Η Πολωνία δεν θέλει να την «πατήσει» όπως το 1939

Εξοπλιστικό πρόγραμμα-μαμούθ 53 δισ. ευρώ για το 2026 υλοποιεί η Πολωνία, ποσό που την κατατάσσει στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., σε μία περίοδο που οι χώρες αυξάνουν τις εξοπλιστικές τους δαπάνες και υλοποιούν μεγάλα αμυντικά προγράμματα μετά από μία μακρά περίοδο αδράνειας. Η Βαρσοβία βρίσκεται μία ανάσα από την πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία, και λαμβάνει τα μέτρα της για την περίπτωση που η ρωσική απειλή επεκταθεί δυτικότερα, καθώς είναι η μόνη μεγάλη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης που διαθέτει ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, τις οποίες και εξοπλίζει για το σύγχρονο πεδίο μάχης.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ευρύτερη γεωπολιτική αβεβαιότητα που έχει επιστρέψει στην Ευρώπη, δημιουργούν μία νέα πραγματικότητα για την άμυνα και τον εξοπλισμό των κρατών. Η εποχή των περιορισμένων αποθεμάτων, των χαμηλών αμυντικών δαπανών και της υπόθεσης ότι ένας μεγάλης κλίμακας πόλεμος στην ευρωπαϊκή ήπειρο αποτελεί μακρινό ενδεχόμενο, έχει παρέλθει. Η ανάγκη για περισσότερα όπλα, μεγαλύτερα αποθέματα πυρομαχικών και, κυρίως, δυνατότητα ταχείας αναπλήρωσης των απωλειών μετατρέπεται, πλέον, σε στρατηγική προτεραιότητα.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Πολωνία επιχειρεί να κινηθεί ένα βήμα μπροστά και να δημιουργήσει έναν από τους ισχυρότερους στρατούς της Ευρώπης, μέσω μαζικών αγορών από το εξωτερικό. Επίσης, θέλει να αποκτήσει και τη βιομηχανική δυνατότητα που θα της επιτρέπει να κατασκευάζει η ίδια σημαντικό μέρος των όπλων που χρειάζεται, περιορίζοντας την εξάρτησή της από ξένους. Η κλίμακα της πολωνικής προσπάθειας αποτυπώνεται πρώτα στους αριθμούς. Η Βαρσοβία αναμένεται να διαθέσει περίπου 53 δισ. ευρώ για βασικές αμυντικές δαπάνες το 2026, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ. Το συνολικό πολωνικό αμυντικό κονδύλι για το 2026 ανέρχεται περίπου στα 200 δισ. ζλότι, ή περίπου 4,8% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα πολωνικά κυβερνητικά στοιχεία. Παράλληλα, η Πολωνία είναι ο μεγαλύτερος δικαιούχος του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE, εξασφαλίζοντας περίπου 43,7 δισ. ευρώ σε χαμηλότοκα δάνεια για την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η Βαρσοβία έχει θέσει ως στόχο το 89% των κονδυλίων του SAFE να κατευθυνθεί στην πολωνική βιομηχανία και Οικονομία. Δεν είναι τυχαίο ότι από το 2022 οι προμήθειες αμυντικού υλικού από πολωνικές και άλλες εταιρίες της Κεντρικής Ευρώπης έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί, φθάνοντας τα 30,4 δισ. ζλότι, περίπου 8,15 δισ. δολάρια. Η Βαρσοβία επιχειρεί έτσι να μετατρέψει ένα τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα, σε μοχλό ανάπτυξης της δικής της αμυντικής παραγωγής.

Τεχνογνωσία

Στην καρδιά αυτής της στρατηγικής βρίσκονται τα μη επανδρωμένα συστήματα. Η Πολωνία έχει ήδη αναπτύξει μια σημαντική εγχώρια τεχνογνωσία μέσω της WB Group, η οποία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς παίκτες στον χώρο των drones. Τον Μάιο του 2026 υπογράφηκαν τρεις συμβάσεις που χαρακτηρίζονται ως οι μεγαλύτερες παραγγελίες μη επανδρωμένων συστημάτων στην ιστορία των πολωνικών ενόπλων δυνάμεων και από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Περιλαμβάνουν 190 συστήματα FlyEye, περισσότερα από 400 συστήματα Warmate και 12 πυροβολαρχίες Gladius. Οι συμβάσεις χρηματοδοτούνται από το SAFE. Το FlyEye αποτελεί το «μάτι» των χερσαίων δυνάμεων, παρέχοντας εναέρια αναγνώριση ημέρα και νύχτα. Το Warmate κινείται σε διαφορετική κατηγορία: είναι περιφερόμενο πυρομαχικό, ικανό να εντοπίζει και να προσβάλλει στόχους. Το Gladius, όμως, αντιπροσωπεύει ίσως καλύτερα τη νέα πολωνική φιλοσοφία. Δεν πρόκειται απλώς για ένα drone, αλλά για ολοκληρωμένο σύστημα αναγνώρισης και προσβολής, που συνδέει αισθητήρες, drones, διοίκηση και πυρά, σε μία ενιαία αλυσίδα. Τα συστήματα Gladius θα ενσωματωθούν στο πολωνικό σύστημα διοίκησης μάχης Topaz, ενώ τα drones του συστήματος μπορούν να εκτελούν αποστολές οπτικής, ραντάρ και ηλεκτρονικής αναγνώρισης. Η νέα γενιά συστημάτων Gladius 2 προβλέπει, μάλιστα, δυνατότητα προσβολής επιλεγμένων στόχων υψηλής αξίας σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων.

