Ιράν: Τα σενάρια που επεξεργάζεται ο Ντόναλντ Τραμπ για το μέλλον του πολέμου
Οι ΗΠΑ, ξεκινώντας έναν τέτοιο πόλεμο, φαίνεται ότι προφανώς δεν είχαν υπολογίσει σωστά τη διάρκειά του
Οι διαδοχικές, αντιφατικές και αλληλοσυγκρουόμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το μέλλον του πολέμου στο Ιράν έχουν δημιουργήσει ερωτηματικά για το μέλλον του πολέμου και όλοι προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουντις επόμενες κινήσεις.
Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που υποχρέωσαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ να υπαναχωρήσει από το τελεσίγραφο του Σαββάτου και να δώσει νέα παράταση πέντε ημερών στις «ειρηνευτικές συνομιλίες» με το Ιράν, που η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν διεξάγονται.
Ένα 24ωρο μετά, και ενώ οι χρηματαγορές και η τιμή του πετρελαίου είχαν σημαντικές διακυμάνσεις ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για πολύ καλές συνομιλίες με το Ιράν και για αναστολή επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές της χώρας μέχρι την Παρασκευή, κάτι που δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται, τουλάχιστον από το Ιράν.
Το μόνο που έχει επιβεβαιωθεί είναι ότι υπήρξαν κρούσεις από τις ΗΠΑ για επαφή με την Τεχεράνη, αλλά τίποτε περισσότερο.
Δυτικές πληροφορίες αναφέρουν ότι επιδιώκεται συνάντηση στο Πακιστάν με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ωστόσο δεν επιβεβαιώνονται, αλλά οι όροι που θέτουν οι δύο πλευρές δεν έχουν αλλάξει από την έναρξη του πολέμου, με μοναδικό σημείο επαφής το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Και σε όσα σενάρια δημοσιεύτηκαν στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, δεν διαφαίνεται κάποια προσέγγιση, ούτε ακόμη για το σημαντικό διακύβευμα της πλήρους και ελεύθερης αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το βήμα πίσω του Τραμπ
Για το βήμα πίσω, που φαίνεται να έκανε το πρωί της Δευτέρας ο Τραμπ, υπάρχουν πολλοί λόγοι που πιθανόν τον υποχρέωσαν να αναθεωρήσει το τελεσίγραφο και να δώσει χρονική παράταση, ώστε να δοθεί χώρος στη διπλωματία.
Οι ΗΠΑ, ξεκινώντας έναν τέτοιο πόλεμο, φαίνεται ότι προφανώς δεν είχαν υπολογίσει σωστά τη διάρκειά του και κυρίως είχαν παραβλέψει κρίσιμους παράγοντες, όπως το ενδεχόμενο να πληγούν υποδομές στις χώρες του Κόλπου, κρίσιμες όχι μόνο για τις ίδιες αλλά και για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία.
Επίσης, δεν είχε υπολογιστεί πλήρως ο κίνδυνος οριστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, παρά το γεγονός ότι σε όλα τα σενάρια πολέμου με το Ιράν αυτό αποτελούσε έναν υπαρκτό κίνδυνο.
Τα σενάρια για παρέμβαση των ΗΠΑ με στόχο το άνοιγμα των Στενών είναι υψηλού ρίσκου και προϋποθέτουν ακόμη και χερσαία εμπλοκή, κάτι που είναι εξαιρετικά «τοξικό» για την αμερικανική κοινή γνώμη και ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια χωρίς τέλος εμπλοκή στο ιρανικό έδαφος.
Υπάρχουν όμως και ορισμένοι άλλοι παράγοντες που αφορούν το εσωτερικό των ΗΠΑ και υποχρέωσαν τον Ντόναλντ Τραμπ σε αυτή τη «στροφή».
