίνει με το να χτίσουμε ένα πιο ευχάριστο καθημερινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων και να αποφεύγουμε την υπερέκθεση στη συνεχόμενη ενημέρωση, καθως είναι ένας παράγοντας που μας στρεσάρει έντονα».

Η ίδια προειδοποιεί ότι οι ασθενείς που είχαν ήδη κάποια ψυχικά προβλήματα είναι απαραίτητό να αναπροσαρμόσουν το θεραπευτικό τους πλάνο και να έχουν τακτική επικοινωνία με το γιατρό τους.

Ενώ, χαρακτηριστικά αναφέρει το εξής: «Φυσικά, αν αυτές οι τεχνικές δεν έχουν αποτέλεσμα και εξακολουθεί το άτομο να νιώθει έντονα το αίσθημα της απελπισίας πρέπει να απευθυνθεί σε κάποιους ειδικούς. Υπάρχει  λοιπόν και μια νέα γραμμή ψυχολογικής στήριξης (10306) στην οποία  είναι διαθέσιμοι ψυχολόγοι 24 ώρες το 24ωρο. Οι ειδικοί αυτοί μπορούν να σε ακούσουν και να σε βοηθήσουν να αντιμετωπίσεις τα ψυχολογικά σου αδιέξοδα».

 Η ψυχολόγος, τέλος, πιστεύει ότι αυτή κατάσταση θα αφήσει κάποια υπολείμματα στη συμπεριφορά των ανθρώπων:

«Είναι γνωστό, η παρατεταμένη έκθεση σε ένα στρεσογόνο γεγονός επιβαρύνει αρκετά τη ψυχική υγεία με αποτέλεσμα να εμφανιστούν συμπτώματα μετατραυματικού στρες, καταναγκασμοί καθαριότητας και κυρίως κοινωνικό μούδιασμα. Δηλαδή δεν είναι ακόμη σαφές κατά πόσο οι κοινωνικές επαφές μας θα είναι όπως τις ξέραμε και αυτό είναι αρκετά στενάχωρο…».