Γονείς στην Ιταλία στρέφονται κατά TikTok και Meta μετά την αυτοκτονία 12χρονης – Στο μικροσκόπιο οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων
Η υπόθεση της Ροσέλα επαναφέρει τη συζήτηση για την επίδραση των ψηφιακών πλατφορμών στην ψυχική υγεία των ανηλίκων, με οικογένειες να ζητούν αυστηρότερους κανόνες προστασίας και μεγαλύτερη λογοδοσία από τις εταιρείες τεχνολογίας
Η τραγική απώλεια μιας 12χρονης στην Ιταλία έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για τη δημόσια συζήτηση γύρω από την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων στη διαμόρφωση της διαδικτυακής εμπειρίας των νέων χρηστών.
Οι γονείς της Ροσέλα, ενός κοριτσιού από την πόλη Άστι της βόρειας Ιταλίας, συμμετέχουν πλέον σε συλλογική αγωγή κατά των εταιρειών Meta και TikTok, υποστηρίζοντας ότι οι πλατφόρμες δεν έλαβαν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της κόρης τους.
Η μητέρα της, Ιρένε Ροτζέρο Ούγκες, περιγράφει μια σταδιακή αλλά έντονη μεταβολή στη συμπεριφορά του παιδιού της μέσα σε λίγους μήνες. Όπως αναφέρει, η Ροσέλα άρχισε να έρχεται ολοένα και συχνότερα σε επαφή με περιεχόμενο που σχετιζόταν με την κατάθλιψη, τη θλίψη και τον αυτοτραυματισμό. Σύμφωνα με την οικογένεια, η συνεχής έκθεση σε παρόμοιες αναρτήσεις δημιούργησε μια διαδικασία επανάληψης, κατά την οποία οι αλγόριθμοι συνέχιζαν να προτείνουν όλο και περισσότερο υλικό του ίδιου περιεχομένου.
Πέντε μήνες αργότερα, η Ροσέλα έβαλε τέλος στη ζωή της, αφήνοντας πίσω της αναπάντητα ερωτήματα για το κατά πόσο η διαδικτυακή της δραστηριότητα επηρέασε την ψυχική της κατάσταση.
Parents Irene Roggero Ugues and her husband are suing Instagram-and-Facebook-owner Meta and TikTok after their daughter Rossella died by suicide, alleging social media algorithms fed her self-harm content.
More Here → https://t.co/v23JoiZHL5 pic.twitter.com/d5nsDGZ5Ix
— PiQ Newswire (@PiQNewswire) June 17, 2026
Rossella Ugues’ parents are among a number of families in Italy that have brought a lawsuit against Instagram-and-Facebook-owner Meta, and its biggest social media rival TikTok. In the first collective action in Italy to directly challenge social media companies and their…
— Reuters (@Reuters) June 17, 2026
Μετά τον θάνατό της, οι γονείς απέκτησαν πρόσβαση στις ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιούσε η κόρη τους και διαπίστωσαν ότι η παρουσία της στα κοινωνικά δίκτυα ήταν πολύ πιο εκτεταμένη απ’ όσο πίστευαν. Ανάμεσα στα στοιχεία που εντόπισαν βρισκόταν ένας κρυφός λογαριασμός στο Instagram με την ονομασία «Just a dead pers0n», όπου το γράμμα «ο» είχε αντικατασταθεί από τον αριθμό μηδέν.
Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η οικογένεια, η αναζήτηση περιεχομένου σχετικού με την κατάθλιψη ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2023, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ροσέλα προσπαθούσε να εκφράσει συναισθήματα που τη δυσκόλευαν. Ωστόσο, οι γονείς θεωρούν ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενίσχυσαν αυτή την αναζήτηση, οδηγώντας τη σταδιακά σε έναν κλειστό κύκλο αρνητικού περιεχομένου.
