Η Κυριακή της Ορθοδοξίας, η πρώτη μεγάλη στάση στη Σαρακοστή, τιμάται φέτος την 1η Μαρτίου.

Πρόκειται για μια γιορτή-σταθμό που συμβολίζει τη νίκη της αλήθειας έναντι των αιρέσεων και την οριστική λήξη μιας πνευματικής σύγκρουσης που συγκλόνισε το Βυζάντιο για πάνω από έναν αιώνα.

Τι γιορτάζουμε την Α’ Κυριακή των Νηστειών;

Η ημέρα είναι αφιερωμένη στην Αναστήλωση των Ιερών Εικόνων το 843 μ.Χ. Μετά από 117 χρόνια διωγμών και διχασμού (726-843), η αυτοκράτειρα Θεοδώρα, ο Πατριάρχης Μεθόδιος και ο ανήλικος Μιχαήλ Γ’ αποκατέστησαν την τιμή των εικόνων, βάζοντας τέλος στην Εικονομαχία.

Η ιστορική πομπή από τις Βλαχέρνες έως την Αγία Σοφία παραμένει μέχρι σήμερα το σύμβολο της ενότητας της Εκκλησίας.

Η περίοδος της Εικονομαχίας: Ένας αιώνας διχασμού

Η κρίση ξεκίνησε το 726, όταν ο αυτοκράτορας Λέων Γ’ απαγόρευσε τις εικόνες, θεωρώντας την προσκύνησή τους ειδωλολατρία. Η αυτοκρατορία χωρίστηκε στα δύο:

• Εικονομάχοι: Πολέμησαν την ύπαρξη των εικόνων.
• Εικονόφιλοι: Υπερασπίστηκαν τη θεολογική τους σημασία.

Η λύση δόθηκε οριστικά με τη διδασκαλία περί «τιμητικής προσκύνησης», ξεκαθαρίζοντας ότι η λατρεία ανήκει μόνο στον Θεό, ενώ η τιμή απευθύνεται στο πρόσωπο που εικονίζεται.

Το Τελετουργικό: Λιτανείες και το «Ανάθεμα»

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας, το τυπικό της Εκκλησίας περιλαμβάνει:

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Συγκέντρωση για τα Τέμπη: «Έγιναν 200 προσαγωγές και 19 συλλήψεις» λέει η ΕΛΑΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ

Ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ επιβεβαίωσε το θάνατο Χαμενεΐ–Έδειξαν φωτογραφίες με τη σορό του στον Νετανιάχου

1. Τη Λιτανεία των Εικόνων: Πραγματοποιείται γύρω από τους ναούς σε ανάμνηση της αναστήλωσης.
2. Το Συνοδικό της Ορθοδοξίας: Μια συγκλονιστική στιγμή όπου αναγιγνώσκονται τα ονόματα των Αγίων («Αιωνία η Μνήμη») και καταδικάζονται οι αιρέσεις (Αρειανισμός, Μονοφυσιτισμός, Εικονομαχία) με το χαρακτηριστικό «Ανάθεμα».

Το έθιμο στην Ελλάδα: Στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, τηρείται η παράδοση που θέλει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να απαγγέλλει το «Πιστεύω» (Σύμβολο της Πίστεως), συνεχίζοντας το προνόμιο των Βυζαντινών αυτοκρατόρων.

Γιατί οι εικόνες είναι τόσο σημαντικές;

Για την Ορθοδοξία, οι εικόνες δεν είναι απλή διακόσμηση. Είναι η απόδειξη της Ενσάρκωσης του Χριστού. Εφόσον ο Θεός έγινε άνθρωπος και πήρε σάρκα, μπορεί πλέον να απεικονιστεί. Έτσι, η Κυριακή αυτή δεν είναι απλώς μια ιστορική ανάμνηση, αλλά η γιορτή της ίδιας της ορθόδοξης ταυτότητας.