Οι… φυλές του Ιράν
Από τον πολυφυλετικό χαρακτήρα του Ιράν αναζητούν συμμάχους οι ΗΠΑ
H αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν ανέδειξε τον πολυφυλετικό χαρακτήρα του κράτους της Μέσης Ανατολής με τη μακρά ιστορία.
Οι επιτιθέμενοι αναζητούν συμμάχους για χερσαία εισβολή, όμως τόσο οι κουρδικοί πληθυσμοί όσο και οι άλλες φυλές δεν δείχνουν έτοιμες να σηκώσουν το βάρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων έναντι του καθεστώτος.
Πίσω από την κυριαρχία των Περσών, που αποτελούν περίπου το 61% του πληθυσμού, συνυπάρχουν πολλές και μεγάλες εθνοτικές ομάδες, με διαφορετική γλώσσα, ιστορία και, συχνά, διαφορετικές πολιτικές επιδιώξεις.
Οι ομάδες αυτές είναι εγκατεστημένες σε συγκεκhttps://www.vradini.gr/tag/polemos/ριμένες γεωγραφικές περιοχές της χώρας και αρκετές φορές έχουν εξεγερθεί ή συγκρουστεί με την κεντρική εξουσία της Τεχεράνης.
Η κυριαρχία των Περσών και η εθνική ταυτότητα
Οι Πέρσες αποτελούν την κυρίαρχη εθνοτική ομάδα και είναι εγκατεστημένοι κυρίως στο Κεντρικό και Νότιο Ιράν, στις μεγάλες πόλεις, όπως η Τεχεράνη, το Ισφαχάν και το Σιράζ.
Η περσική ταυτότητα αποτέλεσε τον πυρήνα της δημιουργίας του σύγχρονου ιρανικού κράτους, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Παχλαβί τον 20ό αιώνα, όταν επιχειρήθηκε μια πολιτική εθνικής ομογενοποίησης.
Κάποιοι από αυτούς τους υποστηρικτές του Παχλαβί δεν έχουν εξοριστεί, αλλά παρότι δεν συμπαθούν το καθεστώς δεν φαίνονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε ένοπλες συγκρούσεις.
Οι Αζέροι είναι δεύτερη μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα. Αποτελούν περίπου το 16% του πληθυσμού.
Ζουν κυρίως στα βορειοδυτικά της χώρας, στις επαρχίες του Ανατολικού και Δυτικού Αζερμπαϊτζάν και γύρω από την πόλη Ταμπρίζ.
Αζέροι: Η δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα
Οι Αζέροι μοιράζονται κοινή εθνική καταγωγή με τον πληθυσμό του γειτονικού Αζερμπαϊτζάν, ενώ κοινότητές τους υπάρχουν, επίσης, στη Ρωσία.
Παρότι είναι κατά πλειονότητα σιίτες, γεγονός που τους φέρνει πιο κοντά στο θεοκρατικό καθεστώς, κατά καιρούς έχουν ξεσπάσει έντονες διαμαρτυρίες.
Σημαντικές εξεγέρσεις σημειώθηκαν το 1981 και το 2006, όταν μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν έπειτα από δημοσίευση σκίτσου που θεωρήθηκε προσβλητικό για την αζερική κοινότητα.
Σύμφωνα με αζερικές πηγές, οι συγκρούσεις εκείνης της περιόδου άφησαν πίσω τους περίπου 150 νεκρούς. Τώρα, ωστόσο, φαίνεται να ακολουθούν διαφορετική πολιτική και θα εμπλακούν μόνο αν εμπλακεί το Αζερμπαϊτζάν.
Κούρδοι: Μια ιστορία αντίστασης και δισταγμού
Οι Κούρδοι αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού και κατοικούν κυρίως στα δυτικά και βορειοδυτικά της χώρας, στις επαρχίες Κουρδιστάν, Κερμανσάχ και Δυτικό Αζερμπαϊτζάν.
