Ένα μεγάλο πακέτο δημοσιονομικής τόνωσης ύψους 750 δισ. ευρώ πρότεινε η Κομισιόν, ώστε να βοηθηθούν τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μάλιστα τα 22,5 δισ θα χορηγηθούν υπό μορφή επιχορηγήσεων στην Ελλάδα και 9,4 δισ. σε δάνεια.

Το σχέδιο της Κομισιόν προβλέπει πως τα 500 δισ. ευρώ θα δοθούν σε μορφή επιχορηγήσεων και άλλα 250 δισ. ευρώ σε δάνεια στο πλαίσιο του νέου σχεδίου οικονομικής ανάκαμψης από τον κορωνοιό.

Μάλιστα το Bloomberg το πάει ένα βήμα παραπέρα τονίζοντας πως ένα μέρος του πακέτου θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινής έκδοσης χρέους, με την Ελλάδα να λαμβάνει 22,5 δισ. ευρώ, την Ιταλία 81,8 , την Ισπανία 77,3 και την Γαλλία 39 δισ.

Όπως ανακοίνωσε μέσω Twitter ο Ευρωπαίος επίτροπος για τις οικονομικές υποθέσεις Πάολο Τζεντιλόνι, η δημιουργία αυτού του ταμείου, που έρχεται να προστεθεί στα άλλα εργαλεία ανάκαμψης, είναι ένα «ευρωπαϊκό σημείο καμπής για να αντιμετωπιστεί μια άνευ προηγουμένου κρίση», σχολίασε ο Ιταλός επίτροπος.

«Βλέπουμε εν δυνάμει μία ριζική μεταβολή στην ευρωπαϊκή μακροοικονομική πολιτική… Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο», σχολίασε ο συμπροεδρεύων της ομάδας των Πρασίνων στο Ευρωκοινοβούλιο Φιλίπ Λάμπερτς.

Την περασμένη εβδομάδα η Γερμανία προκάλεσε έκπληξη ανακοινώνοντας από κοινού με την Γαλλία μία σημαντική αλλαγή του δόγματος: στην κοινή τους πρόταση, Παρίσι και Βερολίνο υποστήριξαν ένα πρόγραμμα ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω ενός μηχανισμού αμοιβαιοποίησης του ευρωπαϊκού χρέους, μία ιδέα προς το την οποία μέχρι στιγμής το Βερολίνο τηρούσε απολύτως εχθρική στάση.

Ομως, η ομόφωνη έγκριση του προγράμματος ανάκαμψης από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα είναι ένα δύσκολο εγχείρημα.

Ηδη πριν από την πανδημία, οι 27 είχαν αποτύχει να συμφωνήσουν τον Φεβρουάριο για τον πολυετή (2021-2027) ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ύψους 1.000 δισεκατομμυρίων.

Η οικονομική καταιγίδα που ακολούθησε δεν οδήγησε σε προσέγγιση των θέσεων του Βορρά και του Νότου της Ενωσης, παρά το γεγονός ότι οι χώρες της νότιας Ευρώπης είναι οι περισσότερο πληγείσες από την κρίση της πανδημίας.

Τα δύο στρατόπεδα διαμορφώθηκαν εκατέρωθεν μίας νέας διαχωριστικής γραμμής. Οι υπερασπιστές της δημοσιονομικής ορθοδοξίας (Ολλανδία, Αυστρία, Δανία και Σουηδία) υποστηρίζουν ότι η οικονομική βοήθεια πρέπει να χορηγηθεί μόνο μέσω δανείων τα οποία θα πρέπει να αποπληρωθούν. Το αντίπαλο στρατόπεδο θεωρεί ότι η στήριξη πρέπει να έρθει υπό μορφήν επιχορηγήσεων αποκλειστικά.

Το σχέδιο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποτελεί συγκερασμό των δύο απόψεων και κατά την έννοια αυτή δεν είναι «copy-paste» της γαλλο-γερμανικής πρότασης, τονίζουν ευρωπαϊκές πηγές.

Το ποσόν που θα χρηματοδοτήσει το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και οι όροι χορήγησής του, μένει να οριστικοποιηθούν και εξαρτώνται από την ικανότητα δανεισμού των Βρυξελλών.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θέλει να αυξήσει στο 2% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος τους ίδιους πόρους, έναντι το 1,2% που ισχύει σήμερα, σύμφωνα με πηγή της Κομισιόν.

Για το λόγο αυτό, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσε σήμερα τους Ευρωπαίους να «παραμερίσουν τις παλιές προκαταλήψεις» και να στηρίξουν το σχέδιό της για ανάκαμψη ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, στην ομιλία της στο ευρωκοινοβούλιο.

