ΗΠΑ και Ιράν «κλειδώνουν» τη συμφωνία ειρήνης
Δεν υπάρχει σαφής αναφορά στο εμπλουτισμένο ουράνιο, επιβεβαιώνοντας ότι αυτό το «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις θα κρίνει και την κατάληξη της διπλωματικής προσπάθειας
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου με τους δικούς του όρους, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον de facto έλεγχο που απέκτησε στο στρατηγικό πέρασμα του Ορμούζ, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για επίτευξη συμφωνίας, σύμφωνα με το σχετικό προσχέδιο που αποκάλυψε το Al Arabiya, ή και όχι.
Θα καταφέρουν οι ΗΠΑ και το Ιράν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ή οι επιθέσεις θα αρχίσουν ξανά και ο κόσμος δεν θα προλαβαίνει να μετρά νέες οικονομικές πληγές; Σε μία εξέλιξη της τελευταίας στιγμής, την Παρασκευή το Al Arabiya μετέδωσε πως το σχετικό τελικό σχέδιο με τη μεσολάβηση του Πακιστάν είναι έτοιμο να ανακοινωθεί από στιγμή σε στιγμή και να τεθεί σε ισχύ αμέσως μόλις δημοσιοποιηθεί επίσημα και από τις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, το προσχέδιο προβλέπει την άμεση, πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα και την ελευθερία ναυσιπλοΐας στον Αραβικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στη Θάλασσα του Ομάν, με ρητή αναφορά στην ανάγκη σεβασμού της εδαφικής κυριαρχίας και της αρχής της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών. Παράλληλα, περιλαμβάνει τη σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων, με αντάλλαγμα τη συμμόρφωση του Ιράν, καθώς και την έναρξη διαπραγματεύσεων για εκκρεμή ζητήματα εντός επτά ημερών από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, χωρίς, ωστόσο, να υπάρχει σαφής αναφορά στο ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου, επιβεβαιώνοντας ότι αυτό το «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις θα κρίνει και την κατάληξη αυτής της διπλωματικής προσπάθειας.
Σε κάθε περίπτωση, πίσω από αυτήν την τελευταία εξέλιξη, τις τελευταίες ημέρες είναι αρκετοί οι αναλυτές που αναρωτιούνται αν ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χάσει ήδη τον πόλεμο και οι άνθρωποι γύρω του ψάχνουν απλά έναν τρόπο περιορισμού της ζημίας. Χαρακτηριστική επ’ αυτού είναι η ανάλυση του Ρόμπερτ Κέιγκαν στο περιοδικό «The Atlantic», στην οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ, λέει ότι οι καταστροφικές απώλειες των ΗΠΑ σε Περλ Χάρμπορ και Φιλιππίνες ανατράπηκαν και οι δαπανηρές ήττες σε Βιετνάμ και Αφγανιστάν (ακόμα και στο Ιράκ) δεν προκάλεσαν μόνιμο πλήγμα στη συνολική θέση της υπερδύναμης στον κόσμο. Αλλά και ότι η τρέχουσα ιστορία με το Ιράν θα οδηγήσει σε μια αποτυχία που δεν θα μπορέσει κανείς στον Λευκό Οίκο να αποκαταστήσει ή να παραβλέψει.
Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν «ανοιχτά» όπως άλλοτε, και με τον έλεγχό τους το Ιράν αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα της περιοχής και σε έναν από τους σημαντικότερους παίκτες διεθνώς, ενώ ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας, ως των κατεξοχήν συμμάχων, ενισχύεται και ο ρόλος των ΗΠΑ αποδυναμώνεται σημαντικά. Αυτός ο νέος συσχετισμός δύναμης θα πυροδοτήσει ούτως ή άλλως, είτε υπάρξει δηλαδή συμφωνία για τη λήξη του πολέμου είτε όχι, μια αλυσιδωτή αντίδραση σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς φίλοι και αντίπαλοι θα προσαρμόζονται στη νέα πραγματικότητα της αμερικανικής αποτυχίας, είναι το καταληκτικό σχόλιο του Αμερικανού αρθρογράφου και ακαδημαϊκού.
Τις ΗΠΑ ουσιαστικά έστησε στον τοίχο όχι μόνο η επιτυχημένη προσπάθεια του καθεστώτος της Τεχεράνης να μεταφέρει τον πόλεμο εκτός συμβατικών στρατιωτικών ορίων, με τη χρήση ασύμμετρων τακτικών, όπως είναι το όπλο των Στενών, το πλήγμα στην παγκόσμια ενέργεια και ο διπλός στρατός, δηλαδή ο τακτικός στρατός και οι παραστρατιωτικές δυνάμεις, αλλά κυρίως ο οικονομικός αντίκτυπος εντός των ΗΠΑ. Ήδη πριν από τη διαρροή της είδησης του προσχεδίου συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές το αμερικανικό αργό (WTI) είχε ξεπεράσει τα 111 ανά βαρέλι, λόγω του ενσωματωμένου πολεμικού premium, ο πληθωρισμός έφτασε στο 33% καθιστώντας απίθανη τη μείωση των επιτοκίων και οι προβλέψεις για την ανάπτυξη του ΑΕΠ των ΗΠΑ στο 2% έπεσαν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Εξαιτίας όλων των παραπάνω και της τελευταίας προειδοποίησης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται σε μια περίοδο που η θερινή ταξιδιωτική ζήτηση αυξάνεται έντονα, ο Τραμπ ίσως και να υποχωρήσει των δηλώσεών του, ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να ανεχθεί διόδια στα Στενά όπως επιδιώκει η Τεχεράνη και ότι θα ανακτήσει, τελικά, το ιρανικό ουράνιο.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, η αμερικανική κυβέρνηση ξέρει καλά ότι οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα θα πρέπει να θεωρηθεί ότι υπερβαίνει τη συμφωνία της εποχής Ομπάμα, το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), από το οποίο ο Τραμπ αποχώρησε το 2018, όπως υπογραμμίζει ο Ομάρ Ραχμάν, ερευνητής στο Middle East Council on Global Affairs. Αυτό όμως που δεν γνωρίζει ακόμη κανείς, και είναι και το σημαντικότερο, είναι αν αυτό το τελευταίο μπορεί τελικά να επιτευχθεί και πόσο σύντομα μπορεί να ανακοινωθεί οδηγώντας, επιτέλους, τον πόλεμο στη λήξη του. Η άμμος από την κλεψύδρα αδειάζει, πλέον, πιο γρήγορα…
Αναδημοσίευση από τη Βραδυνή της Κυριακής
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