Πρόκειται για πληθυσμό που εκτείνεται και σε άλλα κράτη της περιοχής, κυρίως στο Ιράκ, την Τουρκία και τη Συρία.
Στο Ιράν οι Κούρδοι έχουν μακρά ιστορία συγκρούσεων με το κεντρικό κράτος.
Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 σημειώθηκαν εκτεταμένες εξεγέρσεις κουρδικών οργανώσεων που ζητούσαν αυτονομία, ενώ κατά περιόδους σημειώνονται ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ κουρδικών ομάδων και ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας.
Με δεδομένη, όμως, τη στάση που τήρησε η Δύση απέναντι στους Κούρδους του ΡΚΚ και της Συρίας, και ειδικά στους δεύτερους που ανέλαβαν το βάρος της σύγκρουσης με το Ισλαμικό Κράτος, με χιλιάδες νεκρούς, αλλά δύο φορές αναγκάστηκαν σε υποχώρηση, κυρίως έναντι των τουρκικών συμφερόντων, διστάζουν να αναλάβουν δράση.
Οι ΗΠΑ ποντάρουν στους ένοπλους κουρδικούς πληθυσμούς, όμως μόνο οι Πεσμεργκά του Ιράκ φαίνονται διατεθειμένοι να εμπλακούν, αλλά οι σιιτικές πολιτοφυλακές αποτελούν παράγοντα αποτροπής της ένοπλης σύγκρουσης, καθώς ο πόλεμος θα μεταφερθεί στο Ιράκ.
Λορ και Βαλούχοι: Οι φυλές των συνόρων
Οι Λορ είναι μία ακόμη σημαντική ομάδα. Αντιστοιχούν περίπου στο 6% του πληθυσμού. Κατοικούν κυρίως στα δυτικά και νοτιοδυτικά της χώρας, στις επαρχίες Λορεστάν και Χουζεστάν.
Παρότι συγγενεύουν γλωσσικά και πολιτισμικά με τους Πέρσες, έχουν ισχυρή φυλετική ταυτότητα.
Οι περιοχές όπου ζουν έχουν ιστορικά γνωρίσει εξεγέρσεις, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της κεντρικοποίησης του κράτους από τους Παχλαβί στις αρχές του 20ού αιώνα.
Οι Βαλούχοι αποτελούν ιδιαίτερη περίπτωση. Ζουν στα νοτιοανατολικά του Ιράν, κυρίως στην επαρχία Σιστάν–Βαλουχιστάν.
Υπολογίζεται ότι στο Ιράν κατοικούν περίπου 1,5 έως 2 εκατ. Βαλούχοι, ενώ μεγάλες κοινότητες υπάρχουν και στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν.
Σε αντίθεση με τη σιιτική πλειονότητα του Ιράν, οι Βαλούχοι είναι κυρίως σουνίτες, γεγονός που εντείνει τις εντάσεις με το θεοκρατικό καθεστώς.
Στις περιοχές αυτές έχουν σημειωθεί επανειλημμένες συγκρούσεις και επιθέσεις εναντίον κρατικών στόχων.
Μία από τις σημαντικότερες οργανώσεις είναι η «Τζάις αλ Αντλ», η οποία δρα στα σύνορα με το Πακιστάν και το 2025 συγχωνεύτηκε με άλλες ομάδες δημιουργώντας το λεγόμενο «Μέτωπο των Λαϊκών Μαχητών», ανακοινώνοντας την ενίσχυση του αγώνα κατά της Τεχεράνης.
Τουρκογενή φύλα
Παράλληλα, στο Ιράν ζουν και διάφορα τουρκογενή φύλα, που αποτελούν περίπου το 2% του πληθυσμού και βρίσκονται κυρίως στο βόρειο τμήμα της χώρας.
Οι πληθυσμοί αυτοί συνδέονται πολιτισμικά με άλλες τουρκικές ομάδες της Κεντρικής Ασίας και του Καυκάσου.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