«Κάποια στιγμή ήταν σαν (το περιεχόμενο αυτό) να απέκτησε δική του ζωή. Μεγάλωνε διαρκώς μέχρι που κάλυψε τη χαρούμενη και κοινωνική πλευρά της, το φωτεινό κομμάτι του χαρακτήρα της», δήλωσε η μητέρα της.
Η υπόθεση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες νομικές κινήσεις που έχουν γίνει στην Ιταλία εναντίον των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, θεωρείται η πρώτη συλλογική αγωγή στη χώρα που αμφισβητεί άμεσα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι αλγόριθμοι προώθησης περιεχομένου.
Οι οικογένειες που συμμετέχουν στην προσφυγή ζητούν αυστηρότερα όρια πρόσβασης των ανηλίκων στις πλατφόρμες, αλλά και μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν οι νεαροί χρήστες κατά την πλοήγησή τους στο διαδίκτυο.
Η Meta απορρίπτει τις αιτιάσεις ότι οι υπηρεσίες της βλάπτουν τους νέους χρήστες και επισημαίνει ότι έχει αναπτύξει πρόσθετα εργαλεία προστασίας. Μεταξύ αυτών αναφέρει τους ειδικούς λογαριασμούς «Teen Accounts», καθώς και μια σειρά από μηχανισμούς ασφαλείας που έχουν σχεδιαστεί για εφήβους.
«Γνωρίζουμε ότι οι γονείς ανησυχούν για την ασφάλεια των παιδιών τους στο διαδίκτυο και γι’ αυτό συνεχίζουμε να προχωρούμε σε αλλαγές που ενισχύουν την προστασία των εφήβων», ανέφερε η εταιρεία.
Παρόμοια είναι και η θέση της TikTok, η οποία υποστηρίζει ότι εφαρμόζει αυστηρές πολιτικές για την προστασία της ψυχικής υγείας των χρηστών της. Η εταιρεία τονίζει ότι αφαιρεί άμεσα περιεχόμενο που παραβιάζει τους κανόνες της και ότι έχει επενδύσει σε τεχνολογίες που περιορίζουν την εμφάνιση δυνητικά επικίνδυνου υλικού.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι χρησιμοποιεί μηχανισμούς που εμπλουτίζουν το προτεινόμενο περιεχόμενο, αποτρέπουν ορισμένες αναζητήσεις και κατευθύνουν ευάλωτους χρήστες προς υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης και γραμμές πρόληψης αυτοκτονιών.
Σε ό,τι αφορά ειδικά την υπόθεση της Ροσέλα, η Meta απέφυγε να τοποθετηθεί, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη δικαστική διαδικασία. Η εταιρεία σημειώνει ότι η ψυχική υγεία των νέων επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες και ότι η επίδραση των κοινωνικών δικτύων δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από το περιβάλλον, τη χρήση των εφαρμογών και τη συμμετοχή της οικογένειας.
Η μητέρα της Ροσέλα περιγράφει όσα συνέβησαν ως μια ξαφνική και καταστροφική «ασθένεια», η οποία εξελίχθηκε με τρόπο που οι γονείς δεν μπορούσαν να προβλέψουν ούτε να ελέγξουν.
«Χωρίς τον αλγόριθμο, η εξέλιξη της ψυχικής της οδύνης – ή της ψύχωσης, ή ό,τι κι αν ήταν αυτό που ακόμη δεν μπορώ να προσδιορίσω – ίσως να είχε ακολουθήσει μια πιο φυσική πορεία», είπε.
Η υπόθεση εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τον έλεγχο των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών. Η συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στην προστασία των ανηλίκων και στον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες τεχνολογίας διαχειρίζονται την έκθεση των παιδιών σε ευαίσθητο περιεχόμενο.
Την ίδια εβδομάδα, η Βρετανία παρουσίασε σχέδια που προβλέπουν την απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 16 ετών, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες δικαστική απόφαση έκρινε ότι οι Meta και Google επέδειξαν αμέλεια στον σχεδιασμό πλατφορμών που θεωρήθηκαν επιβλαβείς για νεαρούς χρήστες.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αρχές εντείνουν την εφαρμογή του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), επιδιώκοντας μεγαλύτερη λογοδοσία από τις πλατφόρμες και αποτελεσματικότερη προστασία των ανηλίκων.