Το σχέδιό της προκαλεί την αντίδραση ορισμένων κρατών μελών , όπως η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σουηδία, που θα προτιμούσαν αυτήν η οικονομική στήριξη να γίνει αποκλειστικά δανείων και όχι επιχορηγήσεων, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προτείνει έναν σχεδιασμό των δύο.

Η Γερμανία εξήγησε στους ευρωβουλευτές ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να δανεισθεί 750 δισεκατομμύρια ευρών στις αγορές εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα 550 δισεκατομμύρια από τα οποία θα χορηγηθούν ως επιχορηγήσεις και τα 250 υπό μορφήν δανείων προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ωστόσο κατέστησε σαφές ότι οι επιχορηγήσεις συνιστούν «επένδυση» για το μέλλον: «στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, στην Πράσινη Συμφωνία και στο σθένος».

«Είμαι μία επείγουσα και εξαιρετικού χαρακτήρα ανάγκη για μία επείγουσα και εξαιρετικού χαρακτήρα κρίση. Ας βάλουμε στην άκρη τις παλιές προκαταλήψεις. Είναι η ώρα της Ευρώπης, την ώρα που ενισχύονται οι διαφορές και οι ανισότητες… Η κρίση την οποία καλούμαστε τώρα να αντιμετωπίσουμε είναι τεράστια… Αλλά η ευκαιρία για την Ευρώπη είναι επίσης τεράστια, όπως και η ευθύνη μας για να πράξουμε αυτό που πρέπει στην κατάσταση αυτή».

Συμφωνία στην σύνοδο κορυφής του Ιουνίου;

Χθες, την παραμονή της παρουσίασης του σχεδίου της ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Μάρος Σέφκοβιτς, εκ των αντιπροέδρων της Κομισιόν, ζήτησε ταχεία πολιτική συμφωνία κατά την διάρκεια της επόμενης συνόδου κορυφής της 18ης Ιουνίου.

Εξάλλου, από την στιγμή που ο νέος πολυετής ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν θα τεθεί σε ισχύ παρά το 2021, θα χρειασθεί να βρεθεί λύση ώστε η χρηματοδότηση για την στήριξη των οικονομιών που απειλούνται με ύφεση να είναι διαθέσιμη το φθινόπωρο.

Ο επόμενος προϋπολογισμός οικονομικής ανάκαμψης θα πρέπει επίσης να ανταποκριθεί στις πολιτικές δεσμεύσεις της Κομισιόν που έχει θέσει την ψηφιακή οικονομία και την ενεργειακή μετάβαση στο κέντρο της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης.

Παράλληλα, παραμένει ο στόχος της ανάπτυξης της «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ, ώστε να γίνει πιο ανθεκτική στις κρίσεις και λιγότερο εξαρτημένη από το εξωτερικό, και κυρίως από την Κίνα.

Στο Ταμείο Ανάκαμψης και στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα προστεθούν τα 240 δισεκατομμύρια ευρώ δανείων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ του ταμείου εγγυήσεων για τις επιχειρήσεις και τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ του εργαλείου SURE που δημιουργήθηκε για την στήριξη της απασχόλησης.

Η Κομισιόν έχει επίσης εγκρίνει το ποσόν των 2.130 δισεκατομμυρίων σε κρατικές επιδοτήσεις από την έναρξη της κρίσης για την στήριξη των επιχειρήσεων. Το ήμισυ έχει αποδεσμευθεί από την Γερμανία.

Η αντίδραση της Ελλάδας

Σχολιάζοντας τις προτάσεις της Επιτροπής ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, τόνισε ότι το Ταμείο θα φθάνει τουλάχιστον 500 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Επομένως, θα έχουμε ένα μεγάλο πλέγμα παρεμβάσεων που, αν προστεθεί σε αυτό και το ύψος των 540 δισεκατομμυρίων που έχει ήδη εγκριθεί από Eurogroup και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καταλαβαίνουμε ότι πάμε σε ένα ποσό αρκετά πάνω από το 1 τρισεκατομμύριο. Είναι ένα μεγάλο ποσό.

Η Ελλάδα διεκδικεί μεγάλα ποσά, πράγμα που σημαίνει ότι:  Πρώτον, να σχεδιάσει η Κυβέρνηση ένα σωστό πρόγραμμα για την αξιοποίηση αυτών των πόρων. Και δεύτερον, τα χρήματα αυτά να απορροφηθούν προς όφελος της ελληνικής οικονομίας, από τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους».

Για το θέμα έκανε tweet και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέροντας:

«Καλωσορίζουμε την τολμηρή πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα πακέτο 750 δισ. ευρώ, κυρίως με τη μορφή επιχορηγήσεων μέσω κοινής έκδοσης χρέους. Ο πήχης έχει τοποθετηθεί ψηλά. Τώρα εξαρτάται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων».