Τι αλλάζει στη σίτιση μαθητών μετά τη μαζική δηλητηρίαση

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Περισσότεροι από 200.000 μαθητές σε 133 δήμους της χώρας (153 του χρόνου) σιτίζονται καθημερινά με ζεστό γεύμα, σε ένα ομολογουμένως επιτυχημένο πρόγραμμα, όπως προκύπτει από απαντήσεις των ίδιων των γονέων.

Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΑ, που είναι και η αναθέτουσα Αρχή, αυτό που συνέβη στη Λαμία είναι μία εξαίρεση, και οπωσδήποτε, αν αποδειχθούν οι καταγγελίες, θα υπάρξουν σοβαρότατες κυρώσεις. Ούτως ή άλλως – επισημαίνεται στη «Βραδυνή της Κυριακής»– η υλοποίηση του προγράμματος των σχολικών γευμάτων σε εταιρίες σίτισης (catering) πραγματοποιείται βάσει αυστηρών τεχνικών προδιαγραφών, ενώ η επιλογή των εταιριών που υλοποιούν το πρόγραμμα γίνεται κατόπιν διενέργειας Δημόσιου Ανοιχτού Ηλεκτρονικού Διαγωνισμού.

Για τις σχολικές χρονιές 2021-2022, 2022-2023 και 2023-2024 ο ΟΠΕΚΑ διεξήγαγε Δημόσιο Ανοιχτό Ηλεκτρονικό Διαγωνισμό την άνοιξη του 2021, με ετήσιο προϋπολογισμό 102 εκατ. ευρώ. Στο διαγωνισμό συμμετείχαν 35 εταιρίες, από τις οποίες αναδείχθηκαν 21 Ανάδοχοι για την υλοποίηση του προγράμματος σε όλη τη χώρα. «Δεν γίνονται απευθείας αναθέσεις, μόνο διαγωνιστικές διαδικασίες, σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις», επισημαίνεται ρητά και κατηγορηματικά. Με τον ίδιο τρόπο και πολύ πιο αυστηρό θα γίνει και η επιλογή των εταιριών για τη νέα χρονιά.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Διασύνδεση ταμειακών με POS: «τρέχει ο χρόνος» για χιλιάδες επιχειρήσεις

ΕΠΟΜΕΝΟ

Λεπέν – Μελόνι: Η ισχύς εν τη ενώσει

Περισσότεροι έλεγχοι

Σύμφωνα με την αρμόδια υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Σοφία Ζαχαράκη, που μιλά στη «Βραδυνή της Κυριακής», στη διακήρυξη του ανοιχτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού τίθενται αυστηρά πρότυπα διασφάλισης ποιότητας, καθώς και αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές.

Προβλέπονται, επίσης, πολύ αυστηροί έλεγχοι και από τον ΟΠΕΚΑ, και από τις υγειονομικές υπηρεσίες των Περιφερειών, και από τον ΕΦΕΤ. Επίσης, η παραλαβή των σχολικών γευμάτων στα σχολεία γίνεται από τριμελείς επιτροπές παραλαβής, οι οποίες ελέγχουν τη θερμοκρασία των γευμάτων και μακροσκοπικά χαρακτηριστικά: «Στην περίπτωση της Λαμίας δυστυχώς υπήρξαν κενά. Έγιναν όλα όσα προβλέπονται, και επιπλέον η υπόθεση αυτή, μας οδηγεί να αυστηροποιήσουμε ακόμη περισσότερο το πλαίσιο των ελέγχων σε τρεις κατευθύνσεις: Περισσότεροι και αυστηρότεροι έλεγχοι του ΟΠΕΚΑ στα σχολεία και τις μονάδες παραγωγής. Έχουμε ζητήσει από ΕΦΕΤ και υγειονομικές υπηρεσίες Περιφερειών να συστήσουμε μεικτά κλιμάκια ελέγχων για τις μονάδες παραγωγής. Για τη νέα σχολική χρονιά, προετοιμάζουμε μία συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, για τη διενέργεια τακτικών συστηματικών ελέγχων των σχολικών γευμάτων από αρμόδια κλιμάκια του ΕΟΔΥ, σε επίσημα κρατικά εργαστήρια», δηλώνει η υπουργός.