Το Πεντάγωνο ζήτησε επιπρόσθετο προϋπολογισμό 200 δισ. δολαρίων, γεγονός που προκαλεί σοκ στην κοινή γνώμη στις ΗΠΑ, ενώ είναι αμφίβολο αν θα εξασφαλίσει την έγκριση του Κογκρέσου. Το κόστος για τις ΗΠΑ είναι ήδη μεγάλο και έχει ξεπεράσει τα 25 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ μια περαιτέρω κλιμάκωση θα εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο αυτά τα ποσά.
Η FED διατήρησε τα επιτόκια στο 3,7% και αναθεώρησε την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό από το 2,5% στο 2,7%. Και φυσικά υπάρχουν και οι ενδιάμεσες εκλογές, καθώς η αύξηση της τιμής της βενζίνης στα πρατήρια στις ΗΠΑ ακυρώνουν κάθε αφήγημα του προέδρου Τραμπ εν όψει των Ενδιάμεσων Εκλογών του Νοεμβρίου.
Τα Στενά του Ορμούζ
Για την επιχείρηση ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ υπήρξε αποστασιοποίηση από όλους τους εταίρους και συμμάχους των ΗΠΑ, παρά την έκκληση, συνοδευόμενη από απειλές του προέδρου Τραμπ, ακόμη και οι χώρες που υπέγραψαν την κοινή δήλωση εμφανίζονται πρόθυμες να συμβάλουν περισσότερο σε επίπεδο διακηρύξεων παρά επί του πεδίου.
Ήδη έχουν πληγεί 40 ενεργειακές υποδομές στην περιοχή, σε εννέα χώρες, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο επικεφαλής της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας Φ. Μπιρόλ, ο οποίος έκανε λόγο για μια ενεργειακή κρίση που ξεπερνά ακόμη και τα δύο σοκ της δεκαετίας του ’70. Σε αυτήν πρέπει να συνυπολογιστούν και οι συνέπειες από τον περιορισμό στις εξαγωγές λιπασμάτων αλλά και ηλίου από τις χώρες του Κόλπου, που απειλούν την παγκόσμια γεωργία, την υψηλή τεχνολογία και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας, όπως σημειώνουν αμερικανικά ΜΜΕ, είναι ότι η διατάραξη της ομαλής ροής ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο θα προκαλέσει ελλείψεις LNG σε χώρες όπως η Ταϊβάν, η οποία διαθέτει αποθέματα μόνο για λίγες εβδομάδες, ενώ έχουν διακοπεί από το Κατάρ και οι εξαγωγές ηλίου, που είναι απαραίτητο για την παραγωγή ημιαγωγών.
Η Ταϊβάν είναι παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή ημιαγωγών, ελέγχοντας πάνω από το 60% της παγκόσμιας παραγωγής και πάνω από το 90% των πιο προηγμένων τσιπ. Η κυρίαρχη εταιρεία στον τομέα, η TSMC, προειδοποίησε για τις σοβαρές συνέπειες που θα έχει η διατήρηση αυτών των διαταραχών στην τροφοδοσία με ενέργεια και πρώτες ύλες.
Είναι άγνωστο πώς θα αντιδράσει ο πρόεδρος Τραμπ την Παρασκευή, όταν εκπνεύσει η προθεσμία που έδωσε προκειμένου να γίνουν «συνομιλίες» με το Ιράν, και εάν, εφόσον υπάρξει αδιέξοδο, θα επαναφέρει το τελεσίγραφο του περασμένου Σαββάτου, ενώ οι αγορές θα έχουν κλείσει και στην περιοχή θα έχει αφιχθεί η δύναμη των πεζοναυτών που κατευθύνεται εκεί, για την περίπτωση που απαιτηθεί χερσαία επέμβαση.
Ή αν θα προτείνει τελικά μια ακόμη παράταση, η οποία θα προσφέρει λίγο ακόμη χρόνο στην Τεχεράνη και θα τον διευκολύνει να αποφύγει μια επικίνδυνη κλιμάκωση.
