Ανηλεής μάχη διαδοχής στο θεοκρατικό Ιράν

Εκλογές στις 28 Ιουνίου μετά το θάνατο του προέδρου Ραϊσί

iran, ιραν

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Μέσα σε διάστημα 30 ημερών το Ιράν παρακολούθησε την εκτόξευση 300 drones και πυραύλων εναντίον του Ισραήλ και έχασε το ελικόπτερο που μετέφερε τον πρόεδρο της χώρας και άλλους υψηλούς αξιωματούχους του καθεστώτος, στους αιθέρες της πάνω από την πόλη Ταμπρίζ.

Αυτές οι δύο εικόνες δύναμης και αδυναμίας αντιπροσωπεύουν το πόσο δυνατό θεωρείται το Ιράν στο εξωτερικό και το πόσο αδύναμο είναι στο εσωτερικό του.

Και ενώ η αλήθεια είναι ότι ελάχιστοι Ιρανοί έκλαψαν για το θάνατο του Εμπραχίμ Ραϊσί, ενός μοχθηρού διώκτη στα νιάτα του και σκληροπυρηνικού προέδρου τα τελευταία χρόνια, από τη συντριβή του ελικοπτέρου του στις 19 Μαΐου, εξαιτίας κακών καιρικών συνθηκών –ίσως και σαμποτάζ–, η απώλειά του προκαλεί κλυδωνισμούς στο θεοκρατικό καθεστώς σε μία επικίνδυνη χρονική στιγμή.

Αυτό έγραψε ο «Economist» σημειώνοντας ότι ακόμη και πριν το τραγικό συμβάν το Ιράν απασχολούνταν με τις πολιτικές μάχες για την εξουσία στο  εσωτερικό του, καθώς ο ανώτατος ηγέτης του, ο Αλί Χαμενεΐ, ο μακροβιότερος αρχηγός κράτους στη Μέση Ανατολή, στα 85 του χρόνια πια, δρομολογεί τη διαδοχή του.

Τι και αν ο Ραϊσί δεν ήταν αγαπητός στο λαό, αφού το ριάλ έχασε το 55% της αξίας του στη διάρκεια της θητείας του, ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 30%, οι σχέσεις με τη Δύση έγιναν πιο ψυχρές και οι διαδηλώσεις κατά της θρησκευτικής αστυνομίας, η οποία προκάλεσε το βάναυσο θάνατο της 22χρονης Μάχσα Αμίνι, λόγω του λανθασμένα τοποθετημένου χιτζάμπ της κράτησαν για καιρό, ο Χαμενεΐ λέγεται πως τον είχε επιλέξει για αντικαταστάτη του.

Μετά το αναπάντεχο γεγονός και καθοδόν προς τις εκλογές που προκηρύχθηκαν για τις 28 Ιουνίου, «ο επόμενος θα είναι κάποιος που θα βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία με το όραμα του αγιατολάχ Χαμενεΐ για το μέλλον του συστήματος», έγραψαν οι «New York Times».

Σύμφωνα με τον Αλί Βάεζ, διευθυντή του μη κερδοσκοπικού, μη κυβερνητικού οργανισμού International Crisis Group, οι εξελίξεις στη χώρα ευνοούν τώρα την ανάδειξη του Μοϊτάμπα Χαμενεΐ, γιου του ανώτατου ηγέτη της χώρας, αν και μέχρι πρότινος θεωρείτο αδύναμη πιθανότητα επειδή η συγγένειά τους παραπέμπει σε αντι-ισλαμική και μοναρχική πρακτική.

Ωστόσο, οι πολιτικές διαδικασίες εντός του Ιράν είναι τόσο μυστηριώδεις, που την τελική απόφαση θα λάβει μία ομάδα ανώτατων κληρικών που φέρει το όνομα Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων.

Ο 55χρονος νεότερος Χαμενεΐ δεν έχει αρκετές ιδιότητες που απαιτούνται επίσημα από έναν ανώτατο ηγέτη, συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων θρησκευτικών διαπιστευτηρίων ή εκτελεστικής εμπειρίας.

Για την ώρα, προσωρινός πρόεδρος της χώρας ανέλαβε ο πρώτος αντιπρόεδρός της Μοχαμάντ Μοχμπέρ, που δεν μνημονεύεται για τη χαρισματική του προσωπικότητα, αλλά για τα διαπιστευτήριά του στην Οικονομία ως διευθυντής του Ιδρύματος Χαμενεΐ, καθώς το ερώτημα που απασχολεί άπαντες, όσον αφορά το εσωτερικό του Ιράν, είναι αν ο Χαμενεΐ αυτή τη φορά θα αλλάξει ρότα και θα διευρύνει την κούρσα συμπεριλαμβάνοντας μεταρρυθμιστές ή, ακόμα, και μετριοπαθείς υποψηφίους.

Οι υποψήφιοι στους οποίους θα επιτραπεί, τελικά, να θέσουν υποψηφιότητα θα είναι ενδεικτικοί του είδους της πορείας που θέλει να ακολουθήσει ο ανώτατος ηγέτης στο άμεσο μέλλον.

Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής οι συνομιλίες για τα πυρηνικά του Ιράν, που πιστεύεται ότι μπορεί να έχει τέτοια όπλα σε διάστημα μίας εβδομάδας, σύμφωνα με τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Επιστήμης και Διεθνούς Ασφαλείας με την ΙΑΕΑ, τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, «πάγωσαν» εξαιτίας του θανάτου του Εμπραχίμ Ραϊσί.

Είχαν ξεκινήσει πολύ καιρό μετά την απόσυρση των ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία για τον έλεγχο του σχετικού προγράμματος το 2018, στη διάρκεια της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.

Το Ιράν, σε ανοιχτή αντιπαράθεση με το Ισραήλ, αποκαλύφθηκε αυτές τις ημέρες ότι είχε επίσης μυστικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ για τον πόλεμο στη Γάζα, τις οποίες τερμάτισαν και αυτές οι τελευταίες εξελίξεις.

Το καθεστώς της Τεχεράνης, λόγω της επιρροής του μέσω των θυγατρικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Λίβανο, στη Συρία, στο Ιράκ, στην Υεμένη και στη Γάζα, και εξαιτίας των σχέσεών του με τη Ρωσία, την Κίνα, όχι μόνο πρωταγωνιστεί στη Μέση Ανατολή, αλλά οι επόμενες κινήσεις του θα έχουν συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα του.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο «Guardian» έγραψε αυτή την εβδομάδα, ότι η άμεση πρόκληση των επόμενων ημερών είναι αν το Ιράν θα σκληρύνει τη στάση του απέναντι στη Δύση και θα πλησιάσει περισσότερο τη Ρωσία και την Κίνα, με τους «New York Times» να εκτιμούν, δια στόματος της Έλι Γκερανμάγιερ, ειδικού στις υποθέσεις του Ιράν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις Εξωτερικές Σχέσεις, ότι προβλέπεται η συνέχιση της τρέχουσας πορείας, καθώς όλα στη χώρα αυτή βρίσκονται υπό τον έλεγχο του ανώτατου ηγέτη  και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Ίσως σας ενδιαφέρουν