Η αποστολή του Τζέι Ντι Βανς και οι κόντρες με τον Νετανιάχου
Δημοσιεύματα εμφανίζουν τον Αμερικανό αντιπρόεδρο ως πιο πρόθυμο συνομιλητή με την Τεχεράνη, ενώ ο ίδιος φέρεται να θεωρεί υπερβολικά αισιόδοξες τις εκτιμήσεις του Νετανιάχου
Αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη πρόκληση στη μέχρι τώρα θητεία του φέρεται να βρίσκεται ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ετοιμάζεται να αναλάβει τον συντονισμό των αμερικανικών προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, για την έναρξη του οποίου είχε εξαρχής εκφράσει ανησυχίες.
Ο Βανς, που έχει ήδη πραγματοποιήσει πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, έχει συναντηθεί με συμμάχους στον Κόλπο για τον πόλεμο και έχει εμπλακεί σε έμμεσες επικοινωνίες με το Ιράν, αναμένεται να αποτελέσει τον κορυφαίο Αμερικανό διαπραγματευτή σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Axios, ο Βανς εμφανιζόταν ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις αισιόδοξες εκτιμήσεις του Ισραήλ για την εξέλιξη της σύγκρουσης και, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές που επικαλείται ο ιστότοπος, εκτιμά σήμερα ότι ο πόλεμος πρόκειται να συνεχιστεί για μερικές ακόμη εβδομάδες.
Σύμβουλοι του Βανς πιστεύουν ότι κάποιοι στο Ισραήλ προσπαθούν να τον υπονομεύσουν, πιθανώς επειδή θεωρούν ότι δεν είναι όσο επιθετικός θα έπρεπε. Ισραηλινοί αξιωματούχοι το αρνούνται.
Ο πιο «ελκυστικός» συνομιλητής για το Ιράν
Ο πρόεδρος Τραμπ κατέστησε επίσημο τον ρόλο αυτό του Βανς σε συνεδρίαση του υπουργικού Συμβουλίου την Πέμπτη, ζητώντας του να δώσει ενημέρωση για το Ιράν και σημειώνοντας ότι συνεργάζεται με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η υψηλή θέση του Βανς στην κυβέρνηση και η καλά τεκμηριωμένη αντίθεσή του σε ανοιχτές, χωρίς χρονικό όριο, συγκρούσεις στο εξωτερικό, λένε αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, τον καθιστούν πιο ελκυστικό συνομιλητή για τους Ιρανούς από ό,τι είναι ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ, οι οποίοι επέβλεψαν τους δύο προηγούμενους γύρους αποτυχημένων συνομιλιών, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα.
Εν μέρει για αυτούς τους λόγους, ο Γουίτκοφ πρότεινε τον Βανς ως επικεφαλής διαπραγματευτή.
«Αν οι Ιρανοί δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία με τον Βανς, δεν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι το καλύτερο που μπορούν να έχουν», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιχείρησε να περιορίσει τις εικασίες, λέγοντας ότι ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ «συνεχίζουν να εργάζονται στα μέτωπά τους και ο Αντιπρόεδρος είναι έτοιμος να παίξει τον ρόλο του αν ωριμάσουν οι διαπραγματεύσεις — αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Οι Ιρανοί πρέπει να αποφασίσουν αν και πώς θέλουν να προσέλθουν στο τραπέζι».
Την Πέμπτη, ο Τραμπ παρέτεινε μια νέα προθεσμία για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ Πακιστανοί, Αιγύπτιοι και Τούρκοι μεσολαβητές συνεχίζουν να προσπαθούν να οργανώσουν δια ζώσης συνομιλίες.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στους μεσολαβητές ότι εξακολουθούν να περιμένουν το «πράσινο φως» από την «ανώτατη ηγεσία». Αν πραγματοποιηθεί μια τέτοια σύνοδος, ο Βανς θα μπορούσε να καθίσει απέναντι από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Η κυβέρνηση φαίνεται να εξετάζει επίσης μια μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση αν αποτύχει η διπλωματία.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης υποψιάζονται ότι ξένοι πράκτορες διαδίδουν ότι το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί με τον Vance.
Ο σύμβουλος του Βανς, Άντριου Σουραμπιάν, δήλωσε στο X ότι σχετικό ρεπορτάζ του CNN αποτελεί ένδειξη «μιας συντονισμένης ξένης επιχείρησης προπαγάνδας».
«Είναι μια ισραηλινή επιχείρηση εναντίον του JD», δήλωσε άλλος αξιωματούχος της κυβέρνησης στο Axios, αναφερόμενος στο αφήγημα ότι οι Ιρανοί βλέπουν τον Βανς ως πρόθυμο να κλείσει συμφωνία και να αποχωρήσει.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν αποδείξεις για μια τέτοια ισραηλινή επιχείρηση.