Αλυσίδα παραγωγής

Το μήνυμα είναι σαφές. Η Πολωνία δεν θέλει απλώς να διαθέτει drones. Θέλει να δημιουργήσει ολόκληρη αλυσίδα παραγωγής, ανάπτυξης και επιχειρησιακής αξιοποίησης, ώστε να μπορεί να παράγει μεγάλους αριθμούς, να ενσωματώνει τα συστήματα στο πεδίο μάχης και να αναπληρώνει γρήγορα τις απώλειες. Η κρατική PGZ συνεργάζεται με την αμερικανική Anduril, ενώ η τσεχική CSG έχει αναπτύξει συμφωνίες με την PGZ και πολωνικές εταιρίες για πυρομαχικά και τεχνολογίες παραγωγής. Παράλληλα, η γερμανική Rheinmetall ενισχύει την παρουσία της στην Πολωνία, ενώ συνεργασίες έχουν αναπτυχθεί και με την εσθονική Frankenburg Technologies στον τομέα της αεράμυνας. Η λογική είναι διαφορετική από εκείνη μιας απλής εισαγωγής οπλικών συστημάτων. Η Πολωνία επιδιώκει να βρίσκεται μέσα στην παραγωγική αλυσίδα, να αποκτά τεχνογνωσία και να αναπτύσσει σταδιακά δικές της δυνατότητες. Η χώρα έχει ήδη προχωρήσει σε μαζικές παραγγελίες για περίπου 366 άρματα μάχης Abrams, περισσότερα από 1.000 νοτιοκορεατικά K2, περίπου 672 αυτοκινούμενα πυροβόλα K9 και 290 πολλαπλούς εκτοξευτές K239 Chunmoo, ενώ παράλληλα αναπτύσσει και παράγει εγχώρια συστήματα, όπως τα Krab, Rak και Borsuk.

Στον αέρα η Πολωνία διαθέτει 48 F-16C/D, έχει παραλάβει 48 FA-50 και έχει παραγγείλει ακόμη 36 FA-50PL, ενώ προχωρά στην απόκτηση 32 F-35A, από τα οποία έχει ήδη παραλάβει τα πρώτα αεροσκάφη για εκπαίδευση. Παράλληλα, έχει παραγγείλει 96 επιθετικά ελικόπτερα AH-64EApache, με τις παραδόσεις να αναμένονται σταδιακά. Στην αεράμυνα έχει επενδύσει στα Patriot, με δύο συστοιχίες Patriot PAC-3+ ήδη σε υπηρεσία και επιπλέον συστήματα να έχουν παραγγελθεί, ενώ στο πυραυλικό πυροβολικό διαθέτει 20 HIMARS, έχει παραγγείλει ακόμη 486 εκτοξευτές HIMARS, καθώς και 218 νοτιοκορεατικά K239 Chunmoo.

Ο σχεδιασμός

Ο σχεδιασμός προβλέπει την απόκτηση συνολικά περίπου 1.000 αρμάτων μάχης K2 και K2PL, περισσότερων από 670 αυτοκινούμενων πυροβόλων K9 και περίπου 1.400 τεθωρακισμένων οχημάτων πεζικού Borsuk, ενώ παράλληλα αυξάνονται τα αποθέματα πυρομαχικών 155 χιλιοστών και οι δυνατότητες παραγωγής πυραυλικών συστημάτων. Οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ήδη ξεπεράσει τα 220.000 στελέχη, αριθμός που αντικατοπτρίζει την πρόθεση της Βαρσοβίας να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο χερσαίο στρατό στην Ευρώπη. Το νέο οπλοστάσιο είναι ένα μείγμα αμερικανικών, ευρωπαϊκών, νοτιοκορεατικών και πολωνικών συστημάτων. Περισσότερα άρματα, περισσότερα πυροβόλα, περισσότερα μαχητικά και πύραυλοι, αλλά ταυτόχρονα χιλιάδες drones, περιφερόμενα πυρομαχικά και αντι-drone συστήματα, κατασκευασμένα όλο και περισσότερο στην ίδια την Πολωνία.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Τόμι Λι Τζόουνς: Από το Τέξας στο Χάρβαρντ, το Όσκαρ και την οικογενειακή τραγωδία

ΕΠΟΜΕΝΟ

Γιώργος Μαζωνάκης: «Δυστυχώς δεν προλάβαμε» – Το ανέκδοτο τραγούδι του στιχουργού  Γιώργου Παυριανού 

*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»