Μεγάλη Τρίτη: Σήμερα ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής – Τα έθιμα και οι συμβολισμοί
Οι παραβολές των Δέκα Παρθένων και των Ταλάντων
Μεγάλη Τρίτη σήμερα και στις εκκλησίες ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής.
Η ημέρα, σύμφωνα με την Ορθοδοξία, είναι αφιερωμένη αφενός στη μνεία του ιερού ευαγγελίου που αναφέρεται στη δριμύτατη καταγγελία του Ιησού κατά των θρησκευτικών αρχηγών του Ισραήλ, των Γραμματέων και των Φαρισαίων, και αφετέρου στην παραβολή των δέκα παρθένων.
Στην Ακολουθία περιλαμβάνονται δύο σημαντικές παραβολές, των Δέκα Παρθένων και των Ταλάντων.
Η παραβολή των Δέκα Παρθένων διδάσκει την ετοιμότητα και την πίστη. Πέντε φρόνιμες παρθένες είχαν λάδι στα λυχνάρια τους και κατάφεραν να υποδεχθούν τον Νυμφίο, ενώ οι πέντε μωρές, χωρίς προετοιμασία, έμειναν εκτός γαμήλιου δείπνου. Η ιστορία υπενθυμίζει ότι η πίστη, η προνοητικότητα και η εγρήγορση είναι απαραίτητα στοιχεία για τη ζωή και τη σχέση μας με τον Θεό.
Η παραβολή των Ταλάντων εστιάζει στα δώρα και τα χαρίσματα που μας έχει δώσει ο Θεός. Ο καθένας καλείται να καλλιεργήσει τα πνευματικά του ταλέντα, να τα αξιοποιήσει για το καλό των συνανθρώπων και να αναπτύξει τις ικανότητες και τη δημιουργικότητά του.
Στην Ελλάδα η ημέρα συνδέεται και με παραδοσιακά έθιμα. Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στο καθάρισμα του σπιτιού και στην προετοιμασία για το Πάσχα. Σε κάποιες περιοχές φτιάχνονται κουλουράκια και τσουρέκια, ενώ σε άλλες διατηρούνται τοπικά έθιμα όπως στη Θάσο με το «Για βρεξ’ Απρίλη μ’» και στην Ιερισσό της Χαλκιδικής με το «Του μαύρου νιου τ’ αλώνι», όπου οι κάτοικοι χορεύουν παραδοσιακούς χορούς και τραγουδούν πασχαλινά τραγούδια, αναπαριστώντας ιστορικά γεγονότα.
Ποια ήταν η Κασσιανή
Η Κασσιανή ήταν βυζαντινή ποιήτρια που έζησε τον 9ο αιώνα μ.Χ. Επειδή δεν την επέλεξε ως σύζυγό του ο αυτοκράτωρ Θεόφιλος, έγινε μοναχή και αφιερώθηκε στη λατρεία του Θεού και την ποίηση. Η μητέρα του αυτοκράτορα Θεόφιλου, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση για την εκλογή νύφης, προσκάλεσε το 820 μ.Χ. στην Αυλή τις ωραιότερες και επιφανέστερες κόρες της αυτοκρατορίας.
Δώδεκα πανέμορφες παρθένες από όλη τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και κατέφθασαν στο Παλάτι. Μετά την υποδοχή τους από τη μητέρα του αυτοκράτορα, η μητέρα του Ευφροσύνη του έδωσε εντολή να δώσει το χρυσό μήλο σ’ εκείνη που θα επέλεγε για σύζυγό του.
Ο νεαρός αυτοκράτορας θαμπώθηκε από την ομορφιά της Κασσιανής και θέλοντας να δοκιμάσει την ευφυΐα της τη ρώτησε: «από τη γυναίκα ξεκινούν τα κακά πράγματα;», υπονοώντας την Εύα και το προπατορικό αμάρτημα. Όμως η Κασσιανή αποστόμωσε τον Θεόφιλο ανταπαντώντας του «ναι αλλά και από τη γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα, τα ευγενέστερα», υπονοώντας την Παναγία και τη γέννηση του Χριστού. Η απάντηση κακοφάνηκε στον αυτοκράτορα που αποφάσισε να «τιμωρήσει» την Κασσιανή, δίνοντας το χρυσό μήλο στην ωραία, αλλά σεμνή Θεοδώρα.
