Η Βόρεια Κορέα «παίζει μπάλα» σε διπλό ταμπλό
Για τον Κιμ Γιονγκ Ουν η Ρωσία είναι μια εναλλακτική πηγή στήριξης και μειώνει την εξάρτησή του από το Πεκίνο
Για πολλές δεκαετίες, η σχέση μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας ακολουθούσε την εξής λογική.
Το Πεκίνο κρατούσε τα ηνία και η Πιονγκγιάνγκ ακολουθούσε. Στο σημερινό παγκόσμιο σκηνικό συνεχούς ρευστότητας και αλλεπάλληλων ανατροπών οι ισορροπίες αυτές δεν είναι, πλέον, τόσο ξεκάθαρες.
Η πρόσφατη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην Πιονγκγιάνγκ ανέδειξε μια νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Ασία. Η Κίνα εξακολουθεί να είναι η ισχυρότερη δύναμη στη μεταξύ τους σχέση, ωστόσο η επιρροή της δεν θεωρείται, πλέον, δεδομένη.
Η Βόρεια Κορέα έχει αποκτήσει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, αξιοποιώντας τη στενότερη συνεργασία της με τη Ρωσία και μετατρέποντας τη γεωπολιτική συγκυρία σε στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία λειτούργησε ως καταλύτης αυτής της μεταβολής.
Από τη στιγμή που η Μόσχα βρέθηκε αντιμέτωπη με αυξημένες στρατιωτικές ανάγκες και διεθνείς κυρώσεις, στράφηκε προς την Πιονγκγιάνγκ αναζητώντας υποστήριξη.
Η Βόρεια Κορέα ανταποκρίθηκε προσφέροντας πυρομαχικά, στρατιωτικό υλικό και άλλες μορφές βοήθειας, ενώ η Ρωσία ανταπέδωσε με οικονομική στήριξη, πολιτική κάλυψη και στενότερη αμυντική συνεργασία.
Η εξέλιξη αυτή δεν περιορίζεται στο ουκρανικό μέτωπο. Δημιούργησε για τον Κιμ Γιονγκ Ουν μια εναλλακτική πηγή στήριξης, μειώνοντας την απόλυτη εξάρτηση της χώρας του από το Πεκίνο.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η βορειοκορεατική ηγεσία διαθέτει μια δεύτερη ισχυρή δύναμη στην οποία μπορεί να στηριχθεί, έγραφε αυτή την εβδομάδα ο Άντριου Τόμσον στην «Kyiv Post», σημειώνοντας ότι όσο περισσότερες επιλογές διαθέτει ένα κράτος, τόσο δυσκολότερο είναι να δεχθεί πιέσεις από έναν μόνο εταίρο. Αυτό ακριβώς συνέβη στην περίπτωση της Πιονγκγιάνγκ.
Η ενίσχυση των δεσμών με τη Μόσχα προσέφερε στον Κιμ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και διπλωματική ευελιξία, που επηρεάζει μοιραία τη στάση της Κίνας.
Στο παρελθόν, το Πεκίνο υποστήριζε ενεργά τις διεθνείς προσπάθειες για περιορισμό του βορειοκορεατικού πυρηνικού προγράμματος και πίστευε ότι διέθετε αρκετή επιρροή ώστε να κατευθύνει τη συμπεριφορά της Πιονγκγιάνγκ.
Σήμερα, η κινεζική ηγεσία φαίνεται να θεωρεί ότι οι πιέσεις αυτές, δύσκολα θα αποδώσουν. Αντιθέτως, υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγήσουν τη Βόρεια Κορέα ακόμη πιο κοντά στη Ρωσία. Από κινεζικής πλευράς το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την περαιτέρω ανάπτυξη του βορειοκορεατικού πυρηνικού οπλοστασίου.
Εξίσου σημαντική είναι η ανησυχία ότι η απώλεια επιρροής στην Πιονγκγιάνγκ θα μπορούσε να μεταβάλει τις περιφερειακές ισορροπίες εις βάρος του Πεκίνου. Στο πλαίσιο αυτό, η Βόρεια Κορέα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα στο τρίγωνο Πεκίνου – Μόσχας –Πιονγκγιάνγκ.
Παρότι Κίνα και Ρωσία διατηρούν στενή στρατηγική συνεργασία, δεν έχουν ταυτόσημες προτεραιότητες στην Κορεατική Χερσόνησο.
Η Μόσχα αντιμετωπίζει τη Βόρεια Κορέα κυρίως ως πολύτιμο σύμμαχο στην ευρύτερη αντιπαράθεσή της με τη Δύση.
Η Κίνα, αντίθετα, δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη σταθερότητα της περιοχής, στον κίνδυνο πυρηνικής εξάπλωσης και στις οικονομικές επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης κρίσης ασφαλείας κοντά στα σύνορά της.
Ο Κιμ Γιονγκ Ουν φαίνεται να έχει κατανοήσει αυτές τις διαφορές και να τις αξιοποιεί προς όφελός του.
Διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Πεκίνο, ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας του και διευρύνει τα περιθώρια ελιγμών της. Την ίδια στιγμή, η Κίνα εμφανίζεται ολοένα και πιο διακριτική στις δημόσιες αναφορές της για την αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου.