«Θεωρώ σημαντικό ότι πρέπει να περιφρουρήσουμε όλοι το θεσμό των σχολικών γευμάτων στη συνείδηση των γονέων, των μαθητών, αλλά και των εκπαιδευτικών, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε καθημερινή βάση σε 133 δήμους παρέχονται 217.267 σχολικά γεύματα. Από τη νέα σχολική χρονιά (2024-2025) ο ημερήσιος αριθμός γευμάτων θα αυξηθεί στις 231.062, με το πρόγραμμα να υλοποιείται σε 153 δήμους σε όλη τη χώρα».

Το πλαίσιο

Σύμφωνα με το πλαίσιο, η παραγωγή, μεταποίηση, συσκευασία, αποθήκευση, μεταφορά και διακίνηση των γευμάτων πραγματοποιείται με υγιεινό τρόπο και οι αντίστοιχες επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να εφαρμόζουν, διατηρούν και αναθεωρούν διαδικασίες HACCP, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Συγκεκριμένα:

• Τα σχολικά γεύματα παράγονται την ίδια ημέρα με τη διανομή (cook & serve), αποκλειόμενης της μεθόδου ψύξης ή προκατάψυξης.
• Τα γεύματα παραδίδονται στους μαθητές σε κλειστές ατομικές συσκευασίες.
• Το ψωμί και το φρούτο είναι συσκευασμένα σε κλειστά ατομικά σελοφάν.
• Η μεταφορά των γευμάτων γίνεται σε ειδικά θερμικά κιβώτια (θερμομπόξ/ισοθερμικοί περιέκτες), ώστε να διατηρείται η προβλεπόμενη θερμοκρασία.
• Τα οχήματα μεταφοράς πληρούν όλους τους κανόνες υγιεινής και ασφαλούς διακίνησης προϊόντων και υπόκεινται σε ελέγχους από ειδικά κρατικά κλιμάκια.
• Η παραλαβή τους στις σχολικές μονάδες γίνεται από τριμελείς επιτροπές παραλαβής, οι οποίες ελέγχουν τη θερμοκρασία των γευμάτων και μακροσκοπικά χαρακτηριστικά.
• Στο πρόγραμμα προβλέπονται πολύ αυστηροί έλεγχοι και από τον ΟΠΕΚΑ, και από τις υγειονομικές υπηρεσίες των Περιφερειών, και από τον ΕΦΕΤ. Από το 2022 έως σήμερα, έχουν γίνει 22 έλεγχοι σε εταιρίες παραγωγής γευμάτων από την Επιθεώρηση του ΟΠΕΚΑ.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας επισημαίνει στη «Βραδυνή της Κυριακής», μία σημαντική παράμετρο του προγράμματος των σχολικών γευμάτων. Η συμμετοχή των παιδιών γίνεται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, και το μόνο που απαιτείται είναι μία υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης των γονέων ή των κηδεμόνων τους. Επίσης, επισημαίνει ότι βάσει έρευνας η πλειονότητα των γονέων εκτιμά ότι τα σχολικά γεύματα είναι μία μεγάλη ενίσχυση στις οικογένειες.

«Σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε το 2023 ο ΟΠΕΚΑ σε δείγμα 20.856 γονέων που έχουν παιδιά σε σχολείο – το οποίο συμμετέχει στο πρόγραμμα– το 83,83% εξ αυτών δήλωσε πάρα πολύ, πολύ και μέτρια ικανοποιημένο από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Η ίδια έρευνα κατέδειξε ότι το 49,60% των γονέων θεωρεί ότι το πρόγραμμα βοήθησε στον οικογενειακό του προϋπολογισμό, ενώ το 93,70% εξ αυτών δήλωσε ότι θα ήθελε το παιδί τους να συμμετέχει και στο μέλλον στο πρόγραμμα», αναφέρει η υπουργός, και προσθέτει ότι όλο και περισσότεροι Δήμοι ζητούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. «Η τελευταία σημαντική διεύρυνση του προγράμματος για το ‘24μ με ένταξη 20 επιπλέον, δήμων έγινε ύστερα από πολυκριτηριακή μελέτη για μεγαλύτερη δικαιοσύνη και διαφάνεια. Ακριβώς επειδή τα αιτήματα των δήμων είναι παρά πολλά. Και αν δείτε τα κριτήρια για τους δήμους είναι επίσης πολύ στοχευμένα», εξηγεί η κ. Ζαχαράκη.

