Η εξέλιξη της ΕΚΕ από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα | diamantidis2 1

Του Συμεών Διαμαντίδη 

Οικονομικός επόπτης Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ)

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Σήμερα ζούμε όλοι σε μία κοινωνία που όλα εξελίσσονται, αλλάζουν πολύ γρήγορα και οι άνθρωποι, είτε σαν μονάδες είτε μέσω των εταιριών ή Οργανισμών που απασχολούνται, δεν πρέπει να μείνουν απαθείς. Όλοι μας έχουμε ευθύνη απέναντι στον Άνθρωπο, στον Εργαζόμενο, την Κοινωνία και στο Περιβάλλον.

Έτσι άρχισαν οι μεγάλες εταιρίες να αναπτύσσουν εθελοντικά, τμήματα που ασχολούνται με τη λεγόμενη Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη.

Σύμφωνα με την Πράσινη Βίβλο 2001: «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη είναι η έννοια σύμφωνα με την οποία οι επιχειρήσεις ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς προβληματισμούς στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη». 

Η ιδέα της ΕΚΕ άρχισε στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν με την καθιέρωση των νομικών πλαισίων της λειτουργίας των επιχειρήσεων και την ανάπτυξη του κράτους σε ό,τι αφορά την Πρόνοια, το πνεύμα της φιλανθρωπίας παραχώρησε το πνεύμα του σε εκτεταμένες νομικές, συμβατικές και οργανωτικές δομές. Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η ανάδειξη των πολυεθνικών εταιριών και η επίδρασή τους στην παγκόσμια Οικονομία έφερε πάλι στην επιφάνεια το ερώτημα των σχέσεων μεταξύ επιχειρήσεων και κοινωνίας.

Μετά το 1960 η ΕΚΕ έχει αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι ευρύτερα στην πολιτική και την οικονομική παγκόσμια σκηνή. Οι εταιρίες ξέφυγαν από την αρχική αποστολή τους που ήταν η επικέντρωση στην εξυπηρέτηση των πελατών τους με σκοπό τη δημιουργία κέρδους. Άρχισαν να αναπτύσσουν τμήματα που ασχολούνταν αρχικά με την καλυτέρευση των συνθηκών των εργαζόμενων, με συνέπεια το σύγχρονο management να διδάσκει ότι οι εργαζόμενοι δεν είναι πλέον εργαζόμενοι με την στενή έννοια του όρου, αλλά εσωτερικοί πελάτες και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζονται. Να απολαμβάνουν δηλαδή όλα τα «προνόμια» που έχουν πελάτες. Δηλαδή να στέκονται οι εταιρίες μέσω των τμημάτων ΕΚΕ δίπλα στον εργαζόμενο, να στέκονται δίπλα του σε μία οικογενειακή ανάγκη-πρόβλημα, να οργανώνουν γεύματα και εκδρομές, να προσφέρουν διάφορα προγράμματα υγείας και αποταμίευσης κ.λπ.

Μέχρι και το 1970, παρά τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις που είχαν θεσπιστεί, οι εταιρίες ακολουθούσαν ένα διαφορετικό δρόμο που αγνοούσε τις πρακτικές της ΕΚΕ. Η συγκεκριμένη πολιτική σκόπευε στην ουσιαστική ικανοποίηση των περαιτέρω αναγκών των εργαζομένων και αγνόηση των υπόλοιπων καλών πρακτικών που όριζε η φιλοσοφία της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. 

Η παγκοσμιοποίηση, η απελευθέρωση των αγορών, η ανάγκη ύπαρξης ελάχιστων κανόνων λειτουργίας και ελέγχου, έφτιαξαν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι επιχειρήσεις καλούνται σήμερα να εντάξουν τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στον πυρήνα της επιχειρηματικής τους σκέψης. 

Πλέον, η ΕΚΕ έχει επεκταθεί και στη συνεισφορά των εταιριών στην ευρύτερη Κοινωνία και το Περιβάλλον, ενώ ο θεσμός πέρασε και στις μικρότερες εταιρίες και στις μικρότερου μεγέθους. 

Σύμφωνα με μία έρευνα, οι βασικοί λόγοι ενσωμάτωσης πρακτικών ΕΚΕ σε μία επιχείρηση είναι:

Η ενίσχυση της εικόνας και φήμης της εταιρίας.

Η προσέλκυση ταλέντων και η τόνωση του ηθικού των ανθρώπων της εταιρίας.

Η έκπτωση στη φορολογία. 

Οι πιέσεις που δέχονται από το κράτος. 

Οι πιέσεις από τους επενδυτές και η προστασία του πλανήτη.

 Οι πιο δημοφιλείς πρακτικές ΕΚΕ που εφαρμόζονται είναι:

– Δράσεις που προάγουν την υγεία και ευημερία των εργαζομένων.

– Παροχή συνθηκών ευέλικτης εργασίας.

– Προσφορά πρακτικής/εργασιακής εμπειρίας.

– Δωρεές στην κοινότητα ή/και σε φιλανθρωπικά ιδρύματα.

– Δράσεις προώθησης της ισότητας των ευκαιριών στην εργασία. 

– Δράσεις βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης.

– Δράσεις βέλτιστης διαχείρισης των αποβλήτων. 

– Συμμετοχή σε δραστηριότητες της τοπικής κοινωνίας. 

– Αλλαγές σε προϊόντα προκειμένου να μειώσουν τις περιβαλλοντικές ή κοινωνικές τους επιπτώσεις. 

– Υποστήριξη άλλων εταιριών προκειμένου να βελτιώσουν τις επιχειρηματικές τους επιδόσεις.

– Προμήθειες από τοπικό επίπεδο ή προμήθεια βιολογικών προϊόντων ή υπηρεσιών. 

Η πανδημία Covid-19 βοήθησε τις εταιρίες να αναπτύξουν περισσότερο την ΕΚΕ, αφού ευαισθητοποιήθηκαν πολύ περισσότερο προσφέροντας σε Kέντρα Yγείας, νοσοκομεία, ιδρύματα, εργαζόμενους πολίτες.

Επιπρόσθετα, η κλιματική αλλαγή οδηγεί τις επιχειρήσεις να αναλάβουν περισσότερες δράσεις προστασίας του Περιβάλλοντος.