Οι σχετικές δηλώσεις έχουν περιοριστεί, γεγονός που υποδηλώνει ότι το Πεκίνο αντιμετωπίζει, πλέον, το πυρηνικό καθεστώς της Βόρειας Κορέας ως μια πραγματικότητα που πρέπει να διαχειριστεί και όχι ως ένα ζήτημα που μπορεί εύκολα να ανατραπεί. Για την Πιονγκγιάνγκ, αυτή η εξέλιξη συνιστά σημαντική στρατηγική επιτυχία.
Το πυρηνικό της πρόγραμμα, το οποίο επί χρόνια αποτελούσε πηγή απομόνωσης, έχει μετατραπεί σε στοιχείο γεωπολιτικής αξίας.
Παράλληλα, η αυξανόμενη σημασία της για τη Ρωσία, ενισχύει περαιτέρω τη θέση της στο διεθνές σύστημα.
Απροσδόκητη ιστορία οικονομικής επιτυχίας
Στις αρχές του μήνα, τα μεγαλύτερα ειδησεογραφικά έντυπα σε όλο τον κόσμο αναπαρήγαγαν ένα άρθρο της «Wall Street Journal» με τίτλο «Η πιο απροσδόκητη ιστορία οικονομικής επιτυχίας στον κόσμο είναι… η Βόρεια Κορέα».
Το άρθρο αυτό, υποστήριζε ότι η Οικονομία του όχι τόσο μυστικοπαθούς, κράτους του Κιμ Γιονγκ Ουν γνωρίζει άνθηση, τροφοδοτούμενη από τις πωλήσεις όπλων και την αποστολή στρατευμάτων στη Ρωσία, καθώς και από τις προμήθειες, τη χρηματοδότηση και την αυξανόμενη εμπορική συνεργασία με την Κίνα.
Τόνιζε, επίσης, τη μετάλλαξη κυριολεκτικά της Πιονγκγιάνγκ με τη χρήση των νέων ψηφιακών υπηρεσιών, την είσοδο των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων και τη δημιουργία των σύγχρονων πολυώροφων συγκροτημάτων, την ώρα που οι άνθρωποί της είναι ελεύθεροι να κοιτούν συνεχώς τα κινητά τους και να αγοράζουν στα πολυκαταστήματα της πόλης καλλυντικά Chanel και γυαλιά ηλίου Ray-Ban.
Φυσικά, το συγκλονιστικό στοιχείο πίσω και πάνω από όλα αυτά, είναι το γεγονός ότι παρά τις εξοντωτικές διεθνείς κυρώσεις, η Οικονομία της Βόρειας Κορέας κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 3,7%, σημειώνοντας την ισχυρότερη επίδοση από τότε που ο Κιμ Γιονγκ Ουν ανέλαβε την εξουσία πριν από 15 χρόνια.
Σε πρώτη ανάγνωση όλα τα παραπάνω σχηματίζουν μια πειστική εικόνα. Η Βόρεια Κορέα έχει αναμφίβολα επωφεληθεί από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποκομίζοντας σημαντικά έσοδα μέσω των εξαγωγών οπλισμού και της στρατιωτικής συνεργασίας με τη Μόσχα.
Παράλληλα, η Κίνα έχει επαναφέρει τις σχέσεις υψηλού επιπέδου με την Πιονγκγιάνγκ, με αποκορύφωμα την πρόσφατη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στη χώρα.
Το δίχως άλλο, απέξω το καθεστώς του Κιμ μπορεί να φαίνεται ισχυρότερο και πιο σίγουρο για τον εαυτό του από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων ετών. Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία είναι βαθιά παραπλανητική και παραβλέπει μια κρίσιμη πραγματικότητα.
Μεγάλο μέρος των στοιχείων που προβάλλονται ως απόδειξη της υποτιθέμενης οικονομικής επιτυχίας της Βόρειας Κορέας προέρχεται από την ίδια την Πιονγκγιάνγκ, μια προσεκτικά διαμορφωμένη «βιτρίνα», σχεδιασμένη να προβάλει στους ξένους επισκέπτες την εικόνα ενός σύγχρονου και ευημερούντος κράτους.
Οι ουρανοξύστες κατοικιών, τα νέα εστιατόρια, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι ψηφιακές υπηρεσίες, που είναι ορατά στην πρωτεύουσα, αποκαλύπτουν ελάχιστα για τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στην υπόλοιπη χώρα, κάτι που αναγνωρίζει εν συντομία και το αμερικανικό άρθρο, γράφοντας ότι «εκτός της πρωτεύουσας, η Βόρεια Κορέα παραμένει φτωχή, ενώ σχεδόν οι μισοί από τους 26 εκατ. κατοίκους της υποσιτίζονται, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ».
Το δημοσίευμα αναγνωρίζει, επίσης, ότι η χώρα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στους χειρότερους παραβάτες ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως, όπου ακόμη και η διανομή μιας νοτιοκορεατικής τηλεοπτικής σειράς μπορεί να τιμωρηθεί με θάνατο.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