Το τεταμένο τηλεφώνημα Βανς – Νετανιάχου
Σε παρασκηνιακό επίπεδο, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου άρχισαν να υποψιάζονται ότι κάποιοι στην ισραηλινή κυβέρνηση προσπαθούσαν να δυσφημίσουν τον Βανς μετά από μια δύσκολη τηλεφωνική συνομιλία τη Δευτέρα μεταξύ Νετανιάχου και Βανς.
Στην κλήση, ο Βανς ανέφερε ότι αρκετές από τις προβλέψεις του Νετανιάχου για τον πόλεμο αποδείχθηκαν υπερβολικά αισιόδοξες, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προοπτικές λαϊκής εξέγερσης για την ανατροπή του καθεστώτος, σύμφωνα με ισραηλινή και αμερικανική πηγή.
«Πριν από τον πόλεμο, ο Μπίμπι το παρουσίασε πραγματικά στον πρόεδρο ως εύκολο, ως μια αλλαγή καθεστώτος πολύ πιο πιθανή απ’ ό,τι ήταν. Και ο Αντιπρόεδρος είχε καθαρή εικόνα για ορισμένες από αυτές τις δηλώσεις», δήλωσε η αμερικανική πηγή.
Την επόμενη ημέρα από εκείνη την κλήση, μια δεξιά ισραηλινή εφημερίδα που ανήκει στη μεγάλη δωρήτρια του GOP, Μίριαμ Άντελσον, ανέφερε ότι ο Βανς έβαλε τις φωνές στον Νετανιάχου για το ζήτημα της βίας των εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.
Πολλαπλές αμερικανικές και ισραηλινές πηγές δήλωσαν ότι η ιστορία της ήταν εσφαλμένη και σύμβουλοι του Βανς υποψιάστηκαν ότι διέρρευσε από την ισραηλινή πλευρά. Ισραηλινός αξιωματούχος αρνήθηκε ότι ο Νετανιάχου «φύτεψε» την ιστορία και δήλωσε ότι το γραφείο του την είχε διαψεύσει όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους σε πολλαπλά μέσα.
Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ Νετανιάχου και Βανς.
Ο Βανς συναντήθηκε την Τετάρτη με αντιπροσωπεία ανώτερων αξιωματούχων των ΗΑΕ και την Πέμπτη με τον πρωθυπουργό του Κατάρ. Και οι δύο συναντήσεις επικεντρώθηκαν στον πόλεμο, τις συνομιλίες με το Ιράν και τη στρατιωτική βοήθεια προς τους δύο συμμάχους στον Κόλπο.
Ο Βανς έχει «εκτενώς εμπλακεί» στη διπλωματία με το Ιράν, τόσο πριν από τον πόλεμο όσο και τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, κατά τη διάρκεια της έμμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων με τους Ιρανούς, ο Λευκός Οίκος πρότεινε την πιθανότητα ο Βανς να ηγηθεί μιας αμερικανικής αντιπροσωπείας για υψηλού επιπέδου ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από τους Πακιστανούς, Αιγύπτιους και Τούρκους μεσολαβητές να πουν στους Ιρανούς ότι η προθυμία να ηγηθεί ο Βανς των συνομιλιών αποτελεί απόδειξη ότι ο Τραμπ είναι σοβαρός.
Ο Βανς προήδρευσε επίσης σε αρκετές συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας για στρατιωτικές επιλογές σχετικά με το Ιράν, μεταξύ των διαδηλώσεων που ξεκίνησαν τον περασμένο Δεκέμβριο και της έναρξης του πολέμου, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η επιφυλακτική στάση του Βανς για τον πόλεμο
Κατά την περίοδο πριν από τον πόλεμο, ο Βανς ήταν μία από τις πιο σκεπτικιστικές φωνές εσωτερικά, θέτοντας ερωτήματα για τη διάρκειά του, τον σκοπό του και τον αντίκτυπο στα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές.
Αφού όμως ο Τραμπ αποφάσισε να πάει σε πόλεμο, ο Βανς υποστήριξε τη χρήση συντριπτικής ισχύος για την επίτευξη της νίκης όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.
Σύμβουλοι του Βανς λένε ότι υποστηρίζει το Ισραήλ, αλλά ανησυχεί για πιθανές αποκλίσεις μεταξύ των στόχων των ΗΠΑ και του Ισραήλ καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται.
Βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, ο Βανς δήλωσε στην Washington Post δύο ημέρες πριν πέσουν οι βόμβες στην Τεχεράνη: «Πιστεύω ότι πρέπει να αποφύγουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Πιστεύω επίσης ότι πρέπει να αποφύγουμε να υπερεκτιμήσουμε τα διδάγματα του παρελθόντος».
Τέλος, πηγή κοντά στον Βανς, δήλωσε: «Έχει τις δικές του απόψεις, αλλά θα εργαστεί σύμφωνα με τις οδηγίες του Τραμπ και θα προσπαθήσει να πετύχει ένα αποτέλεσμα που θα αρέσει στον πρόεδρο».