Νέοι δήμοι στο πρόγραμμα

Στο πρόγραμμα, ύστερα από αυστηρή ιεράρχηση αναγκών στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων, προστέθηκαν στην περιοχή της Θεσσαλίας οι Δήμοι Αλμυρού, Ζαγοράς – Μουρεσίου, Νοτίου Πηλίου, Αγιάς, Κιλελέρ, Τεμπών, Φαρκαδόνας, Παλαμά, Μουζακίου και Πύλης. Παράλληλα, αυξάνεται ο αριθμός των γευμάτων που παρέχονται σε σχολεία των Δήμων Βόλου, Λάρισας, Τρικκαίων, Καρδίτσας, Ελασσόνας, Φαρσάλων, Τυρνάβου και Σοφάδων. Συνολικά, στα σχολεία της Θεσσαλίας θα παρέχεται ζεστό μεσημεριανό γεύμα σε 19.081 μαθητές. Μέχρι σήμερα, στο πρόγραμμα μετείχαν 12.179 μαθητές. Επιπλέον 10 δήμοι προστέθηκαν στην υπόλοιπη Ελλάδα. Συγκεκριμένα, οι Δήμοι Σπάρτης, Λεβαδέων, Πρεβέζης, Πηνειού (Ηλείας), Σικυωνίων, Σιντικής, Μεσσήνης, Ζαχάρως, Καλαμαριάς και Ηλιουπόλεως.

Σημαντικά θα αυξηθεί ο αριθμός των σχολικών γευμάτων σε μεγάλους δήμους που παρουσιάζουν αυξημένη απορρόφηση του προγράμματος. Όπως οι Δήμοι, Κορυδαλλού, Νίκαιας – Αγ. Ι. Ρέντη, Πειραιά, Ηρακλείου, Καστοριάς – Ορεστικού – Νεστορίου κ.ά. Στο Δήμο Αθηναίων περισσότερες μερίδες θα διατίθενται στα σχολεία του 1ου, 5ου, 6ου και 7ου Δημοτικού Διαμερίσματος. Τα κριτήρια ένταξης ήταν:

• Παιδιά οικογενειών με εισόδημα έως 6.000 ευρώ.
• Παιδιά οικογενειών του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
• Παιδιά ανέργων.
• Παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών.

Τι ορίζει το πρωτόκολλο

Όσοι φορείς επιλέγονται να διαθέσουν τα σχολικά γεύματα, απαιτείται: α) να διαθέτουν διετή εμπειρία επιτυχούς εκτέλεσης συμβάσεων παροχής υπηρεσιών παραγωγής και διάθεσης ζεστών γευμάτων, κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών, β) κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών να διαθέτουν εμπειρία επιτυχούς εκτέλεσης μίας σύμβασης παροχής υπηρεσιών παραγωγής, συσκευασίας και διάθεσης ζεστών γευμάτων στην οποία έχει γίνει χρήση της μεθόδου cook & serve, αξίας ίσης τουλάχιστον με το 80% της ετήσιας προϋπολογισθείσας αξίας της Σύμβασης, γ) να διαθέτουν για τη μονάδα παρασκευής των γευμάτων άδεια λειτουργίας εγκατάστασης παραγωγής γευμάτων με κωδικό αριθμό έγκρισης (ΙΜΡ) από τον ΕΦΕΤ, για την παραγωγή γευμάτων, καθώς και όλες τις πιστοποιήσεις των προτύπων διασφάλισης ποιότητας, δ) να διαθέτουν κατάλληλα οχήματα που θα έχουν άδειες/βεβαιώσεις καταλληλότητας για τη μεταφορά και παράδοση γευμάτων και άδεια κυκλοφορίας οχήματος.

Το διαδικαστικό του ΕΦΕΤ

Ο έλεγχος των γευμάτων γίνεται καθημερινά από την Επιτροπή Παραλαβής που συγκροτείται σε κάθε σχολική μονάδα, ενώ αν υπάρχει καταγγελία γίνεται αμεσότατος έλεγχος από τον ΕΦΕΤ. Η αρμόδια Επιτροπή Παραλαβής του σχολείου παραλαμβάνει δελτίο αποστολής από τον Ανάδοχο, στο οποίο αναγράφονται η ποσότητα και η ώρα παράδοσης. Το προσωπικό που μεταφέρει και παραδίδει τα γεύματα σε κατάλληλο ισοθερμικό δοχείο μεταφοράς τροφίμων, διαθέτει κατάλληλα θερμόμετρα (ακίδας, υπερύθρων), ώστε κατά την παραλαβή, και παρουσία της Επιτροπής, να μετρά τις θερμοκρασίες των γευμάτων, κρύων και ζεστών.