«Ο στόχος δεν είναι να αμφισβητηθούν τα οφέλη των κοινωνικών δικτύων, αλλά να εξαλειφθούν οι τεχνολογικοί και εμπορικοί μηχανισμοί που τα καθιστούν επικίνδυνα για τους πιο ευάλωτους χρήστες», δήλωσε ο δικηγόρος Στέφανο Κομόντο, που ηγείται της υπόθεσης μαζί με την ιταλική ένωση γονέων MOIGE.
Οι οικογένειες που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη θεωρούν ότι τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται σήμερα δεν αρκούν. Υποστηρίζουν ότι οι ανήλικοι μπορούν εύκολα να βρουν τρόπους παράκαμψης των περιορισμών και ότι η συνεχής εποπτεία από τους γονείς δεν είναι πάντοτε εφικτή.
«Η παρακολούθηση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων είναι μια εργασία πλήρους απασχόλησης. Θα απαιτούσε από τους γονείς να αφιερώνουν όλο τον χρόνο τους σε αυτό, κάτι που είναι απλώς ανέφικτο», δήλωσε η Βαλεντίνα Μουράλιε.
Οι ανησυχίες αυτές ενισχύονται και από επιστημονικές μελέτες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει ότι η προβληματική χρήση των κοινωνικών δικτύων αυξάνεται μεταξύ των εφήβων και συνδέεται με μειωμένη ευεξία, διαταραχές ύπνου και άλλους κινδύνους για την υγεία.
Παράλληλα, έρευνες που έχουν δημοσιευθεί στο JAMA Pediatrics καταγράφουν διαφορές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου μεταξύ εφήβων με ιδιαίτερα αυξημένη χρήση κοινωνικών δικτύων, ειδικά σε ηλικίες όπου η νευρολογική ανάπτυξη βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Στο πλαίσιο της αγωγής προβάλλεται επίσης ο ισχυρισμός ότι οι πλατφόρμες αξιοποιούν μηχανισμούς επιβράβευσης παρόμοιους με εκείνους που χρησιμοποιούνται στα ηλεκτρονικά τυχερά παιχνίδια, ενισχύοντας τη συνεχή ενασχόληση των χρηστών.
«Κάθε “μου αρέσει” ή ειδοποίηση προκαλεί απελευθέρωση ντοπαμίνης, συνδέοντας τον χρήστη με την πλατφόρμα με τρόπο που μοιάζει με εξάρτηση», δήλωσε ο ψυχίατρος Τονίνο Καντέλμι.
Ωστόσο, άλλοι ειδικοί προσεγγίζουν το ζήτημα με μεγαλύτερη επιφύλαξη. Ο Φεντερίκο Τονιόνι, επικεφαλής του Κέντρου Ψυχοπαθολογίας του Διαδικτύου στο νοσοκομείο Gemelli της Ρώμης, υποστηρίζει ότι το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα σύνθετο και δεν επιτρέπει εύκολες απαντήσεις.
«Η πιο υγιής προσέγγιση είναι να αποδεχθούμε ότι δεν είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα αν οι ασθενείς του θα είχαν λιγότερα προβλήματα σε έναν κόσμο χωρίς κοινωνικά δίκτυα.
Ο ίδιος προειδοποίησε επίσης για τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργήσει η υπερβολική γονική επιτήρηση.
«Αν υπάρχει κάτι επικίνδυνο, αυτό είναι ο απόλυτος έλεγχος των παιδιών. Οι νέοι χρειάζονται να τους ακούμε. Ο έλεγχος δεν είναι υγιής μορφή παρουσίας. Η πιο υγιής απόσταση είναι η εμπιστοσύνη», σημείωσε.
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