Παράλληλα, η ανωτέρω Επιτροπή ελέγχει τις συνθήκες μεταφοράς των προς παράδοση τροφίμων, τη συνολική ποσότητα των παραδοθέντων γευμάτων, καθώς και το είδος του γεύματος. Επιπλέον, η αρμόδια επιτροπή λαμβάνει δύο τυχαία γεύματα (μερίδα φαγητού, σαλάτα, ψωμάκι) σε περίπτωση που ο προσφερόμενος αριθμός γευμάτων στη σχολική μονάδα ανέρχεται έως 250 γεύματα, και τρία τυχαία δείγματα – γεύματα (μερίδα φαγητού, σαλάτα, ψωμάκι) σε περίπτωση που ο προσφερόμενος αριθμός γευμάτων στη σχολική μονάδα ανέρχεται από 251 γεύματα και πάνω, ως δείγματα από το σύνολο των προσφερομένων, χωρίς δηλαδή αυτά να φέρουν σήμανση ως «δείγματα», στα οποία ελέγχει τη συμμόρφωση ως προς τη σύνθεση των γευμάτων, τα μακροσκοπικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και τις απαιτήσεις συσκευασίας και επισήμανσης. Τα δύο ή τρία παραπάνω τυχαία δείγματα που λαμβάνονται βαρύνουν τον Ανάδοχο, ο οποίος υποχρεούται σε άμεση αντικατάστασή τους, ώστε σε κάθε περίπτωση να παραδίδεται η αρχικώς συμφωνηθείσα ποσότητα. Αν η Επιτροπή Παραλαβής κρίνει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες και τα παραδοτέα, δεν ανταποκρίνονται πλήρως στους όρους της Σύμβασης, συντάσσεται πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής, που αναφέρει τις παρεκκλίσεις που διαπιστώθηκαν από τους όρους της σύμβασης και γνωμοδοτεί αν οι αναφερόμενες παρεκκλίσεις επηρεάζουν την καταλληλόλητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και παραδοτέων, και, συνεπώς, αν μπορούν οι τελευταίες να καλύψουν τις σχετικές ανάγκες.

Στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν επηρεάζεται η καταλληλότητα, με αιτιολογημένη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΠΕΚΑ, μπορεί να εγκριθεί η παραλαβή των εν λόγω παρεχόμενων υπηρεσιών ή παραδοτέων, με έκπτωση επί της συμβατικής αξίας, η οποία θα πρέπει να είναι ανάλογη προς τις διαπιστωθείσες παρεκκλίσεις. Μετά την έκδοση της απόφασης, η Επιτροπή Παραλαβής υποχρεούται να προβεί στην οριστική παραλαβή των παρεχόμενων υπηρεσιών ή παραδοτέων της Σύμβασης και να συντάξει σχετικό πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι επηρεάζεται η καταλληλότητα, η αρμόδια υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ ή η επιτροπή που θα οριστεί από τον ΟΠΕΚΑ δύναται να ζητήσει τις έγγραφες απόψεις του Αναδόχου για τις διαπιστώσεις της Επιτροπής Παρακολούθησης ως προς την απόρριψη των υπηρεσιών ή παραδοτέων. Αν παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριάντα ημερών από την ημερομηνία υποβολής του παραδοτέου από τον οικονομικό φορέα και δεν έχει εκδοθεί πρωτόκολλο παραλαβής ή πρωτόκολλο με παρατηρήσεις, θεωρείται ότι η παραλαβή έχει συντελεσθεί αυτοδίκαια.

Ανεξάρτητα από την αυτοδίκαιη παραλαβή και την πληρωμή του Αναδόχου, πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενοι από τη σύμβαση έλεγχοι από Επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΠΕΚΑ, στην οποία δεν μπορεί να συμμετέχουν ο πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής. Η παραπάνω Επιτροπή Παραλαβής προβαίνει σε όλες τις διαδικασίες παραλαβής που προβλέπονται από την σύμβαση και συντάσσει τα σχετικά πρωτόκολλα.